BÓNG NGƯỜI GIỮA NGÕ RẼ CỦA LỊCH SỬ
Buổi chiều Sài Gòn 1967, trời đổ nắng như rót vàng xuống mái ngói. Trên chiếc ban công nhỏ của Dinh Độc Lập, một người đàn ông dáng gầy, mắt sâu, đang nhìn xuống đại lộ.
Đó là Nguyễn Văn Thiệu, tướng lĩnh quân đội – rồi sau đó trở thành Tổng thống Việt Nam Cộng hòa trong một giai đoạn cực kỳ phức tạp của lịch sử.
1. Người đứng giữa hai luồng gió
Sinh năm 1923 ở Phan Rang, Nguyễn Văn Thiệu từng học trường Võ bị Đà Lạt, tham gia quân đội Quốc gia – rồi trở thành tướng lĩnh dưới thời Việt Nam Cộng hòa.
Thời điểm ông lên làm Tổng thống, miền Nam đang trong cảnh:
chiến sự leo thang,
can dự của Mỹ ngày càng sâu,
lòng dân phân hóa,
tình hình quân sự chao đảo.
Ông Thiệu cố xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo mạnh mẽ, chống cộng quyết liệt, nhưng tình thế lúc ấy như ngồi trên ngọn lửa – mọi quyết định đều bị cuốn vào vòng xoáy quốc tế.
2. Những năm tháng đầy biến động
Thời ông Thiệu, chiến tranh ngày càng ác liệt.
Một bên là chiến dịch quân sự quy mô lớn, một bên là nỗ lực xây dựng bộ máy chính quyền và giữ ổn định trong vùng kiểm soát.
Ông có những quyết sách khiến dư luận thời đó chia hai luồng ý kiến – ủng hộ và phản đối:
chính sách bình định và an ninh nông thôn,
dựa vào sự hỗ trợ quân sự – kinh tế của Mỹ,
quan điểm cứng rắn với lực lượng Mặt trận Dân tộc Giải phóng,
nỗ lực duy trì miền Nam trước sức ép ngày càng lớn.
Dù nắm quyền lực nhưng ông bị kẹt trong vòng xoáy chiến tranh và sự phụ thuộc vào Mỹ – điều này trở thành thách thức mà khó có lãnh đạo nào vượt qua nổi ở thời điểm đó.
3. Thời khắc sụp đổ
Năm 1975, sau khi Mỹ cắt giảm hỗ trợ, tình hình quân sự miền Nam rơi vào khủng hoảng. Các tỉnh miền Trung lần lượt thất thủ.
Ngày 21-4-1975, Nguyễn Văn Thiệu từ chức Tổng thống, với bài phát biểu chứa nhiều cảm xúc, xen lẫn cay đắng.
Ông rời Việt Nam trong những ngày cuối cùng của chiến tranh, mở ra một chương mới cho số phận bản thân – và khép lại một chương lịch sử của miền Nam Việt Nam.
