BỮA CƠM CUỐI CÙNG
Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, một bữa cơm đạm bạc đã trở thành ký ức không thể nào quên của ông Phạm Văn Cường. Đó là bữa cơm cuối cùng ông được ăn cùng người đồng đội thân thiết trước khi anh mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. Câu chuyện là biểu tượng của tình đồng đội thiêng liêng và sự hy sinh cao cả của thế hệ "thời hoa lửa".
Ông Phạm Văn Cường kể rằng mùa hè năm 1972, chiến trường Quảng Trị vô cùng khốc liệt. Đơn vị của ông nhiều ngày liền chiến đấu dưới mưa bom, bữa đói bữa no, có khi chỉ ăn vài nắm cơm vắt với muối trắng.
Một buổi chiều hiếm hoi ngớt tiếng súng, anh nuôi chia cho mỗi người một bát cơm nhỏ và vài miếng cá khô. Ai cũng nâng niu phần ăn ít ỏi ấy vì đã nhiều ngày chưa được ăn một bữa tử tế.
Ngồi cạnh ông là người đồng đội thân thiết Nguyễn Văn Hải, quê ở Thái Bình. Hải cười hiền rồi lấy từ ba lô ra một gói muối vừng do mẹ gửi trước ngày nhập ngũ.
Anh nói:
"Ăn với muối vừng của mẹ, thấy như đang ở nhà."
Hai người vừa ăn vừa kể cho nhau nghe về quê hương, về cánh đồng lúa, về những ước mơ sau ngày hòa bình. Hải bảo:
"Chiến tranh kết thúc, mình sẽ về cưới vợ, xây một căn nhà nhỏ cho mẹ."
Ông Cường cười:
"Rồi chúng mình sẽ sang nhà nhau uống chén trà."
Đó là bữa cơm giản dị nhưng ấm áp nhất mà ông từng có trong chiến tranh.
Rạng sáng hôm sau, đơn vị nhận lệnh chiến đấu bảo vệ một cao điểm. Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt. Trong lúc đưa thương binh về phía sau, anh Hải bị trúng mảnh pháo.
Biết mình không qua khỏi, anh nắm chặt tay ông Cường và nói trong hơi thở đứt quãng:
"Nếu cậu còn sống... về thăm mẹ mình nhé... nói với mẹ... mình đã chiến đấu đến cùng..."
Nói xong, bàn tay anh buông lỏng.
Sau ngày đất nước thống nhất, ông Cường trở về quê hương của người đồng đội. Khi gặp mẹ Hải, ông nghẹn ngào kể lại bữa cơm cuối cùng hai người đã cùng ăn giữa chiến trường.
Người mẹ lặng lẽ lấy từ trong tủ ra một chiếc khăn tay cũ và nói:
"Hôm tiễn nó lên đường, tôi chỉ kịp gói cho nó ít muối vừng. Không ngờ... đó lại là bữa cơm cuối cùng của con tôi."
Cả hai đều lặng người trong nước mắt.
Đến hôm nay, mỗi lần nhớ về chiến tranh, điều ông Cường nhớ nhất không phải tiếng bom rơi hay những trận đánh ác liệt, mà là bát cơm nhỏ, gói muối vừng của mẹ và nụ cười hiền của người đồng đội đã mãi mãi dừng lại ở tuổi đôi mươi.
Ông thường nhắn nhủ thế hệ trẻ:
"Hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng tuổi xuân, bằng những ước mơ còn dang dở và bằng cả cuộc đời của biết bao người lính. Các cháu hãy sống xứng đáng với sự hy sinh ấy."
