“Bữa Cơm Trong Hầm Chữ A”

Năm 1972, trường học của cô giáo Đặng Thị Nguyệt ở ngoại thành Hà Nội được sơ tán về một vùng trung du để tránh bom. Lớp học dựng bằng tre nứa bên sườn đồi, còn học sinh và giáo viên sống trong những căn hầm chữ A đào sâu dưới đất. Ngày ấy thiếu thốn đủ thứ. Gạo phải chia từng lon nhỏ, rau rừng thay cho thức ăn, còn sách vở nhiều khi ướt nhòe vì mưa dột. Dù chiến tranh ác liệt, việc học vẫn không dừng lại. Buổi sáng học trò học bài, buổi chiều đào thêm hầm trú ẩn và giúp dân gặt lúa. Một hôm gần cuối năm, sau buổi học chiều, cô Nguyệt cùng học sinh chuẩn bị bữa cơm tối trong hầm. Chỉ có nồi cơm độn khoai và bát canh rau tàu bay hái ven đồi. Khi mọi người vừa ngồi xuống thì tiếng còi báo động vang lên từ đầu xóm. Máy bay xuất hiện. Tiếng động cơ rền vang trên bầu trời làm lũ trẻ tái mặt. Một vài em hoảng sợ bật khóc. Cô Nguyệt vội kéo các em ngồi sát vào vách hầm. Đèn dầu nhỏ được che lại bằng mảnh áo để tránh lộ ánh sáng. Bom nổ liên tiếp trên sườn đồi phía xa. Đất cát từ nóc hầm rơi lả tả xuống mâm cơm còn chưa kịp ăn. Trong tiếng rung chuyển dữ dội, một cậu học trò khoảng mười tuổi bỗng lấy chiếc khoai luộc duy nhất của mình đưa cho bạn ngồi cạnh vì bạn đang run lên vì sợ. Cậu bé nói nhỏ: — “Bạn ăn đi cho đỡ đói.” Khoảnh khắc ấy khiến cô Nguyệt nghẹn lời. Sau gần một giờ báo động, tiếng máy bay dần xa. Mọi người bước ra khỏi hầm thì thấy nhiều hố bom mới xuất hiện ngoài cánh đồng. Khói bụi còn phủ mờ cả con đường làng. Đêm đó, cả lớp ngồi ăn nốt bữa cơm nguội trong ánh đèn dầu leo lét. Không ai nói nhiều, nhưng ai cũng cảm nhận rõ sự quý giá của những điều bình dị giữa chiến tranh. Nhiều năm sau, khi đã nghỉ hưu, cô Nguyệt vẫn nhớ mãi bữa cơm trong căn hầm chữ A năm ấy. Với bà, chiến tranh không chỉ là bom đạn, mà còn là những ngày con người biết yêu thương và sẻ chia với nhau hơn bao giờ hết.