Bức ảnh “Tiểu Long Nữ”

Bà sinh ra trong một gia đình có 8 anh chị em ở vùng sông Cái Lớn đoạn qua huyện Gò Quao (tỉnh Rạch Giá cũ, nay thuộc tỉnh An Giang). "Nơi đó sung túc, bình yên lắm. Có chợ xá, xa xa có vườn dừa, trên nữa có lẵng xoài, phong cảnh đẹp vô cùng".

Nhưng bom đạn quân thù đã tàn phá tất cả. Năm 9 tuổi bà theo gia đình lên Sài Gòn. Đến năm 21 tuổi, bà sang Hong Kong sống 4 năm, rồi 25 tuổi vội vã trở về vì nghe tin mẹ bệnh nặng.

Thời điểm đó, gia đình bà nuôi giấu một cán bộ cách mạng tên Tư Bần. Nhìn thấy người cán bộ kiên trung, cô gái trẻ Phùng Ngọc Anh mến phục rồi dấn thân làm giao liên. Ban đầu bà giữ trạm truyền đơn, đưa hàng hóa, nhưng sau xin trực tiếp vào lực lượng vũ trang rồi trở thành đội trưởng Đội nữ võ trang (gồm 6-7 người).

Thời đó, vũ khí từ chiến khu đưa về thành phố rất khó khăn. Đội của bà phải điều nghiên, diệt những tên ác ôn để "giật súng" tự trang bị cho mình. Bà từng một mình cưỡi xe Honda áp sát diệt nhiều tên tay sai, lính Mỹ. Báo chí Sài Gòn thời bấy giờ rầm rộ đưa tin và gọi bà bằng những cái tên như "Rồng đỏ", "Rồng xanh" hay "Tiểu Long Nữ".

"Người ta đặt chứ tôi có biết gì đâu. Báo còn viết tôi bắn súng bằng cả hai tay, chứ thật ra tôi chỉ bắn một tay thôi", bà cười xòa kể.

Ngày 19/9/1967, trong trận một lần thực hiện nhiệm vụ tại Chợ Lớn, bà bị bắt giữ về Tổng nha Cảnh sát. Bị đưa vào phòng tra tấn, bà mưu trí khai giả rằng mình coi phim gián điệp từ nhỏ nên thích bắn súng, thấy lính tráng chọc phá phụ nữ nên nổi giận đi diệt ác chứ không nhận có tổ chức.

Bức ảnh "Tiểu Long Nữ" được treo trong phòng của bà Ngọc Anh ở trung tâm dưỡng lão. Ảnh: Quang Thông.

Kẻ thù dùng nồi điện nấu sôi hóa chất dội thẳng vào bàn tay bà để ép khai nhưng bà quyết giữ vững khí tiết. 11 tháng sau ngày bị bắt, trong một buổi thẩm vấn, một phóng viên nước ngoài đã chụp lại bức ảnh chân dung bà. Trong ảnh, vì bàn tay bị bỏng hóa chất vẫn lở loét, bà phải giơ cao tay lên, nhưng sắc mặt không chút sợ hãi, thậm chí còn có một chút giễu cợt.

"Hồi đó, tôi xấu hoắc, ốm nhom, không biết được 30 ký không. Nhưng sau này nhìn thấy bức ảnh, tôi mừng vô cùng vì đó là kỷ niệm".

Sau đêm Mậu Thân, chuỗi ngày đòn thù của bà tiếp tục kéo dài qua Khám Chí Hòa, Trung tâm Cải huấn Thủ Đức và hai lần bị đày ra "chuồng cọp" Côn Đảo. Phải đến năm 1974, trong một đợt trao trả tù binh và tù dân sự theo Hiệp định Paris tại sân bay Lộc Ninh, bà mới được trả tự do.

Sau ngày đất nước thống nhất, nữ chiến sĩ biệt động mang trên mình nhiều thương tật. Bà không lập gia đình, chỉ nhận một người con nuôi, lặng lẽ làm cán bộ kế toán cho Mặt trận Tổ quốc Quận 5 cho đến khi nghỉ hưu. Viên đạn găm sâu vào sống lưng đêm Mậu Thân vẫn nằm lại đó suốt gần 60 năm.

"Từng có bác sĩ tính mổ lấy ra nhưng vị trí quá nguy hiểm. Thôi thì để nó sống với mình luôn", bà mỉm cười bình thản.

Từ tháng 10/2023, Trung tâm Dưỡng lão Thị Nghè trở thành mái nhà dừng chân của bà Ngọc Anh. Ngày nào cũng vậy, bà thức dậy từ 4h30, tập vài động tác thể dục nhẹ nhàng, chỉ cần cử động mạnh hơn một chút, vị trí đạn găm lại nhói lên.

Bà Ngọc Anh tươi cười khi nhớ về những năm tháng hoạt động cách mạng sôi nổi của mình bên các đồng đội. Ảnh: Quang Thông.

Đội nữ vũ trang năm nào giờ chỉ còn mình bà. "Ai còn sống qua bom đạn thì cũng mất vì tuổi già. Còn mình tôi thôi", bà ngậm ngùi nói khi nhớ về các đồng đội.

Ở tuổi xế chiều, bà Phùng Ngọc Anh không còn mong cầu bất cứ điều gì cho riêng mình. Điều duy nhất khiến trái tim người phụ nữ 86 tuổi này thổn thức mỗi khi đêm về giờ đây là những bản tin về cuộc khai quật, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng.

"Tôi tin rằng anh Chín, chị Hai nằm ở đó rồi sẽ được tìm thấy. Nếu ngày đó tới, tôi chỉ mong mình còn có thể đến và thắp cho anh chị một nén nhang".