“BOK WỪU – KHÍ TIẾT NGƯỜI ANH HÙNG TẠC VÀO DÁNG NÚI”
Sinh ra từ đại ngàn Đak Đoa (Gia Lai), người chiến sĩ du kích dân tộc Bahnar - Bok Wừu đã trở thành biểu tượng bất tử của lòng kiên trung. Dù bị giặc Pháp bắt và tra tấn bằng những đòn tàn độc nhất: chặt đứt từng ngón tay, xẻo tai, khoét mắt... ông vẫn cắn răng chịu đựng, không hé nửa lời xưng khai, lấy chính thân mình làm mồi nhử đưa kẻ thù vào bãi chông mìn của quân ta để cùng mỉm cười đi vào cõi vĩnh hằng.
"Ngày ấy, núi rừng Đak Đoa mình ngày đêm gầm gào vì tiếng súng của thằng Pháp. Chúng lê máy chém đi khắp các nẻo đường, bắt bớ, cướp bóc để gom dân lập ấp. Nhưng làng Brel mình có Bok Wừu. Ông ấy tài lắm, đôi chân đi rừng thoăn thoắt không để lại dấu, cái đầu thì nghĩ ra đủ cách gài chông, gài mìn làm bọn giặc ăn ngủ không yên.
Tôi lúc đó mới chừng hai mươi tuổi, chạy việc vặt cho đội du kích. Tôi nhớ như in cái đêm đen kịt năm 1952 ấy, Bok Wừu không may sa vào tay giặc trong một trận càn. Chúng trói nghiến ông lại, lôi về đồn tra khảo.
Giặc Pháp thâm độc lắm! Chúng biết Bok Wừu là thủ lĩnh, nên lôi cả làng ra xem chúng tra tấn để thị uy. Chúng quát hỏi cơ sở cách mạng ở đâu, hầm chông cắm chỗ nào, ông chỉ im lặng nhìn thẳng vào mặt chúng bằng ánh mắt rực lửa. Tức tối, tên sĩ quan Pháp rút dao, chặt đứt từng ngón tay của ông. Máu chảy ròng ròng xuống mặt đất đỏ au, dân làng xót xa khóc nấc lên, nhưng Bok Wừu không hề kêu la một tiếng.
Không moi được tin từ người thủ lĩnh sắt đá, chúng lại xẻo hai tai, rồi tàn ác hơn, chúng nhẫn tâm khoét đi đôi mắt sáng của người con của rừng núi. Toàn thân Bok Wừu nhuốm máu đỏ thẫm, nhưng ông vẫn đứng sừng sững, hiên ngang như cây Kơ-nia giữa giông bão, quyết không cúi đầu.
Biết mình không thể tiếp tục sát cánh cùng buôn làng, Bok Wừu quyết định dùng chút sức tàn cuối cùng. Ông vờ nhượng bộ, thều thào nói: 'Được, ta sẽ dẫn các người đến nơi giấu vũ khí và cán bộ'. Bọn giặc hí hửng tưởng rốt cuộc đòn roi cũng làm ông khuất phục. Chúng bắt ông đi trước dẫn đường. Dù hai mắt không còn nhìn thấy gì, nhưng từng khúc quanh, từng gốc cây, tảng đá quê hương ông đều thuộc nằm lòng trong ký ức. Bok Wừu từng bước, từng bước, mím chặt môi dẫn cả toán quân Pháp đi sâu vào rừng, rẽ thẳng vào mạng lưới hầm chông và bãi mìn mà chính tay du kích làng Brel đã gài sẵn từ trước.
Đến giữa tâm bãi mìn, Bok Wừu bất ngờ dùng chân đá mạnh vào chốt gài nổ.
'Ầm!' - một tiếng nổ chát chúa xé toạc màn sương đại ngàn. Bok Wừu ngã xuống trong vòng tay của đất mẹ, nhưng cả toán giặc Pháp xảo quyệt cũng bị tiêu diệt và đền mạng ngay tại chỗ.
Bok Wừu đã hóa thân vào đất mẹ Gia Lai như thế đó. Câu chuyện về khí tiết của ông không mất đi mà truyền từ làng này sang buôn khác như một tiếng cồng giục dã. Nó thổi bùng lên ngọn lửa căm thù giặc, gọi thanh niên trai tráng người Bahnar, người Jrai nhất tề vót chông, mài rựa, đứng lên đánh đuổi ngoại xâm cho đến ngày quê hương hoàn toàn giải phóng.”
