BỨC THƯ CHƯA KỊP GỬI VỀ QUÊ MẸ

Mùa xuân năm 1967, sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Y Hà Nội, Đặng Thùy Trâm tình nguyện vào chiến trường miền Nam. Trước ngày lên đường, mẹ chị lặng lẽ sửa lại chiếc ba lô, gấp từng bộ quần áo và dặn con giữ gìn sức khỏe. Chị mỉm cười, ôm mẹ thật chặt rồi bước lên chuyến xe rời Hà Nội.

Điểm đến của chị là chiến trường Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi – nơi bom đạn diễn ra hằng ngày. Trong những căn hầm dã chiến dựng giữa rừng, chị cùng đồng đội cứu chữa thương binh trong điều kiện vô cùng thiếu thốn. Thuốc men khan hiếm, dụng cụ y tế đơn sơ, nhiều ca phẫu thuật phải thực hiện dưới ánh đèn dầu hoặc đuốc tre.

Ban ngày, tiếng máy bay gầm rú trên bầu trời. Ban đêm, chị tranh thủ ghi lại những cảm xúc vào cuốn nhật ký nhỏ và viết thư cho gia đình. Những dòng chữ gửi mẹ luôn chan chứa tình yêu thương:

"Mẹ kính yêu! Con vẫn khỏe. Mẹ đừng lo cho con nhiều nhé. Ở đây gian khổ nhưng đồng đội luôn yêu thương nhau. Con chỉ mong ngày đất nước hòa bình để lại được về ngồi bên mẹ như những ngày xưa..."

Lá thư ấy được gấp cẩn thận và đặt trong cuốn sổ tay. Chị dự định khi có cán bộ ra Bắc công tác sẽ nhờ mang giúp. Nhưng chiến sự ngày càng ác liệt, cơ hội gửi thư cứ lùi lại hết lần này đến lần khác.

Những ngày cuối tháng 6 năm 1970, đơn vị liên tục phải cơ động để tránh các cuộc càn quét. Dù vô cùng mệt mỏi, Đặng Thùy Trâm vẫn bám trụ ở trạm xá, chăm sóc thương binh đến phút cuối cùng.

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trên đường công tác, chị anh dũng hy sinh khi mới 27 tuổi.

Trong ba lô của chị, đồng đội tìm thấy cuốn nhật ký, một số giấy tờ và những lá thư chưa kịp gửi. Có những dòng chữ còn dang dở, có những lá thư chưa kịp dán tem, chưa một lần đến được tay người mẹ ở Hà Nội.

Nhiều năm sau chiến tranh, cuốn nhật ký của Đặng Thùy Trâm được một cựu quân nhân Mỹ gìn giữ thay vì tiêu hủy như mệnh lệnh lúc bấy giờ. Sau hơn ba mươi năm, những trang nhật ký ấy được trao lại cho gia đình và xuất bản, trở thành một trong những cuốn sách về chiến tranh có sức lan tỏa lớn nhất tại Việt Nam.

Đối với mẹ của Đặng Thùy Trâm, những trang viết ấy giống như bức thư mà người con gái yêu quý cuối cùng cũng gửi được về nhà, dù đã muộn hơn ba thập kỷ. Trong từng dòng chữ là tình yêu gia đình, tình yêu Tổ quốc và khát vọng hòa bình của một người bác sĩ trẻ.

Ngày nay, khi đọc lại những trang nhật ký của chị, nhiều người không chỉ xúc động trước sự hy sinh của một nữ bác sĩ quân y mà còn cảm nhận được tình mẫu tử sâu nặng vượt lên mọi đau thương của chiến tranh.