Bữa Cơm Thứ Ba

Mùa mưa năm 1951.

Trong một căn nhà tranh ở huyện Đất Đỏ.

Bữa cơm chiều chỉ có một nồi khoai lang luộc.

Một chén muối mè.

Và nồi canh rau tập tàng.

Bà Hai chia khoai thành ba phần.

Đứa con út ngạc nhiên.

"Mẹ."

"Nhà mình."

"Chỉ có."

"Hai mẹ con."

"Sao."

"Lại."

"Ba phần?"

Bà chỉ mỉm cười.

"Để đó."

"Con."

"Sẽ biết."

Chưa đầy mười phút sau.

Có tiếng gõ cửa rất khẽ.

Ba nhịp.

Ngừng.

Hai nhịp.

Đó là tín hiệu quen thuộc.

Một người thanh niên bước vào.

Quần áo ướt sũng vì vừa băng qua rừng.

Anh chưa kịp ngồi.

Bà Hai đã đẩy phần khoai thứ ba về phía trước.

"Ăn đi."

"Còn."

"Đường."

"Dài."

Người thanh niên cúi đầu.

Lặng lẽ ăn từng miếng.

Trước khi rời đi.

Anh chỉ nói một câu.

"Ngày."

"Đất nước."

"Yên bình."

"Con."

"Sẽ."

"Quay."

"Lại."

Nhưng rồi.

Anh không bao giờ trở lại.

Nhiều năm sau.

Một đồng đội tìm đến.

Trao cho bà Hai chiếc khăn tay đã cũ.

Đó là kỷ vật cuối cùng của người thanh niên hôm ấy.

Anh đã hy sinh khi làm nhiệm vụ đưa tài liệu qua vùng địch kiểm soát.

Trong cuốn sổ nhỏ tìm thấy bên người.

Dòng cuối cùng được viết.

"Đừng."

"Lo."

"Cho."

"Con."

"Ở."

"Quê."

"Vẫn."

"Có."

"Một."

"Bữa."

"Cơm."

"Đợi."

Sau ngày đất nước thống nhất.

Căn nhà tranh được sửa lại.

Nhưng mỗi bữa cơm.

Bà Hai vẫn bày thêm một chiếc bát.

Con cháu nhiều lần xin cất đi.

Bà đều lắc đầu.

"Một."

"Chiếc."

"Bát."

"Không."

"Làm."

"Nhà."

"Chật."

"Nhưng."

"Nó."

"Giữ."

"Cho."

"Bà."

"Nhớ."

"Một."

"Lời."

"Hứa."

Trong buổi sinh hoạt truyền thống của xã, các đoàn viên được nghe kể về nữ anh hùng Võ Thị Sáu, người đã hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc với lòng yêu nước và ý chí bất khuất.

Chiều hôm ấy.

Một đoàn học sinh ghé thăm.

Thấy chiếc bát đặt ngay ngắn trên mâm.

Một em nhỏ hỏi.

"Bà."

"Đợi."

"Ai."

"Bà?"

Bà Hai nhìn làn khói bếp đang bay lên.

Khẽ mỉm cười.

"Bà."

"Không."

"Đợi."

"Một."

"Người."

"Nữa."

"Bà."

"Đợi."

"Để."

"Con."

"Cháu."

"Không."

"Bao."

"Giờ."

"Phải."

"Đợi."

"Chiến."

"Tranh."

"Trở."

"Lại."

Ngoài sân.

Tiếng gà gọi đàn vang lên giữa buổi hoàng hôn.

Mùi cơm mới lan khắp căn nhà nhỏ.

Bà Hai lặng lẽ ngồi bên mâm cơm.

Trong lòng bà, bữa cơm thứ ba năm nào vẫn còn nóng hổi.

Đó không chỉ là phần ăn dành cho một người lính vô danh.

Mà còn là phần của tình người, của niềm tin và của một lời hẹn đã trở thành ký ức đẹp nhất trong suốt những năm tháng thời hoa lửa.