Bốn luật sư làm Bộ trưởng trong Nội các Trần Trọng Kim

hiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là những nước kinh tế phát triển như Hoa Kỳ, Nhật Bản… có rất nhiều chính khách nổi tiếng xuất thân là luật sư.

Ở Việt Nam hiện nay, khái niệm luật sư - chính trị gia khá xa lạ, nhưng trước đó đã có một thời kỳ “hoàng kim” với hàng loạt những luật sư nổi tiếng làm Bộ trưởng. Những con người ấy không chỉ mở đường cho sự ra đời và phát triển nghề luật tại Việt Nam mà họ đã có những đóng góp to lớn đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, sự phát triển kinh tế - chính trị - xã hội của đất nước.

Các vị Luật sư - Bộ trưởng dưới đây là các vị Bộ trưởng trong Chính phủ tri thức bậc nhất thời bấy giờ - Chính phủ Trần Trọng Kim. Mặc dù vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau nhưng không thể phủ nhận Chính phủ Trần Trọng Kim là nơi tụ hội hầu hết tinh hoa giới trí thức Việt Nam đương thời. Tài năng, phẩm chất, vai trò của những con người đó đã được Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa công nhận, nhiều người trong số họ sau này đã trở thành những nhân vật chủ chốt trong bộ máy lãnh đạo.

Nội các Chính phủ Trần Trọng Kim (ảnh chụp 20/5/1945).

1. Luật sư Trần Văn Chương (1898-1986)

Luật sư Trần Văn Chương (1898 - 1986).

Luật sư Trần Văn Chương - người từng giữ chức Bộ trưởng Bộ Ngoại giao dưới thời Thủ tướng Trần Trọng Kim và sau đó là Bộ trưởng Bộ Kinh tế của Việt Nam Cộng hòa trước khi được bổ nhiệm là Đại sứ đầu tiên tại Mỹ. Ông còn nổi tiếng với vai trò là cha đẻ của phu nhân Tổng Thống Việt Nam Cộng hòa - Trần Lệ Xuân. Luật sư Trần Văn Chương sinh ra trong một gia đình danh gia vọng tộc, là con trai của Tổng đốc Nam Định Trần Văn Thông và cháu gọi Bùi Quang Chiêu là cậu. Ông đỗ Tiến sỹ luật và được bổ nhiệm làm Phó Tổng trưởng Nội các (Phó Thủ tướng) kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao của Chính phủ Trần Trọng Kim vào năm 1945. Trong thời điểm lịch sử rối ren và tình cha con níu giữ, ông vẫn “sáng suốt” nhận biết được chính sách độc tài của chính quyền Diệm - Nhu nói chung và những việc làm sai trái của con gái Trần Lệ Xuân nói riêng, từ đó ông dứt khoát “từ chức” nhằm thể hiện sự phản đối của mình. Để làm được điều đó, ngoài tư duy chính trị nhạy bén còn phải có một trái tim yêu hòa bình, yêu dân tộc. Ông đã đánh đổi bằng cả “sinh mệnh chính trị” để kiên trung bảo vệ những điều ông cho là lẽ phải. Ông mất tại Hoa Kỳ trong một biến cố gia đình năm 1986.

2. Luật sư Trịnh Đình Thảo (1901-1986)

Trịnh Đình Thảo là một luật sư và một chính khách nổi tiếng của Việt Nam. Ông từng là Bộ trưởng Bộ Tư pháp của Chính phủ Trần Trọng Kim (1945) và giữ nhiều chức vụ quan trọng trong bộ máy Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.