Bí thư Huyện ủy Lương Nguyễn Tỵ: Gia đình anh hùng xứ Hàm Liêm và sự hy sinh kiêu hãnh năm 1946
Lương Nguyễn Tỵ (1901 - 1946) quê ở Hàm Liêm, Hàm Thuận (nay thuộc Lâm Đồng), là một nhà lãnh đạo kiên cường, giữ chức Bí thư Huyện ủy Hàm Thuận. Cùng với vợ là Nguyễn Thị Lâm, gia đình ông là cơ sở cách mạng vững chắc. Bị địch bắt, ông chịu mọi đòn thù tra tấn nhưng không bao giờ khai báo. Bị xử bắn vào ngày 24-6-1946, sự hy sinh của ông đã tiếp thêm sức mạnh cho ba người con tiếp tục con đường cách mạng và lần lượt ngã xuống vì Tổ quốc.
Bí thư Huyện ủy kiên trung của Hàm Thuận
Ông sinh năm 1901. Quê ông thuộc làng Tân Nông, xã Hàm Liêm, huyện Hàm Thuận, tỉnh Bình Thuận (Theo quy hoạch hành chính mới, tỉnh Bình Thuận được sáp nhập vào tỉnh Lâm Đồng).
Ông lớn lên và lập gia đình với bà Nguyễn Thị Lâm, người cùng quê, làm ăn sinh sống trên vùng Tam Giác khô cằn sỏi đá.
Ông tham gia Cách mạng từ năm 1945, là cán bộ trong Ban tố Cộng xã Hàm Liêm. Ông đã có nhiều thành tích xuất sắc trong công tác vận động quần chúng, tạo thế mạnh cho địa phương làm cơ sở vững chắc cho Cách mạng.
Ông bị thực dân Pháp vây bắt, chúng hành hạ đánh đập, tra khảo để tìm ra cơ sở Cách mạng, tìm ra người lãnh đạo ở huyện, ở tỉnh. Chúng quyết đánh phá, diệt cho bằng được tận gốc mầm mống Cách mạng.
Ông vẫn giữ vững khí tiết kiên trung không khai báo. Chúng tức tối quyết định xử tử để dằn lây phong trào đang rầm rộ nổ ra ở khắp các nơi trong tỉnh lúc ấy dấy lên một cao trào quật khởi, Hàm Liêm là ngọn cờ đầu của phong trào giết giặc.
Sự hy sinh anh dũng và truyền thống kiên cường của gia đình
Ngày 24-6-1946 tức là ngày 25-5 năm Bình Tuất, chúng đem ông ra xử tử. Trước lúc hy sinh ông vẫn tỏ rõ ý chí bất khuất kiên cường.
Ông mất đi để lại bao nỗi đau xót cho gia đình và bè bạn. Vợ ông, bà Nguyễn Thị Lâm, quyết nén đau thương gắng công nuôi dạy các con nên người để rửa hận. Các con ông lần lượt hy sinh cho sự nghiệp Cách mạng. Một gia đình đã cống hiến cho đất nước nhiều xương máu:
Lương Ngọc Anh - sinh năm 1934, hy sinh ngày 11-1-1962.
Lương Ngọc Em - sinh năm 1937, hy sinh ngày 25-10-1968.
Lương Nguyễn Xử - sinh năm 1940, hy sinh ngày 16-6-1967.
Lương Thị Béo - sinh năm 1945, hy sinh tháng 3-1968.
Quê hương có những đứa con thật anh hùng. Ông Lương Nguyễn Tỵ đã có những đứa con cùng chung chí hướng. Mẹ Nguyễn Thị Lâm đã hy sinh những đứa con yêu quý nhất, Mẹ xứng đáng được phong tặng "Bà Mẹ Việt Nam anh hùng".
