Bốn chữ không chịu nhận

Bốn chữ không chịu nhận

Năm 1888.

Khởi nghĩa Bãi Sậy đang đứng trước những ngày khó khăn nhất.

Quân Pháp liên tục bao vây, đàn áp nghĩa quân.

Người đứng đầu phong trào là Nguyễn Thiện Thuật.

Ông hiểu rằng thế lực của mình đang yếu dần.

Nhưng rồi một cơ hội được đưa đến.

Hoàng Cao Khải mang danh vua Đồng Khánh gửi lời dụ hàng.

Nếu chịu trở về, Nguyễn Thiện Thuật sẽ được khôi phục chức tước.

Một con đường sống được mở ra.

Không cần chiến đấu nữa.

Không cần trốn chạy.

Chỉ cần cúi đầu.

Nguyễn Thiện Thuật cầm tờ dụ.

Ông không viết một bài văn dài.

Không tranh luận.

Không giải thích.

Chỉ viết xuống bốn chữ:

“Bất khẳng thụ chỉ.”

Không chịu nhận chỉ.

Bốn chữ.

Nhưng đủ để đóng lại con đường trở về với chức tước.

Sau đó, khi tình thế ngày càng khó khăn, ông trao quyền chỉ huy cho em trai Nguyễn Thiện Kế và tướng Đốc Tít, rồi sang Trung Quốc tìm cách tiếp tục cuộc kháng chiến.

Người ta có thể lấy chức tước để đổi lấy một cuộc sống bình yên.

Nhưng Nguyễn Thiện Thuật đã chọn một con đường khác.

Không phải vì ông không biết sợ.

Mà bởi có những lúc,

điều một người giữ lại cuối cùng không phải là chức vị, mà là khí tiết.

Và trong lịch sử,

đôi khi một con người chỉ cần để lại bốn chữ—

cũng đủ để người đời sau nhớ rằng:

đã từng có một người nhất quyết không chịu cúi đầu.