Bông hoa lê-ki-ma nở giữa mùa hoa lửa

Bông hoa lê-ki-ma nở giữa mùa hoa lửa

Có một loài hoa không rực rỡ như hoa hồng, không kiêu sa như hoa lan. Loài hoa ấy mang sắc vàng dịu dàng, thường nở trên những cành cây xanh mướt. Người ta gọi đó là hoa lê-ki-ma.

Nhưng với tôi, mỗi khi nhìn thấy những bông hoa vàng ấy, tôi lại nhớ đến một người con gái đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Chị tên là Võ Thị Sáu.

Nếu được gặp chị hôm nay, có lẽ tôi sẽ không gọi chị bằng hai tiếng “anh hùng” ngay từ đầu. Tôi muốn được gọi chị đơn giản là một người chị – một người chị có tuổi thơ, có gia đình, có những ước mơ rất đỗi bình thường như bao cô gái khác.

Chị sinh năm 1933 tại vùng đất Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Tuổi thơ của chị đi qua trong những năm đất nước chìm trong chiến tranh. Khi nhiều bạn bè cùng trang lứa còn cắp sách đến trường, chơi những trò chơi trẻ con thì chị đã sớm chứng kiến cảnh quê hương bị giày xéo, người dân phải sống trong cảnh mất mát và đau thương.

Có lẽ chính từ những điều ấy, trong trái tim cô gái nhỏ đã sớm nảy mầm một tình yêu quê hương mãnh liệt.

Năm mười bốn tuổi, chị đã tham gia hoạt động cách mạng.

Mười bốn tuổi!

Đó là độ tuổi mà hôm nay, những cô bé thường háo hức với chiếc cặp mới, những trang vở thơm mùi giấy, những buổi tan trường ríu rít bên bạn bè.

Còn chị Sáu, tuổi mười bốn đã biết làm nhiệm vụ, biết đối mặt với hiểm nguy và hiểu rằng có những điều lớn lao hơn cả sự bình yên của riêng mình.

Chị từng tham gia nhiều hoạt động cách mạng tại quê hương. Trong một lần làm nhiệm vụ, chị bị bắt.

Những ngày tháng trong nhà tù bắt đầu.

Nhưng nhà tù có thể giam giữ một con người, chứ không thể giam giữ được lòng yêu nước.

Người ta tìm cách tra hỏi, đe dọa, dụ dỗ. Họ muốn cô gái trẻ khuất phục.

Nhưng cô gái Đất Đỏ ấy vẫn kiên cường.

Điều khiến tôi xúc động nhất không phải là những lời nói lớn lao của chị, mà chính là hình ảnh một cô gái chỉ mới mười sáu, mười bảy tuổi vẫn giữ được sự bình tĩnh và niềm tin trong những giờ phút khắc nghiệt nhất.

Có lẽ chị cũng từng sợ.

Bởi chị là một con người.

Chị cũng có trái tim biết đau, biết nhớ gia đình, biết thương mẹ, thương quê hương. Nhưng bên trong sự mong manh của một cô gái trẻ lại là một ý chí mạnh mẽ đến phi thường.

Ngày chị bị đưa ra xét xử, người con gái trẻ ấy đã phải đối diện với bản án tử hình.

Một bản án nghiệt ngã dành cho một người vẫn còn quá trẻ.

Tôi từng tự hỏi:

Điều gì đã giúp một cô gái chỉ mới mười mấy tuổi có thể đứng vững trước cái chết?

Có lẽ đó là tình yêu.

Tình yêu gia đình.

Tình yêu quê hương.

Và trên tất cả, là niềm tin rằng đất nước rồi sẽ có ngày được tự do.

Ngày 23 tháng 1 năm 1952, chị Võ Thị Sáu bị đưa ra Côn Đảo.

Côn Đảo khi ấy là nơi được ví như “địa ngục trần gian”. Nhưng ngay cả nơi ấy cũng không thể làm tắt đi ánh sáng trong tâm hồn người con gái Đất Đỏ.

Sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952, chị được đưa đến nơi hành quyết.

Chị chỉ mới mười chín tuổi.

Mười chín tuổi – cái tuổi mà một cô gái hôm nay có thể đang đứng trước cánh cửa đại học, bắt đầu nghĩ về những ước mơ của riêng mình.

Còn chị, trong buổi sáng ấy, đã bước về phía cái chết để giữ trọn niềm tin vào ngày mai của đất nước.

Có một câu chuyện kể rằng khi ra pháp trường, chị đã từ chối bịt mắt.

Chị muốn được nhìn thấy quê hương, nhìn thấy bầu trời.

Và chị đã cất tiếng hát.

Tôi thường hình dung buổi sáng hôm ấy.

Bầu trời Côn Đảo rộng đến vô cùng.

Biển vẫn xanh.

Gió vẫn thổi.

Những hàng cây vẫn đứng đó.

Thiên nhiên vẫn bình thản như chưa từng biết rằng một cô gái trẻ đang bước đến những giây phút cuối cùng của cuộc đời.

Chị bước đi.

Không phải như một người thất bại.

Mà như một người đã gửi lại tuổi xuân của mình cho Tổ quốc.

Nếu có một khoảnh khắc nào đó khiến thời gian dừng lại, tôi nghĩ đó chính là khoảnh khắc ấy.

Một cô gái mười chín tuổi đứng trước cái chết nhưng trong tâm hồn vẫn hướng về sự sống.

Chị không được sống đến tuổi hai mươi.

Không có ngày cưới.

Không có những đứa con.

Không có một mái nhà nhỏ để trở về sau những ngày làm việc.

Không có cơ hội nhìn thấy đất nước hoàn toàn thống nhất.

Nhưng chị đã để lại một điều lớn hơn cả cuộc đời mình.

Đó là một niềm tin không bao giờ chết.

Nhiều năm đã trôi qua.

Chiến tranh đã lùi xa.

Côn Đảo hôm nay không còn là nơi của những nhà tù năm xưa. Những con đường đã có bóng cây, biển vẫn xanh, trời vẫn rộng. Những thế hệ trẻ lớn lên trong hòa bình, được đến trường, được vui chơi, được theo đuổi ước mơ.

Có những em nhỏ có thể chưa từng biết chiến tranh là gì.

Các em chỉ biết qua những trang sách lịch sử.

Nhưng nếu một ngày được đứng trước tượng đài chị Võ Thị Sáu, tôi muốn nói với các em:

“Hãy nhìn thật lâu vào người con gái này.”

Chị cũng từng là một cô bé.

Chị cũng từng có một tuổi thơ.

Chị cũng từng có những ước mơ.

Chỉ khác là, trong những năm tháng đất nước cần, chị đã chọn đứng về phía Tổ quốc.

Và rồi tôi nhận ra một điều:

Người anh hùng không phải là người không biết sợ. Người anh hùng là người biết mình có thể mất tất cả nhưng vẫn lựa chọn điều mình tin là đúng.

Chị Sáu đã lựa chọn như thế.

Tuổi xuân của chị đã hóa thành mùa xuân của đất nước.

Máu của chị đã hòa vào đất mẹ.

Tên tuổi của chị đã trở thành một phần ký ức không thể phai mờ của dân tộc.

Và những bông hoa lê-ki-ma vẫn nở.

Mỗi bông hoa vàng như một ngọn lửa nhỏ.

Không cháy dữ dội.

Không ồn ào.

Nhưng bền bỉ.

Như chính cuộc đời của chị.

Hôm nay, khi tôi kể câu chuyện này cho những học sinh của mình, tôi thường hỏi:

“Các em nghĩ gì khi biết chị Võ Thị Sáu hy sinh khi mới mười chín tuổi?”

Có em im lặng.

Có em nói:

“Em thấy thương chị.”

Có em nói:

“Em thấy chị rất dũng cảm.”

Còn tôi muốn các em hiểu thêm một điều.

Chúng ta không cần phải làm những điều thật lớn lao mới có thể tiếp nối những người đã hy sinh.

Các em có thể bắt đầu bằng việc học tập thật tốt.

Biết yêu thương cha mẹ.

Biết giúp đỡ bạn bè.

Biết giữ gìn quê hương.

Biết trân trọng lá cờ Tổ quốc.

Và quan trọng nhất, hãy biết trân trọng hai chữ HÒA BÌNH.

Bởi có những người đã đánh đổi cả tuổi xuân để chúng ta được sống trong những ngày bình yên hôm nay.

Võ Thị Sáu là một trong những người như thế.

Chị đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nhưng có những con người, dù đã nằm xuống, vẫn không bao giờ thực sự rời khỏi cuộc đời.

Họ sống trong những trang sách.

Sống trong ký ức của dân tộc.

Sống trong những bông hoa lê-ki-ma vàng dịu dàng.

Và sống trong trái tim của những thế hệ hôm nay.

Nếu một ngày tôi đi qua một hàng cây lê-ki-ma đang nở hoa, tôi sẽ dừng lại thật lâu.

Tôi sẽ nhìn những cánh hoa vàng rung rinh trong gió và thầm nói:

“Chị Sáu ơi, tuổi xuân của chị đã hóa thành mùa hoa của đất nước. Chúng em hôm nay sẽ sống thật đẹp, để sự hy sinh của chị và biết bao người đã ngã xuống không bao giờ trở nên vô nghĩa.”

Ngoài kia, gió vẫn thổi.

Biển vẫn xanh.

Những bông hoa lê-ki-ma vẫn nở.

Và câu chuyện về người con gái Đất Đỏ năm nào vẫn được kể lại, từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Như một lời nhắc nhở dịu dàng mà thiêng liêng:

Hãy biết ơn quá khứ.
Hãy trân trọng hòa bình.
Và hãy sống xứng đáng với những mùa hoa lửa của dân tộc.