Bữa Cơm Giữa Mùa Bom

Năm 1970, ông Đặng Văn Hòa là chiến sĩ thuộc đơn vị vận tải trên tuyến đường Trường Sơn. Công việc của ông và đồng đội là vận chuyển lương thực, thuốc men và đạn dược vào miền Nam.

Những chuyến đi kéo dài nhiều ngày trong rừng sâu khiến ai cũng gầy rộc vì thiếu ăn, thiếu ngủ. Có lúc cả đơn vị chỉ còn vài nắm cơm khô chia nhau cầm hơi.

Một buổi chiều, sau trận bom lớn, đơn vị ông Hòa phải dừng chân ở một xóm nhỏ ven rừng thuộc Quảng Bình. Nhà cửa xung quanh đã bị bom đánh sập gần hết, khói vẫn còn bốc lên từ những hố đất mới.

Trong lúc mọi người đang kiểm tra thương vong, một bà cụ khoảng ngoài sáu mươi tuổi lặng lẽ bước tới gọi:

“Các con vô nhà ăn tạm bữa cơm đã.”

Ngôi nhà của bà chỉ còn lại một gian bếp nhỏ lợp tạm bằng lá cọ. Bữa cơm hôm ấy rất đơn sơ: nồi khoai lang luộc, ít rau rừng và chén nước mắm pha loãng.

Nhìn những người lính trẻ ăn ngấu nghiến vì đói, bà cụ cứ lặng lẽ ngồi quạt bếp rồi lâu lâu lại gắp thêm khoai vào bát cho từng người.

Ông Hòa nhớ mãi hình ảnh đôi bàn tay gầy guộc của bà run run vì tuổi tác nhưng vẫn cố nhường phần ăn ít ỏi cho bộ đội.

Khi đơn vị chuẩn bị lên đường, bà lấy trong túi áo ra một chiếc khăn tay cũ, bên trong gói vài viên kẹo lạc rồi dúi vào tay ông Hòa:

“Đi đường dài giữ sức nghe con.”

Ông nghẹn ngào không nói nên lời.

Nhiều năm sau hòa bình lập lại, ông quay lại tìm bà cụ năm xưa thì mới biết bà đã mất trong một trận bom cuối năm 1972. Người dân trong vùng kể rằng dù cuộc sống rất khó khăn, bà luôn dành phần lương thực ít ỏi để giúp bộ đội hành quân qua làng.

Ông Hòa nói rằng mình từng ăn nhiều bữa cơm ngon hơn sau này, nhưng không bữa nào khiến ông xúc động bằng bữa cơm giữa mùa bom năm ấy.