Biệt động Bến Tre – Đánh phá bến phà Rạch Miễu trong Mậu Thân 1968

Thời kỳ lịch sử

Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 – chiến trường Bến Tre, Khu 8, tháng 2/1968.
1. Bến Tre – một trọng điểm của Mậu Thân

Bến Tre là một trong những địa bàn trọng điểm của Khu 8 trong kế hoạch Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

Thị xã Bến Tre khi ấy là nơi tập trung nhiều cơ quan đầu não quân sự, hành chính của đối phương.

Vì vậy, muốn làm rung chuyển hệ thống phòng thủ của địch ở tỉnh, lực lượng cách mạng phải đánh vào thị xã và đồng thời cắt các tuyến giao thông, phá hệ thống đồn bốt bao quanh.

Đây là lúc những đơn vị bộ đội, đặc công, biệt động, du kích mật và tự vệ mật cùng tham gia.

Không phải tất cả đều đánh cùng một mục tiêu.

Mỗi lực lượng có một nhiệm vụ.

Nhưng tất cả đều hướng tới việc làm cho hệ thống phòng thủ của đối phương bị chia cắt và mất khả năng hỗ trợ lẫn nhau.

2. Đường giao thông – mạch máu của chiến trường

Trong chiến tranh, một đồn bị đánh chưa chắc đã quyết định được cục diện.

Nhưng nếu đường tiếp viện bị cắt, các đồn phía trước sẽ nhanh chóng rơi vào thế cô lập.

Đó là lý do những tuyến giao thông quanh Bến Tre trở thành mục tiêu quan trọng.

Ngày 3/2/1968, lực lượng ta đánh vào Tiểu khu Bảo An, hậu cứ và kho Rạch Vông.

Kết quả là đường giao thông số 6 bị tê liệt.

Sau đó, lực lượng ta tiếp tục đánh vào hệ thống đồn bốt và khu vực Rạch Miễu.

3. Đồn Cầu Cống số 2

Một trong những mục tiêu bị tác động trong ngày hôm đó là đồn Cầu Cống số 2.

Lực lượng ta tổ chức bao vây.

Đối phương bị đặt vào tình thế khó khăn khi các tuyến giao thông xung quanh bị đánh phá.

Không còn dễ dàng nhận tiếp viện.

Không thể cơ động như trước.

Cuối cùng, đồn bị bức rút.

Đây là một cách đánh rất đặc trưng của chiến tranh nhân dân:

Không nhất thiết phải tiêu diệt toàn bộ lực lượng trong một cứ điểm.

Nếu có thể cắt đường, cô lập, gây áp lực liên tục, đối phương cũng có thể phải bỏ vị trí.

4. Bến phà Rạch Miễu trở thành mục tiêu

Rạch Miễu khi ấy chưa có cây cầu dây văng như ngày nay.

Phà Rạch Miễu là một tuyến giao thông quan trọng nối hai bờ sông Tiền.

Vì vậy, phá hỏng bến phà đồng nghĩa với việc gây khó khăn cho hoạt động vận chuyển và cơ động của đối phương.

Trong ngày 3/2/1968, sau khi đánh vào hệ thống phòng thủ quanh thị xã, lực lượng ta đã phá hư bến phà Rạch Miễu.

Đây là một chi tiết rất đáng đưa vào câu chuyện.

Bởi mục tiêu không chỉ là một vị trí quân sự.

Mà là một điểm giao thông.

5. Khi một bến phà bị phá

Một bến phà bị phá hư có thể khiến cả một tuyến vận chuyển bị chậm lại.

Quân tiếp viện phải tìm tuyến khác.

Phương tiện phải chuyển hướng.

Hàng hóa và đạn dược không thể vận chuyển như bình thường.

Trong điều kiện chiến tranh, chỉ cần một mắt xích giao thông bị gián đoạn cũng có thể tạo ra tác động dây chuyền.

Vì vậy, những người trực tiếp đánh phá bến phà không chỉ đang đánh một công trình.

Họ đang đánh vào khả năng cơ động của đối phương.

6. Cùng lúc, cả thị xã Bến Tre rung chuyển

Trận đánh Rạch Miễu nằm trong một bức tranh lớn hơn.

Từ 31/1 đến 3/2/1968, quân và dân Bến Tre liên tục tiến công các mục tiêu trong thị xã.

Tiểu đoàn 516 vượt sông Bến Tre.

Các lực lượng tiến công chợ Bến Tre.

Đánh Đài Phát thanh.

Đánh Sở chỉ huy Trung đoàn 10.

Tập kích sân bay Tân Thành, phá hủy 4 máy bay.

Sáng 1/2, lực lượng ta làm chủ phần lớn thị xã và bao vây Dinh Tỉnh trưởng.

Trong những ngày ấy, Rạch Miễu chỉ là một mắt xích trong cả hệ thống mục tiêu bị đánh phá.

7. Người dân cũng trở thành một phần của trận đánh

Điều đáng chú ý trong các tư liệu về Mậu Thân ở Bến Tre là vai trò của lực lượng tại chỗ.

Từ ngày 31/1 đến 3/2, du kích mật, tự vệ mật, cán bộ nội ngoại ô và cơ sở trong dân tham gia dẫn đường, tiếp tế, tải thương, vận chuyển chiến lợi phẩm và hỗ trợ các cánh quân.

Khi lực lượng tiến công bị thương, người dân tìm cách băng bó và đưa họ ra ngoài.

Khi cần vận chuyển, có người dùng xe dân sự.

Khi cần dẫn đường, có người thông thuộc từng con rạch, con đường.

Một trận đánh vì vậy không chỉ có những người cầm súng.

Nó có cả một mạng lưới phía sau.

8. Rạch Miễu và thế trận bao vây

Nếu nhìn riêng trận đánh tại bến phà, có thể thấy đây là một hành động phá giao thông.

Nhưng đặt trong toàn bộ diễn biến Mậu Thân tại Bến Tre, nó có ý nghĩa lớn hơn.

Đánh đồn.

Đánh kho.

Đánh hậu cứ.

Cắt đường.

Phá bến phà.

Bao vây các vị trí còn lại.

Các hành động đó kết hợp với nhau tạo thành sức ép liên tục.

Nguồn tư liệu của Bến Tre đánh giá lực lượng vũ trang thị xã đã phối hợp với lực lượng tỉnh tấn công, diệt, bức hàng và bức rút hàng loạt đồn bốt, đồng thời làm rối loạn hệ thống kìm kẹp của đối phương.

Lời kết

Ngày nay, Rạch Miễu được biết đến bởi một cây cầu hiện đại nối Tiền Giang với Bến Tre.

Nhưng trước khi cây cầu ấy xuất hiện, nơi đây từng có một bến phà.

Và trong những ngày Mậu Thân 1968, bến phà ấy trở thành một mắt xích của chiến trường.

Ngày 3/2/1968, sau những trận đánh vào Tiểu khu Bảo An, hậu cứ và kho Rạch Vông, lực lượng ta tiếp tục gây sức ép lên hệ thống đồn bốt quanh thị xã, bức rút đồn Cầu Cống số 2 và phá hư bến phà Rạch Miễu.

Một bến phà bị hư.

Một tuyến giao thông bị gián đoạn.

Một đồn bị bức rút.

Một kho hậu cần bị đánh.

Nhìn riêng từng hành động, có thể tưởng đó chỉ là những trận đánh nhỏ.

Nhưng khi đặt chúng cạnh nhau, có thể thấy một cách đánh rõ ràng:

đánh vào những mắt xích để làm cả hệ thống phòng thủ của đối phương rối loạn.

Những người lính trực tiếp chiến đấu rồi sẽ rút khỏi chiến trường.

Nhưng phía sau họ là những người dẫn đường, những cơ sở bí mật, những người dân tải thương, tiếp tế và che chở.

Đó là lý do câu chuyện Rạch Miễu không chỉ là câu chuyện về một bến phà.

Nó là câu chuyện về cách quân và dân Bến Tre biến chính mạng lưới đường bộ, đường sông và hệ thống đồn bốt của đối phương thành những điểm yếu có thể bị đánh phá.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.

Không còn tiếng súng bên bến phà.

Không còn những đoàn quân vượt sông trong đêm.

Thay vào đó là cây cầu Rạch Miễu, những dòng xe nối nhau qua sông Tiền và cuộc sống bình yên của người dân hai bờ.

Nhưng dòng sông vẫn chảy qua nơi ấy.

Và ký ức về những ngày Mậu Thân năm 1968 vẫn còn trong lịch sử Bến Tre.

Ngày ấy, họ đánh vào những con đường để mở đường cho một cuộc tiến công. Hôm nay, trên chính vùng đất ấy, những cây cầu mở đường cho cuộc sống.