BỨC THƯ CỦA MỘT VỊ CHỈ HUY “Thưa độc giả, Sau nhiều năm Nam chinh, Bắc chiến, bây giờ khi tuổi đã nhiều về nhà trông lũ cháu nhỏ cho con trẻ đi làm, tôi nhớ lại nhiều sự kiện trong chiến tranh Tây Nam bảo vệ Tổ quốc và giúp bạn khỏi nạn diệt chủng của bè lũ Khmer Đỏ đã lui vào quá khứ. Thời gian cũng đã khá lâu, hai ba chục năm rồi không có điều kiện gặp lại các đồng chí đã cùng công tác và chiến đấu. Các tài liệu tổng kết chiến đấu, tổng kết chiến tranh cũng ít có điều kiện tham khảo. Những điều tôi kể là một phần nhớ lại những sự kiện khó quên mà thôi. Nên có thể các bạn mới nghe như là không đầu, không đũa. Mong các đồng chí đã từng cùng tôi công tác, chỉ huy các trận đánh thông cảm mà đại xá cho. Bây giờ nhiều khi thức giấc giữa đêm khuya, nhớ lại các sự kiện trong chiến tranh biên giới Tây Nam thấy vẫn còn day dứt. Chúng tôi lúc ấy là cấp chỉ huy sư đoàn Không quân, cỡ binh đoàn có thấm chiến dịch - chiến lược nhưng cũng đều thấy cuộc chiến bắt đầu quá bất ngờ. Chúng tôi có rất ít thông tin về kẻ địch định gây hấn với ta. Thời gian ấy, Việt Nam vừa mới thắng Mỹ Ngụy, đất nước biết bao nhiêu thương tích sau hai mươi năm tàn khốc, về phần các binh đoàn thì đang trong thời kỳ giảm quân số. Các cựu chiến binh thiện chiến trong chiến tranh chống Mỹ lần lượt giải ngũ, quay lại với đời thường. Chúng ta đang cố gắng khôi phục lại nền kinh tế điêu tàn sau nhiều năm lửa đạn. Bọn đế quốc vẫn vât hãm, cấm vận. Nói tóm lại Việt Nam chúng ta lúc đó đang là một Việt Nam oai hùng vào bậc nhất của thế kỷ, nhưng người đầy thương tích. Trong khi đó ở bên kia biên giới, bọn Khmer Đỏ với sự giúp sức của nuớc ngoài lặng lẽ xây dựng 17 Sư đoàn được trang bị khá tốt. Hơn mười Sư đoàn tinh nhuệ nhất của chúng áp sát biên giới của ta. Một vùng biên giới của Việt Nam có những cánh đồng lúa bá ngát chỉ có những người nông dân cày ruộng xen lẫn với những người lính trên các nông trường ra sức khai khẩn những vùng đất đai màu mỡ đã bị bỏ hoang hàng chục năm nay bât ngờ bị các sư đoàn Khmer Đỏ tràn qua trên suốt dọc biên giới 700km vào lúc nửa đêm. Chúng đốt phá, giết choc, mổ bụng, moi gan đồng bào. Chúng lấn chiếm một số vùng biên giới, xây dựng trận địa lâm thời cố thủ và có nhiều mũi thọc sâu vào đất nước ta vài chục cây số.
Cuộc chiến này đương nhiên đối với đất nước ta là một điều hết sức bất ngờ. Xưa nay, ta chỉ chiến đấu với kẻ thù, tức là bọn đế quốc xâm lược. Người Việt Nam vốn bản chất hiền lành, đa phần tin ở những điều răn dạy của Phật, sống có thủy chung, không thể ngờ “anh bạn” lại tráo trở “thọc dao găm vào bụng ta” như vậy. Chúng ta đã bao năm cùng chia sẻ ngọt bùi, gian lao với bạn. Trên đất Campuchia có biết bao nhiêu nấm mò vô danh của quân tình nguyện Việt Nam đã từng sát cánh với họ chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ. Sự kiện quân Khmer Đỏ tràn sang làm cho nhân dân Việt Nam bàng hoàng nhưng cũng kịp thời hồi tỉnh. Chúng ta đã tổ chức phản công lại trên khắp chiến trường. Các quân đoàn chủ lực, Hải quân, Không quân Việt Nam đã phối hợp chiến đấu hiệp đồng quân binh chủng. Nhưng gay go nhất là thời gian tổ chức chiến dịch phòng ngự ở biên giới vì thực chất bộ đội ta không quen tổ chức các chiến dịch phòng ngự bằng các chiến dịch tấn công. Thời gian phòng ngự ở biên giới là thời gian bộ đội ta hy sinh nhiều nhất. Thêm vào đó, thời tiết mưa gió, chiến hào đầy bùn đất, địch quấy phá suốt đêm ngày, bệnh tật tấn công, tiếp tế khó khăn khiến cho mọi việc rơi vào bế tắc. Có thời gian hàng tuần liền, các đồng chí chỉ huy của Quân khu 5, Quân khu 7, Quân khu 9, Quân đoàn 2, 3,4 suốt ngày đêm phải ở Chỉ huy sở tiền phương xử lý các tình huống khẩn cấp. Các đồng chí tư lệnh cùng các sĩ quan tham mưu bất đắc dĩ đều lâm vào cảnh “mắt sâu, râu rậm” gian nan cùng các chiến sĩ ở trận địa, giữ từng tấc đất cho Tổ quốc. Phòng ngự ở biên giới hơn một năm với bao nhiêu gian khổ và hy sinh, bộ đội ta nhận nhiệm vụ tấn công để giải phóng đất nước Campuchia và bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam. Toàn quân đều cảm thấy như đang phải gánh một gánh nặng quá sức. * Trận tấn công chiến lược: Mở màn, Quân khu 5 tấn công vào phía bắc Campuchia, được sự yểm trợ trực tiếp của Không quân có căn cứ xuất phát từ sân bay Pleiku, lực lượng UH 1. Đêm mở màn bằng trận ném bom ác liệt của máy bay vận tải ném bom C - 140. Sáng sớm hôm say, binh đoàn cơ động gồm xe tăng, thiết giáp, bộ binh... dưới sự chỉ huy trực tiếp của đồng chí phó tư lệnh quân khu 5. Được phi đội trực thăng UH 1 chi viện hoả lực trực tiếp, binh đoàn cơ động chiến đấu nhiều thuận lợi. Sau hai ngày liên tục tấn công trong hành tiến, bộ đội quân khu 5 đã đến được mục tiêu cuối cùng ở phía Bắc Campuchia. Đòn tấn công này có tính nghi binh chiến lược của quân đội ta. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ trước mắt, Quân khu 5 tiếp tục bám trụ, phân tán lực lượng của địch, tạo điều kiện để bộ đội ta phản công. Đòn quyết định bắt đầu. Quân đoàn 3, Quân đoàn 4, Quân khu 7, Quân khu 9, Quân khu 2 chia làm năm mũi tấn công nhằm vào mục tiêu củaKhmer Đỏ tại Thủ đô Phnompenh. Trước sức tấn công như vũ bão của các binh đoàn chủ lực, được sự yểm trợ đắc lực của Không quân gồm toàn bộ lực lượng của Sư đoàn 372 và các phi đội tăng cường của Không quân từ miền Bắc mới đưa vào bắt buộc địch phải lựa chọn rút chạy chiến lược. Ý đồ của chúng là co cụm phía Tây sông Mê - kông, tạo phòng tuyến phòng ngự, hòng ngăn chặn sức tấn công của các binh đoàn chiến lược của Việt Nam. Phát hiện âm mưu này, Bộ Tổng tham mưu VN lệnh cho Không quân đánh thẳng vào sân bay Pô Chen Tông và oanh tạc ác liệt, tiêu diệt tất cả các phương tiện vận chuyển của địch qua sông, trọng tâm là bến phà huyết mạch Miết Lương để đánh đắm các tàu vượt sông của địch. Các phi đội UH1, F5, A37 nối đuôi nhau trực tiếp yểm hộ cho bộ binh tăng cường tấn công, phá vỡ tất cả các phòng tuyến tạm thời của địch, đẩy nhanh tốc độ hành tiến chiến đấu đến mục tiêu cuối cùng là Phnompenh. Sau hai ngày tấn công, về cơ bản địch đã ta bị phá vỡ thế trận. Quân ta đã đặt chân tới Thủ đô Phnompenh điêu tàn. Một số Sư đoàn của địch đã kịp rút về phía Tây giáp Thái Lan cố thủ tại đó. * Hệ thống chỉ huy của Không quân trong chiến tranh biên giới Tây Nam Bên cạnh Bộ Tổng tham mưu là Chỉ huy sở cơ bản của Không quân, chủ trì bởi các đồng chí Sư đoàn trưởng Không quân. Giai đoạn đầu là Anh hùng Nguyễn Hồng Nhị, sau này AHLLVT Nguyễn Hồng Nhị di học ở học viện Nguyễn Ái Quốc thì Tổng tham mưu trưởng Không quân, AHLLVT Nguyễn Ngọc Độ tiếp nhận vị trí chỉ huy. Các đồng chí này đều là những phi công chiến đấu đã từng đọ súng trên trời với giặc Mỹ để bảo vệ miền Bắc và giải phòng miền Nam. Bên cạnh đó, các đồng chí cán bộ tham mưu, chính trị, kỹ thuật, hậu cần của Sư đoàn đều đã trải qua kinh nghiệm nhiều năm chiến đấu. Họ được rèn luyện trong khó khăn, gian khổ nên rất thành thạo công tác chuyên môn và sáng tạo. Khi ấy tôi là Sư phó kiêm Tổng tham mưu Sư đoàn 372, mọi việc “cờ, đèn, kèn, trống”, từ việc nhỏ đến việc to đều phải quan tâm, tổ chức cà thực hành sao cho chu đáo, chiến đấu sao cho hiệu quả cao, tổn thất ít nhất, tiết kiệm trong chiến đấu mà vẫn hoàn thành nhiệm vụ. Ngoài ra còn có đồng chí Tham mưu phó Sư đoàn cùng rất nhiều đồng chí đáng tuổi cha chú nhiều kinh nghiệm của tôi đã vô cùng tận tuỵ trợ giúp, nhiều đồng chí cấp chỉ huy trung đoàn còn trẻ những đã tốt nghiệp qua hai, ba học viện quân sự, chính trị. Đây cũng là một cơ sở tốt, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác tham mưu, chỉ huy của Sư đoàn 372 được tốt hơn. Cả cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam sư đoàn đã xuất kích chiến đấu hàng ngàn lần, nhưng nhờ hệ thống chỉ huy hiệu quả của Sư đoàn 372 mà quân đội Việt Nam đã giảm biết bao nhiêu xương máu của anh em các binh chủng hợp thành trong chiến đấu cũng như trong phòng ngự.
Vận chuyển các thương binh từ tiền tuyến nhanh chóng về tuyến sau cứu chữa cũng là một thành công lớn. Hàng ngàn thương binh được cứu sống. Đặc biệt là những ca bị thương nặng ở đầu và bụng. Bộ binh đặc biệt yêu quí các phi công UH1 dũng cảm, khéo luồn lách trên hoả tuyến không sợ hy sinh gian khổ để cứu thương binh tử sĩ.
... Theo yêu cầu của chị Thủy Hướng Dương, tôi xin kể lại những gì mà tôi và các đồng đội đã trải qua về chiến trường Tây Nam. Có thể rất nhiều người còn chưa được biết đến hoặc gần như đã quên. Tôi nhớ tới đâu, kể tới đó nên chắc sẽ có nhiều thiếu sót, vì dù sao chiến tranh biên giới Tây Nam cũng đã qua 30 năm. Có gì sai sót mong các đồng chí thứ lỗi với người bạn chiến đấu năm xưa.
Chúc các đồng chí mạnh khoẻ, hạnh phúc! Thân ái!
(Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân - Nguyên Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 372)