BÓ ĐUỐC GIỮA RỪNG XANH

Hẹn ước với chiều Tây Bắc

Tôi đến Khánh Hòa, Lào Cai vào một chiều Đông giá lạnh. Khói bếp bản làng giữa lưng đèo. Mây lững lờ trôi trên đỉnh đá, như gọi tôi trở về miền ký ức xa xôi. Trong không gian ấy, tôi tìm về xã Khánh Hòa, tỉnh Lào Cai - nơi có căn nhà nhỏ đơn sơ nép mình bên triền đồi. Ở đó, tôi có một cuộc hẹn đặc biệt - cuộc hẹn với ký ức, để được lắng nghe câu chuyện của người lính mang tên Trần Đăng Sâm, người mà bà con nơi đây trìu mến gọi là “bó đuốc giữa rừng xanh.”

Người đưa tôi ngược dòng thời gian là bà Nguyễn Thị Chính, người vợ tảo tần, thủy chung đã gắn bó trọn đời bên ông. Giọng bà trầm ấm, chậm rãi, như đang dìu tôi trở về với những năm tháng kháng chiến, nơi một cuộc đời bình dị đã viết nên bao điều phi thường.

“Ông Sâm sinh ra ở đây,” – bà bắt đầu, đôi mắt ánh lên những điều chưa nói hết – “cả cuộc đời ông cũng là một phần không thể tách rời của mảnh đất này. Ông đã để lại nơi đây những ký ức thiêng liêng nhất.”

Tuổi trẻ và khát vọng dâng hiến

Bà kể: ông Trần Đăng Sâm sinh năm 1956, trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Mới lên hai, ông đã mồ côi cha. Tuổi thơ lớn lên trong thiếu thốn, gian truân, nhưng chính hoàn cảnh ấy đã tôi luyện cho ông một ý chí sắt đá. Năm 17 tuổi, ông rời quê hương, tới các công trường, nhà máy thủy lợi, góp sức vào công cuộc dựng xây đất nước.

Tiếng gọi Tổ quốc – Lời thề sắt son

Năm 1975, tròn 19 tuổi, giữa thời khắc thiêng liêng của non sông, ông không chần chừ viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Trong ánh mắt tuổi trẻ năm ấy là cả một bầu trời khát vọng: được góp sức bảo vệ Tổ quốc, được nhìn thấy đất nước trọn vẹn hòa bình.

Hai năm sau, ông về phép. Trong bảy ngày ngắn ngủi, một đám cưới giản dị diễn ra giữa bộn bề chiến tranh. Lời thề ước chưa kịp phai, ông lại lên đường, trở về đơn vị, bước vào cuộc chiến cam go. Năm 1979, chiến tranh biên giới phía Bắc bùng nổ. Ông Sâm – người lính kiên cường – đối mặt với lửa đạn khốc liệt. Một viên đạn sượt qua miệng, găm sâu vào tai trái. May mắn thay, ông sống sót. Vết thương còn đó, nhưng ý chí chiến đấu trong ông càng thêm bền bỉ. Sau khi điều trị tại Viện Quân y Bắc Thái, ông trở lại đơn vị, tiếp tục canh giữ từng tấc đất biên cương thiêng liêng.

Trở về từ lửa đạn – Tiếp tục khơi nguồn sức sống

Xuất ngũ năm 1982, ông trở về quê hương Động Quan, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái (trước sáp nhập), mang trong mình vết thương chiến tranh. Nhưng ngọn lửa trong ông không hề nguội tắt. Ông lao vào công việc xã hội: từ Trưởng thôn, Trưởng ban Lâm nghiệp, Xã đội trưởng, đến Chủ tịch UBND xã… Ở vị trí nào, ông cũng chỉ đau đáu một điều: làm sao để bà con bớt khổ, làm sao để quê hương mình khởi sắc từng ngày.

Bà Chính nhớ lại: “Có lần ông muốn triển khai mô hình trồng cây dược liệu, bà con còn ngại lắm. Nhưng ông không nản. Ngày đi, đêm đến, ông gõ cửa từng nhà, giải thích cặn kẽ. Rồi chính tay ông cuốc đất, trồng cây, để mọi người thấy và tin. Rồi họ làm theo. Cuộc sống dần khá lên.”

Không chỉ lo kinh tế, ông vận động xây trường học, chăm lo cho người có công, không để ai bị bỏ lại phía sau. Khi nghỉ hưu, ông vẫn là người cựu chiến binh mẫu mực, là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ. Phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” hiện hữu trong từng hành động, từng lời nói của ông – sự tận tụy, gần gũi và hy sinh thầm lặng.

Ngọn lửa sống không bao giờ tắt

“Dù mang vết thương suốt đời, ông chưa từng than vãn,” – bà Chính xúc động. “Ông sống vì cộng đồng, vì người khác.” Bốn người con của ông, mỗi người một nghề: giảng viên, luật sư, doanh nhân… đều là những ngọn lửa nhỏ tiếp nối ánh sáng của cha – bó đuốc giữa rừng xanh.

Ít ai biết, người đàn ông dáng gầy gò, trầm lặng ấy từng vinh dự nhận nhiều huân chương cao quý. Nhưng phần thưởng lớn nhất là sự tin yêu thầm lặng của nhân dân.

Tôi ngước nhìn bà, khẽ hỏi:
“Thưa bà, những gì bà kể, ông Sâm thật phi thường?”
Bà mỉm cười hiền hậu:
“Không đâu con. Ông ấy chỉ là người lính Cụ Hồ bình dị thôi…”

Nhưng có lẽ, chính sự bình dị, sự kiên cường, lòng nhiệt huyết ấy… đã khiến ông rực sáng như “bó đuốc giữa rừng xanh”. Những bó đuốc như ông, vẫn còn đó – âm thầm soi sáng các bản làng nơi miền Tây Bắc.

Giờ đây, ông Sâm đã yên nghỉ. Nhưng ngọn lửa ông thắp lên vẫn cháy mãi. Một ngọn lửa không tắt trong khói lửa chiến tranh, không lụi tàn giữa bình yên, mà rực cháy cho đến mãi mai sau.

Tôi rời Khánh Hòa khi hoàng hôn buông xuống. Trên những đỉnh đồi xa xôi ấy, ánh sáng ông để lại vẫn lặng thầm lan tỏa. Như một lời nhắc nhở với thế hệ chúng tôi – thế hệ sau – rằng: Hãy sống tử tế. Sống có ích. Cống hiến. Và không bao giờ quay lưng với quá khứ.

“Bó đuốc giữa rừng xanh” ấy – chính là biểu tượng bất diệt cho khát vọng sống đẹp, sống nghĩa tình của người chiến sĩ cách mạng Việt Nam.