"Bông Hồng đặc biệt”

Người con gái mảnh mai yêu nước-người đảng viên cộng sản kiên trung ấy đã chiến thắng tội ác man rợ của kẻ thù và tố cáo chúng trước loài người tiến bộ.

TP Hồ Chí Minh một chiều năm 2016, nắng vàng rộm các ngõ phố. Cụ Nguyễn Thị Hồng kể chuyện đời mình, cuốn hút chúng tôi từ các chi tiết đầu tiên cho tới lời kết, để cuối cùng mọi người phải thốt lên: “Một Bông Hồng đặc biệt”.

Năm 1915, vợ chồng ông Nguyễn Văn Mão-bà Nguyễn Thị Ngữ từ làng Ô Cách, nay là phố Ô Cách, phường Đức Giang, quận Long Biên, TP Hà Nội, vào Sài Gòn làm ăn. Đến năm 1935, họ sinh người con thứ sáu, đặt tên là Nguyễn Thị Hồng. Năm 1947, học lớp 6, Hồng đã bộc lộ tố chất nhanh nhẹn, cẩn thận và trung thực. Thấy thế, chị Hạp (cơ sở kháng chiến của ta) vận động Hồng tham gia cách mạng, vào Tiểu đoàn Quyết Tử 950 (TĐ950)/Đặc khu Sài Gòn-Chợ Lớn. Hồng nhận lời: “Các chị cứ giao việc. Em sẽ cố gắng làm tròn”. Hằng ngày, Hồng đến Chiến khu Đức Hòa (Long An) chuyển công văn, lựu đạn, mìn, súng lục về Sài Gòn giao cho trạm “Tiểu quỷ” (mật danh chỉ một nhóm chiến sĩ quyết tử), do Trung đội trưởng Nguyễn Văn Cảnh thuộc Đại đội 3927/TĐ950 chỉ huy.

Sáu lần bị địch bắt, qua hàng chục nhà lao

Đầu năm 1948, Hồng đang chuyển giấy tờ cho cán bộ thì bị địch bắt. Chúng hỏi: “Tại sao con gái còn nhỏ thế mà lại theo Việt Minh?”. Hồng trả lời: “Vì yêu nước!”. Chúng đưa Hồng qua nhiều trại giam, từ bốt Catinat đến đề lao Gia Định, đồn Phú Lâm ở Sài Gòn... đến trại giam Cấm Giang (Tây Ninh). Bị đánh đập nhiều, môi trường bẩn thỉu, Hồng sinh bệnh viêm gan. Một đêm, thừa cơ bọn cai trạm lơ đãng, chị Loan và chị Lam cùng trại thay nhau cõng Hồng vượt rừng Tân Biên trốn về Chiến khu 8. Sau khi được chữa khỏi bệnh, Hồng tiếp tục về đơn vị cũ hoạt động

Đầu năm 1952, chị vừa được kết nạp Đảng xong thì bị tên Thông phản động chỉ điểm, bọn Pháp bắt chị tại Ngã 6 (Chợ Lớn). Chị lại trốn ra được. Sáu tháng sau, một tên mật thám chuyên đi nhận mặt những người đã trốn khỏi bốt Catinat đã bắt được chị. Nó đưa chị trở lại bốt ấy rồi lần lượt qua các khám lớn Sài Gòn, Chí Hòa, ở mỗi nhà lao một tháng để thay đổi các ngón tra tấn cực hình kết hợp đưa ra tòa thẩm vấn. Chúng hỏi, chị trả lời: “Tại sao tham gia Việt Minh?”. “Yêu nước!”. “Tại sao trốn khỏi nhà tù rồi lại hoạt động cho Việt Minh?”. “Còn giặc Pháp cướp nước thì còn hoạt động Việt Minh”. Chúng ra tay kết tội. Chị kiên quyết đấu tranh: “Yêu nước không phải là tội. Cướp nước, bán nước mới là có tội!”. Cứ thế tới lui...

Đến khi đình chiến (7-1954), chị vẫn ở trong tù nhưng chưa thành án nên chúng phải thả chị ra. Chị trở về TĐ950 tiếp tục hoạt động. Cuối năm ấy, Đảng ta đưa cán bộ miền Nam ra Bắc tập kết. Tổ chức để chị ở lại và chuyển chị sang làm công tác dân vận nội thành (cán bộ nằm vùng). Chị vận động quần chúng đấu tranh chính trị, đòi hiệp thương tổng tuyển cử thống nhất nước nhà, được nhân dân ủng hộ và che chở

Giữa năm 1955, lực lượng thân Pháp và lực lượng thân Mỹ trong chính phủ quốc gia (ngụy) mâu thuẫn cao độ, dẫn đến nội chiến phá hủy hàng vạn ngôi nhà (thuộc địa bàn các quận 1, 6, 8 bây giờ). Ngày 3-7-1955, chị cùng các đảng viên trong chi bộ dẫn đầu cuộc biểu tình yêu cầu chính quyền Sài Gòn cứu trợ những gia đình bị đốt nhà, đồng thời hướng dẫn quần chúng đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ... Bọn địch xông vào bắt chị. Chúng tra hỏi: “Tại sao không đi tập kết mà ở lại quấy rối?”. “Tôi đi biểu tình vì quốc gia đốt nhà dân”. “Sao không theo quốc gia?”. “Vì quốc gia phản động bán nước cho đế quốc!”. Hết đánh lại hỏi, lại tha. Rồi lại đánh, hỏi, tha... Chị kiên gan tranh đấu đến cùng. Bọn chúng lồng lộn làm liều, mặc dù chị không phải là tù chính trị nhưng ngày 2-1-1956 chúng vẫn đày chị ra Côn Đảo, vi phạm Hiệp định Giơ-ne-vơ và luật pháp quốc tế. Bị dư luận lên án, người tù ở Côn Đảo phản đối, chúng đưa chị ra Phú Quốc, giam tại trại giam Cây Dừa. Không khuất phục được chị, cuối năm 1958, chúng lại đưa chị về Côn Đảo hòng uy hiếp tinh thần nơi “địa ngục trần gian”. Thêm 3 lần tra tấn tàn hại mà vẫn không khai thác được gì ở chị, chúng đưa chị trong tình trạng “thân tàn ma dại” cùng 200 người tù kiệt quệ sức lực về Đề lao Gia Định. Lo sợ bị tố cáo, chúng hỏi địa chỉ từng người để “đưa trả các chị về nhà”, nhưng thực chất là để khi cần thiết chúng sẽ làm hại gia đình người tù. Biết âm mưu của chúng, các chị không nói, hoặc là nói sai đi. Chúng giở trò đăng báo tên tuổi các chị. Theo đó, chị được người nhà đến đón về.

Cô gái đang tuổi thanh xuân bị hãm hại đọa đày chốn “địa ngục trần gian” đến tàn tạ, nay được hơi ấm tình thương gia đình, làng xóm và thuốc thang phục sức, cộng với nghị lực bản thân, sau vài tháng đã hồi phục. Cơ sở cách mạng biết tin chị, đã nối lại đường dây liên lạc. Năm 1961, chị làm công tác vận động quần chúng nội thành đấu tranh, lại bị kẻ thù bắt đưa về bốt Ngô Quyền (địa điểm này hiện nay thuộc quận 5, TP Hồ Chí Minh). Đây là lần thứ sáu chị bị địch bắt. Tại đây, chúng đày đọa chị suốt 4 năm trời.

Đến năm 1965, chị kiệt sức nhưng vẫn bất khuất. Chúng đưa chị về khám Chí Hòa, chuyển trại Thủ Đức, Phú Lợi. Biết là đày đọa thể xác không ăn thua gì, chúng xoay ra đánh vào khí tiết cộng sản. Chúng bắt chị đốt cờ Đảng, đả đảo Đảng Cộng sản... Chị chống lại. Chúng đánh chị đến nỗi chị không đứng được, phải lê lết. Chúng giam chị một mình để không ai giúp đỡ được chị. Nghĩ rằng đến nước ấy chị sẽ phải đầu hàng, chúng giở bài: “Chị yếu quá rồi. Giờ nói để ghi âm cũng được. Cứ nói là tôi đã ly khai. Rồi chính phủ (Việt Nam cộng hòa) sẽ cho chị về tiếp tục hoạt động. Lúc ấy, chị có ám sát chúng tôi thì chúng tôi cũng phải chịu!”. Không kiềm chế được, chị chửi thẳng vào mặt chúng. Thế là bọn “cải huấn” thêm một lần đánh chị thậm tệ rồi đưa chị về nhà thương Chợ Quán. Khi thấy chị bất tỉnh, chúng buộc phải phúc trình lên cấp trên. Người bác sĩ chau mày nói: “Bệnh nhân không sống được nữa rồi!”. Chúng đưa chị trở lại nhà tù Phú Lợi. Mấy chị cùng bị tù nhưng “tội nhẹ” nên không bị giam cầm như chị liền xung phong đưa chị về nhà. Bọn “cải huấn” đồng ý.

Kẻ địch không ngờ, khi ra khỏi nhà thương Chợ Quán, Nguyễn Thị Hồng được chị em ta đưa thẳng về Chiến khu 8 và ngay lập tức được Ban chỉ huy khu đưa về trụ sở cơ quan Đặc khu Sài Gòn-Chợ Lớn (trên đất Tây Ninh). Tại đây, lãnh đạo đặc khu bố trí một bác sĩ và một y tá từ Trung ương cục đưa sang chạy chữa cho chị. Chị Thúy Ba-Trưởng khu cán bộ trung-cao cấp trực tiếp chăm sóc chị. Sau đó, theo đường công khai, Nhà nước ta đưa chị cùng một số chị ở Quảng Nam, Quảng Ngãi ra nước ngoài chữa bệnh...

Năm 1970, Chính phủ ta đưa chị đi Ấn Độ, Thụy Điển, Liên Xô, Trung Quốc để tố cáo tội ác của Mỹ-ngụy. Nhân cơ hội này, chị kêu gọi nhân dân các nước ủng hộ cuộc đấu tranh giải phóng của nhân dân Việt Nam.

Trên trận tuyến mới

Hoàn thành công tác ở nước ngoài, cuối năm 1970, chị Hồng về nằm điều dưỡng tại Bệnh viện E Hà Nội. Năm 1971, chị đi học văn hóa, năm 1973 chị học hết lớp 10, được vào học ở Trường Nguyễn Ái Quốc Trung ương. Sau toàn thắng năm 1975, chị trở về TP Sài Gòn tiếp tục công tác, xây dựng gia đình với anh Nguyễn Duy Linh, một sĩ quan Quân đội ta. Chị lần lượt đảm nhiệm các cương vị như cán bộ thanh tra chính quyền, cán bộ tổ chức quận ủy, cán bộ Công ty Thương nghiệp quận Bình Thạnh (sau khi tốt nghiệp đại học tại chức về quản lý kinh tế).

Năm 1990, “Bông Hồng đặc biệt” tròn 55 tuổi-thương binh hạng 2/4, nghỉ hưu. Cụ ông qua đời cuối năm 2014. Ba mươi năm chồng vợ nhưng hai cụ không có con, bởi chế độ nhà tù đế quốc và chất độc đi-ô-xin nơi chiến trường miền Đông Nam Bộ đã cướp đi thiên chức làm mẹ, làm cha của họ. Năm 2016, cụ Hồng nhận Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng. Hiện tại, cụ sống cùng chị Nguyễn Thị Bảy (gọi cụ là cô ruột) và mẹ con chị Nguyễn Thị Hồng Châu (chị Châu được cụ Hồng nuôi từ lúc mới 2 tháng tuổi) tại nhà 207/2/10, đường Nguyễn Văn Đậu, quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh. Mỗi lần có các cháu từ quê Hà Nội vào thăm, cụ lại gọi tất cả lại bảo ban: “Các cháu quê Nam, quê Bắc của cô phải thi đua học tập, rèn luyện và làm việc thật tốt để gia đình no ấm, phát triển, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc văn minh, giàu đẹp. Được như thế là các cháu mừng tuổi cô đấy”...