Bí thư Tỉnh ủy giữa vùng địch hậu

Sau những ngày tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Thừa Thiên trở thành một vùng chiến trường đặc biệt gian nan. Quân địch kiểm soát nhiều thành phố, thị trấn và tuyến giao thông quan trọng. Các cơ sở cách mạng bị truy quét, nhiều cán bộ phải hoạt động bí mật. Nhưng ngay giữa vùng địch hậu, một mạng lưới cách mạng vẫn âm thầm tồn tại, được nuôi dưỡng bằng lòng dân.

Trong hoàn cảnh ấy, Nguyễn Chí Thanh được giao trọng trách lãnh đạo phong trào ở Thừa Thiên. Đó là một nhiệm vụ đòi hỏi không chỉ bản lĩnh mà còn sự nhạy bén, kiên trì và khả năng dựa vào nhân dân.

Ông hiểu rằng, nếu chỉ nhìn vào những vùng đất đang nằm trong tay quân địch, người ta rất dễ nghĩ rằng cách mạng đang yếu thế. Nhưng nếu nhìn sâu hơn vào từng làng quê, từng gia đình, từng người dân, sẽ thấy một sức mạnh khác vẫn đang âm thầm tồn tại.

Đó chính là lòng dân.

Nguyễn Chí Thanh thường nhắc cán bộ rằng không được xa rời cơ sở. Muốn lãnh đạo được phong trào thì phải xuống với dân, hiểu dân và cùng dân vượt qua gian khổ. Cán bộ phải biết dựa vào dân, nhưng đồng thời phải làm cho dân tin tưởng vào cách mạng.

Vì thế, giữa vùng địch hậu, những người cán bộ cách mạng vẫn kiên trì hoạt động.

Có những cuộc họp phải diễn ra trong đêm tối. Có khi chỉ là một gian nhà tranh, một khu vườn vắng hay một địa điểm bí mật giữa làng quê. Người cán bộ đi đến cơ sở phải hết sức cẩn trọng, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả mạng lưới bị lộ.

Nhưng nguy hiểm không làm họ chùn bước.

Nguyễn Chí Thanh đặc biệt chú trọng xây dựng những cơ sở nhỏ, chắc chắn trong nhân dân. Mỗi gia đình cách mạng trở thành một điểm tựa. Mỗi người dân yêu nước trở thành một mắt xích của phong trào.

Có những bà mẹ che giấu cán bộ ngay trong căn nhà của mình.

Có những người nông dân ban ngày làm ruộng như mọi người, nhưng ban đêm âm thầm chuyển thư, đưa tin, nuôi giấu cán bộ.

Có những thanh niên vừa sản xuất, vừa tham gia du kích, sẵn sàng bảo vệ làng quê.

Chính từ những con người bình dị ấy, phong trào cách mạng được giữ vững.

Nguyễn Chí Thanh hiểu rằng vùng địch hậu không chỉ là nơi phải chiến đấu với súng đạn, mà còn là nơi phải giành và giữ lòng tin của nhân dân.

Bởi vậy, bên cạnh nhiệm vụ quân sự, ông đặc biệt quan tâm đến công tác dân vận. Cán bộ phải giúp dân sản xuất, chăm lo đời sống, bảo vệ cơ sở, giải quyết những khó khăn thiết thực của bà con.

Ông luôn nhắc nhở cán bộ: nếu muốn dân che chở mình, trước hết mình phải thật sự vì dân.

Đó là một nguyên tắc tưởng như giản dị, nhưng trong hoàn cảnh chiến tranh lại có ý nghĩa vô cùng lớn.

Có những lúc tình hình trở nên đặc biệt căng thẳng. Quân địch tăng cường càn quét, nhiều cơ sở bị tổn thất. Tin dữ liên tiếp truyền về. Một số cán bộ dao động, có người lo rằng phong trào khó có thể duy trì.

Nhưng Nguyễn Chí Thanh vẫn bình tĩnh.

Ông không phủ nhận khó khăn, cũng không đưa ra những lời động viên sáo rỗng. Ông cùng cán bộ tìm cách tháo gỡ từng vấn đề: nơi nào cơ sở yếu thì củng cố, nơi nào bị mất liên lạc thì nối lại, nơi nào cán bộ thiếu thì bổ sung, nơi nào nhân dân hoang mang thì phải đến tận nơi để giải thích và động viên.

Từng việc nhỏ được làm kiên trì.

Từng cơ sở được gây dựng lại.

Từng niềm tin được vun đắp.

Và rồi, giữa vùng đất tưởng như bị bao vây bởi quân địch, phong trào cách mạng vẫn âm thầm lớn lên.

Đó chính là điều khiến Nguyễn Chí Thanh luôn tin tưởng: kẻ địch có thể kiểm soát đường sá, đồn bốt và những trung tâm quan trọng, nhưng không dễ dàng kiểm soát được lòng người.

Từ những cơ sở trong dân, tin tức được truyền đi. Từ những đội du kích nhỏ, lực lượng chiến đấu từng bước phát triển. Từ sự che chở của nhân dân, cán bộ có điều kiện bám trụ lâu dài. Mỗi hoạt động thành công lại củng cố thêm niềm tin rằng cuộc kháng chiến nhất định sẽ đi đến thắng lợi.

Nguyễn Chí Thanh cũng rất coi trọng việc xây dựng đội ngũ cán bộ.

Theo ông, trong hoàn cảnh khó khăn, cán bộ càng phải gương mẫu. Không được quan liêu, không được xa dân, càng không được chỉ biết yêu cầu nhân dân hy sinh mà bản thân lại không chịu gian khổ.

Người cán bộ phải sống như người dân, hiểu nỗi khổ của dân và cùng dân chia sẻ từng khó khăn.

Chính phong cách ấy giúp ông tạo được sự gắn bó sâu sắc với cán bộ và nhân dân.

Có thể nói, trong những năm tháng làm Bí thư giữa vùng địch hậu, Nguyễn Chí Thanh không chỉ lãnh đạo bằng mệnh lệnh.

Ông lãnh đạo bằng niềm tin, bằng sự gần gũi và bằng chính sự gương mẫu của mình.

Thời gian trôi qua, phong trào cách mạng ở Thừa Thiên từng bước được củng cố. Những cơ sở tưởng như đã bị xóa bỏ lại được khôi phục. Các đội du kích ngày càng trưởng thành. Nhân dân tiếp tục trở thành hậu phương vững chắc cho cán bộ và lực lượng vũ trang.

Nhìn lại chặng đường ấy, người ta càng hiểu vì sao Nguyễn Chí Thanh luôn đặt nhân dân ở vị trí trung tâm trong tư duy lãnh đạo của mình.

Ông từng nhấn mạnh:

“Có lòng tin của dân là có tất cả.”

Đối với người Bí thư giữa vùng địch hậu, câu nói ấy không phải là lý luận trên giấy.

Đó là điều ông đã trải nghiệm bằng chính cuộc đời mình.

Trong chiến tranh, có những lúc lực lượng cách mạng yếu hơn về vũ khí, thiếu thốn về vật chất, địa bàn hoạt động bị thu hẹp. Nhưng chỉ cần còn nhân dân che chở, còn những người tin vào cách mạng, thì ngọn lửa kháng chiến vẫn không thể bị dập tắt.

Câu chuyện về Nguyễn Chí Thanh giữa vùng địch hậu vì thế không chỉ là câu chuyện về một người lãnh đạo trong chiến tranh.

Đó còn là câu chuyện về sức mạnh của niềm tin.

Một người lãnh đạo có thể rất tài giỏi, nhưng nếu xa rời nhân dân thì khó có thể đi xa. Ngược lại, khi biết lắng nghe, biết chia sẻ và đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết, người lãnh đạo sẽ tìm thấy một nguồn sức mạnh vô tận.

Nguyễn Chí Thanh đã đi qua những năm tháng ấy với niềm tin son sắt rằng:

Có thể bị mất đất, có thể gặp muôn vàn gian khổ, nhưng chỉ cần còn lòng dân thì cách mạng vẫn còn sức sống.

Và giữa vùng địch hậu đầy hiểm nguy, chính lòng dân đã trở thành “pháo đài” vững chắc nhất, giúp những người cách mạng bám trụ, chiến đấu và đi tới ngày thắng lợi.