Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch – Nhà ngoại giao lỗi lạc của thời đại mới

Trong những giai đoạn đầy biến động của lịch sử ngoại giao Việt Nam, có một nhân vật đã dùng trí tuệ và bản lĩnh của mình để "xoay chuyển tình thế", đưa đất nước thoát khỏi cảnh bị cô lập và bước ra thế giới. Người đó chính là Nguyễn Cơ Thạch – nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao. Cuộc đời ông là tấm gương về sự tận tụy, tư duy đổi mới và lòng yêu nước cháy bỏng. Nguyễn Cơ Thạch tên thật là Phạm Văn Cương, sinh ngày 15-5-1921 tại xã Liên Bảo, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Tham gia cách mạng từ rất sớm, ông từng bị thực dân Pháp bắt giam và đày đi nhà tù Sơn La. Chính những năm tháng gian khổ này đã rèn luyện cho ông ý chí kiên cường và tầm nhìn chiến lược sắc bén.

Sau Hiệp định Geneve năm 1954, ông bắt đầu bước chân vào ngành ngoại giao. Với tư duy nhạy bén và khả năng ngôn ngữ tự học xuất sắc, ông đã để lại dấu ấn đậm nét trong các cuộc đàm phán quan trọng, đặc biệt là tại Hội nghị Paris về Việt Nam. Đồng nghiệp và bạn bè quốc tế luôn nhớ tới ông với hình ảnh một nhà ngoại giao tài hoa, vừa cứng rắn về nguyên tắc, vừa linh hoạt về sách lược.

Giai đoạn thập niên 80, khi đất nước đối mặt với khủng hoảng kinh tế và bị bao vây cấm vận, Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch đã thể hiện tầm vóc của một nhà chiến lược. Ông là một trong những người đầu tiên đề xướng tư duy đổi mới trong đối ngoại, xác định rõ "mạnh về kinh tế là nền tảng của an ninh quốc gia". Ông đã kiên trì vận động để bình thường hóa quan hệ với các nước, đặt nền móng cho việc Việt Nam gia nhập ASEAN và bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ sau này.

Không chỉ là một chính trị gia tầm cỡ, ông còn là người thầy của nhiều thế hệ nhà ngoại giao Việt Nam. Ông luôn nhắc nhở cấp dưới phải "học, học nữa, học mãi" và phải luôn giữ vững bản sắc dân tộc trong dòng chảy của thế giới. Tinh thần dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm của ông đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho ngành ngoại giao nước nhà