“Bữa cơm dang dở ở Vĩnh Linh”

Những năm chiến tranh ác liệt, vùng đất Vĩnh Linh gần như không có ngày nào yên tiếng bom. Người dân quen dần với cuộc sống dưới lòng đất—những căn hầm tối, ẩm, chật chội, nhưng là nơi duy nhất giữ lại sự sống.

Trong một căn hầm nhỏ, gia đình bà Lâm quây quần bên mâm cơm giản dị. Chỉ là vài bát cơm độn, chút rau, chút muối—nhưng giữa những ngày tháng khốc liệt, đó đã là một bữa ăn đủ đầy.

Trần Văn Lâm, người con trai duy nhất trong nhà, vừa ăn vừa kể dở câu chuyện ban sáng. Giọng anh đều đều, đôi lúc còn xen chút cười, như thể bên trên mặt đất kia không hề có chiến tranh.

Bà mẹ ngồi đối diện, lặng lẽ gắp thêm cho con từng đũa rau. Ánh đèn dầu leo lét hắt lên khuôn mặt bà những vệt sáng chập chờn—vừa ấm áp, vừa mong manh.

Rồi bất ngờ—

Tiếng còi báo động vang lên.

Chưa kịp phản ứng, mặt đất rung chuyển. Bom nổ dồn dập phía trên, đất cát rơi lả tả từ trần hầm xuống mâm cơm.

Trong tiếng ồn ào hỗn loạn ấy, từ phía xa vọng lại tiếng gọi gấp gáp:
“Có người bị thương! Cần người ra giúp!”

Lâm khựng lại một giây.

Anh đặt vội bát cơm xuống—bát cơm vẫn còn nóng, hơi khói còn bay lên nhè nhẹ.

“Con ra xem một chút rồi về ngay…” – anh nói nhanh, như một thói quen, như bao lần trước.

Chưa kịp để mẹ đáp lại, Lâm đã lao ra khỏi hầm.

Bóng anh khuất dần trong tiếng bom rền và khói bụi mịt mù.

Bữa cơm vẫn còn đó.

Chiếc bát của anh đặt lệch một góc, đôi đũa còn gác ngang, hạt cơm dính trên thành bát chưa kịp ăn hết.

Người mẹ ngồi lặng.

Bà không ăn tiếp. Không nói gì. Chỉ nhìn ra phía cửa hầm—nơi con trai vừa rời đi.

Thời gian trôi qua trong tiếng bom… rồi lặng dần.

Nhưng Lâm không trở lại.

Người ta nói anh đã ngã xuống ở ngay gần đó, khi đang cùng mọi người đưa một người bị thương vào hầm trú ẩn.

Không ai kịp đưa anh về.

Từ ngày ấy, chiếc bát cơm vẫn được giữ nguyên.

Người mẹ không dọn đi. Không rửa. Không cất.

Mỗi ngày, bà vẫn đặt nó ở đúng vị trí cũ, như thể chỉ cần giữ nguyên như vậy… thì một lúc nào đó, con trai bà sẽ quay về, ngồi xuống, cầm đôi đũa lên và ăn nốt bữa cơm dang dở.

Nhiều năm trôi qua, chiến tranh đã lùi xa khỏi vùng đất Vĩnh Linh.

Nhưng trong căn hầm cũ, giữa những ký ức không thể gọi tên—

Vẫn còn một bữa cơm… chưa bao giờ kết thúc.