Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Bình Tây Đại Nguyên Soái Trương Định – Người chọn ở lại cùng nhân dân

Đồng Tháp10/08/2026ĐOÀN TRƯỜNG THPT LÊ QUÝ ĐÔN (Đoàn xã Nghĩa Trung)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

Có những con người khi đứng trước ngã rẽ của lịch sử đã chọn con đường gian nan nhất, bởi đó là con đường của nghĩa lớn. Trong những năm đầu thực dân Pháp xâm lược Nam Kỳ, khi nhiều người còn băn khoăn giữa hòa và chiến, Trương Định đã dứt khoát chọn ở lại cùng nhân dân, tiếp tục cầm gươm giữ nước. Chính sự lựa chọn ấy đã khiến ông trở thành vị anh hùng được nhân dân suy tôn là Bình Tây Đại Nguyên Soái.

Trương Định sinh năm 1820 tại làng Tư Cung, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Khi theo cha vào Gia Định lập nghiệp, ông gắn bó với vùng đất Gò Công, khai khẩn ruộng hoang, giúp dân ổn định cuộc sống. Nhờ sống gần gũi, trọng nghĩa tình và luôn giúp đỡ người nghèo, ông được nhân dân hết lòng tin yêu.

Năm 1859, thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm thành Gia Định. Khói lửa chiến tranh bao trùm Nam Bộ. Những cánh đồng trù phú trở thành bãi chiến trường, nhiều làng mạc bị tàn phá, cuộc sống của người dân rơi vào cảnh điêu linh.

Trước vận mệnh đất nước, Trương Định tập hợp những người nông dân, trai tráng yêu nước thành các đội nghĩa quân. Họ không phải là những người lính chuyên nghiệp. Họ là những người từng cầm cày, cầm cuốc, nay cầm giáo mác để bảo vệ quê hương.

Nhờ am hiểu địa hình sông rạch Nam Bộ và được nhân dân chở che, nghĩa quân liên tục tổ chức những trận tập kích bất ngờ, khiến quân Pháp nhiều phen thiệt hại. Danh tiếng của Trương Định ngày càng vang xa.

Năm 1862, triều đình nhà Nguyễn ký Hòa ước Nhâm Tuất, nhượng ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho thực dân Pháp và ra lệnh cho Trương Định giải tán nghĩa quân.

Đó là thời khắc đầy day dứt.

Trong căn cứ Gò Công, vị chủ tướng lặng lẽ nhìn tờ chiếu chỉ.

Các nghĩa quân đều im lặng.

Một người lính trẻ nghẹn ngào hỏi:

"Thưa tướng quân, chúng ta sẽ rút quân sao?"

Trương Định khép tờ chiếu, nhìn về phía những mái nhà thấp thoáng sau hàng dừa.

Ông chậm rãi nói:

"Nếu ta bỏ dân lúc này, ai sẽ bảo vệ họ? Triều đình có thể bảo ta lui, nhưng lòng dân không cho phép ta rời bỏ mảnh đất này."

Không lâu sau, đông đảo nhân dân và nghĩa quân đồng lòng suy tôn ông là Bình Tây Đại Nguyên Soái – vị tổng chỉ huy đánh giặc Tây. Đó không phải là chức tước do triều đình ban, mà là danh hiệu xuất phát từ niềm tin và lòng biết ơn của nhân dân.

Từ đó, nghĩa quân tiếp tục chiến đấu.

Những đêm tối trên vùng sông nước Gò Công, từng toán nghĩa quân bí mật vượt kênh rạch, bất ngờ đánh vào các đồn bốt của đối phương rồi nhanh chóng rút lui.

Có lần, giữa một trận đánh dữ dội, một nghĩa quân bị thương nặng.

Không ngần ngại hiểm nguy, Trương Định quay ngựa trở lại đưa người lính ra khỏi làn đạn.

Ông nói:

"Người còn thì nghĩa quân còn. Mỗi người lính đều là máu thịt của quê hương."

Lời nói ấy khiến tất cả càng thêm quyết tâm chiến đấu.

Biết không thể khuất phục Trương Định bằng vũ lực, thực dân Pháp liên tục mở những cuộc càn quét lớn, treo thưởng để truy bắt ông. Cuộc chiến ngày càng khốc liệt. Nhiều nghĩa quân hy sinh, căn cứ bị bao vây.

Tháng 8 năm 1864, trong một trận chiến ác liệt tại Gò Công, Trương Định bị thương nặng.

Không muốn rơi vào tay quân xâm lược, ông đã chọn kết thúc cuộc đời mình, giữ trọn khí tiết của một người anh hùng.

Sự hy sinh của Trương Định khiến cả vùng Nam Bộ chìm trong niềm tiếc thương. Nhưng cái chết của ông không làm tắt ngọn lửa kháng chiến. Trái lại, tinh thần bất khuất ấy tiếp tục lan tỏa, truyền cảm hứng cho nhiều phong trào yêu nước về sau.

Hơn một thế kỷ rưỡi đã trôi qua, tên tuổi Trương Định vẫn được nhân dân nhắc đến với lòng kính trọng. Nhiều con đường, trường học và di tích mang tên ông như một lời tri ân dành cho người anh hùng đã đặt lợi ích của đất nước và nhân dân lên trên mọi danh lợi.

Điều làm nên sự vĩ đại của Trương Định không chỉ là những chiến công, mà còn là sự lựa chọn. Ông đã chọn đứng về phía nhân dân trong thời khắc khó khăn nhất. Ông hiểu rằng sức mạnh của một cuộc kháng chiến không chỉ nằm ở gươm giáo, mà còn ở niềm tin của nhân dân đối với người lãnh đạo.

Ngày nay, đất nước đã hòa bình, nhưng câu chuyện về Bình Tây Đại Nguyên Soái Trương Định vẫn nhắc nhở mỗi người Việt Nam về giá trị của lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và ý chí không khuất phục trước thử thách.

"Thời hoa lửa" đã lùi xa, nhưng hình ảnh người anh hùng cưỡi ngựa giữa vùng sông nước Nam Bộ, quyết không rời bỏ nhân dân, vẫn mãi là biểu tượng sáng ngời của khí phách Việt Nam. Ngọn lửa mà Trương Định thắp lên bằng lòng trung nghĩa và sự hy sinh vẫn cháy mãi trong trái tim các thế hệ hôm nay và mai sau – như một lời nhắc rằng tình yêu Tổ quốc luôn bắt đầu từ tình yêu đối với nhân dân.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn