Bức ảnh cưới chưa kịp chụp

Mùa xuân năm 1971, làng nhỏ ven sông rộn ràng chuẩn bị đón Tết. Trong căn nhà mái ngói cũ, chàng trai Nguyễn Thành và cô giáo trẻ Thu Hà (Sinh năm 1952, hiện nay là CCB thôn Tân An, xã Hùng An) đã hẹn nhau: khi Thành hoàn thành đợt nghỉ phép tiếp theo, hai người sẽ chụp một bức ảnh cưới rồi tổ chức lễ thành hôn.

Thời ấy, ở huyện chỉ có một hiệu ảnh nhỏ. Hai người đã đến xem phông nền, chọn bộ áo dài màu trắng cho cô dâu và bộ quân phục chỉnh tề cho chú rể. Ông chủ hiệu cười hiền:

"Cứ về chuẩn bị đi. Hôm nào cưới, tôi sẽ chụp cho hai đứa một tấm ảnh thật đẹp."

Nhưng chỉ ít ngày sau, đơn vị gửi điện khẩn. Thành phải lên đường ngay.

Buổi chia tay diễn ra vội vã dưới gốc đa đầu làng. Thu Hà trao cho anh một chiếc khăn tay tự thêu, còn Thành cẩn thận cất vào túi áo ngực, nơi gần trái tim nhất.

Anh nắm tay người yêu và hẹn:

"Hòa bình rồi, mình sẽ đi chụp bức ảnh cưới đầu tiên."

Thu Hà mỉm cười, gật đầu. Cô tin ngày ấy sẽ đến.

Những tháng sau đó, thư từ qua lại là niềm động viên lớn nhất của hai người. Trong mỗi lá thư, Thành đều kể về đồng đội, về những cánh rừng hành quân và lời hứa sẽ trở về. Còn Thu Hà kể chuyện lớp học, chuyện lũ trẻ và căn nhà nhỏ đang được sửa sang để chờ ngày cưới.

Rồi một ngày, những lá thư ngừng đến.

Sau nhiều tháng chờ đợi, gia đình nhận được giấy báo tử. Thành đã hy sinh trong một trận chiến ác liệt khi làm nhiệm vụ bảo vệ đồng đội rút lui.

Thu Hà lặng người rất lâu. Cô ôm chặt chiếc khăn tay đã thêu đôi chim bồ câu, nước mắt lặng lẽ rơi.

Ngày ấy, trong chiếc hộp gỗ nhỏ, cô cất giữ tất cả những lá thư của Thành, chiếc khăn tay còn thơm mùi vải cũ và tờ giấy hẹn chụp ảnh cưới của hiệu ảnh năm nào.

Nhiều năm sau, đất nước hòa bình.

Hiệu ảnh cũ vẫn còn đó, nhưng người chủ đã già. Một buổi sáng, Thu Hà mang theo bức ảnh chân dung duy nhất của Thành trong bộ quân phục.

Ông chủ hiệu nhận ra cô ngay.

Ông lặng lẽ lấy khung ảnh, đặt bức chân dung của Thành bên cạnh khoảng trống được phủ nền trắng. Rồi ông mời Thu Hà đứng vào vị trí ấy.

Không có lễ cưới. Không có tiếng nhạc. Chỉ có người phụ nữ mái tóc đã điểm bạc đứng cạnh bức ảnh người lính mãi mãi ở tuổi hai mươi ba.

Tấm ảnh được chụp trong sự lặng im.

Khi trao bức ảnh, ông chủ hiệu nghẹn ngào:

"Ngày xưa hai con hẹn chụp ảnh cưới. Hôm nay, bác chỉ có thể giúp con giữ trọn lời hẹn ấy theo cách này."

Thu Hà ôm bức ảnh vào lòng. Đó không phải là bức ảnh cưới như họ từng mơ ước, nhưng là bức ảnh chứa đựng cả một tuổi thanh xuân, một lời hứa và một tình yêu chưa bao giờ phai nhạt.

Bà không lập gia đình. Mỗi năm, vào ngày Thành lên đường nhập ngũ, bà lại lau sạch khung ảnh, cắm một bình hoa trắng và kể cho lũ cháu trong xóm nghe về người lính trẻ đã dạy bà rằng có những tình yêu không cần một lễ cưới để trở thành vĩnh cửu.

Bức ảnh cưới chưa kịp chụp cuối cùng vẫn được lưu giữ. Nó không ghi dấu ngày thành hôn, mà ghi dấu lòng thủy chung, sự hy sinh và khát vọng hòa bình của một thế hệ đã dành trọn tuổi xuân cho đất nước.