Bức thư cuối cùng gửi về quê mẹ

Trên chiếc bàn gỗ trong phòng khách của ông Nguyễn Hữu Phúc luôn có một phong bì đã úa vàng theo thời gian. Góc phong bì đã sờn rách, dòng địa chỉ được viết bằng mực tím gần như mờ hết, nhưng ông vẫn nâng niu nó như một báu vật.

Ông thường bảo với con cháu:

"Đây là lá thư mà một người mẹ đã phải chờ hơn bốn mươi năm."

Năm 1972, ông Phúc cùng chiến đấu với chiến sĩ Lê Văn Hòa, quê ở Nam Định. Hòa là con trai duy nhất trong gia đình. Cha mất sớm, mẹ anh một mình tần tảo nuôi con khôn lớn.

Mỗi khi rảnh rỗi, Hòa đều ngồi viết thư cho mẹ.

Anh không kể nhiều về bom đạn.

Không nói đến những hiểm nguy nơi chiến trường.

Điều anh thường viết chỉ là những câu chuyện rất đỗi bình dị.

Anh hỏi mùa lúa năm ấy có tốt không.

Con chó Mực còn hay nằm trước hiên nhà không.

Cây bưởi sau vườn đã có quả chưa.

Anh luôn kết thúc mỗi lá thư bằng một câu giống nhau:

"Mẹ giữ gìn sức khỏe, ngày thắng lợi con sẽ về phụ mẹ sửa lại mái nhà."

Đầu tháng Ba năm 1972, sau một trận chiến ác liệt, đơn vị được nghỉ ít giờ giữa cánh rừng già.

Hòa lại lấy giấy bút ra viết thư.

Anh ngồi dựa vào gốc cây, vừa viết vừa mỉm cười.

Ông Phúc trêu:

"Lại kể chuyện cây bưởi nữa à?"

Hòa cười hiền.

"Mẹ già rồi.

Mình kể chuyện quê để mẹ yên tâm."

Viết xong, anh cẩn thận gấp lá thư bỏ vào phong bì.

Anh nhờ ông Phúc:

"Nếu mai có xe hậu cần về tuyến sau, nhớ gửi giúp mình."

Ông gật đầu.

"Yên tâm."

Không ai ngờ, đó là lá thư cuối cùng Hòa viết.

Sáng hôm sau, đơn vị tiếp tục hành quân.

Khi đang vượt qua một quả đồi, pháo địch bất ngờ trút xuống.

Hòa cùng một tổ chiến đấu ở lại yểm trợ cho đồng đội rút lui.

Ông Phúc là người cuối cùng nhìn thấy Hòa.

Anh vẫn quay lại cười rất bình tĩnh.

"Đi đi!

Mình theo sau."

Nhưng anh đã không thể trở về.

Sau trận đánh, ông Phúc quay lại tìm.

Ông chỉ nhặt được chiếc ba lô của bạn.

Trong ngăn áo vẫn còn lá thư chưa kịp gửi.

Ông cất phong bì ấy vào túi ngực.

Ông tự hứa:

"Dù thế nào cũng phải đưa được lá thư này về cho mẹ."

Nhưng rồi chiến tranh liên tiếp diễn ra.

Ông chuyển nhiều đơn vị.

Nhiều lần bị thương.

Lá thư vẫn theo ông qua những cánh rừng Trường Sơn, qua những trận mưa bom và cả ngày đất nước thống nhất.

Sau hòa bình, ông nhiều lần tìm về quê Hòa.

Thế nhưng hồ sơ thất lạc, địa giới hành chính thay đổi, việc tìm kiếm gặp rất nhiều khó khăn.

Mãi đến năm 2016, nhờ sự giúp đỡ của Hội Cựu chiến binh và chính quyền địa phương, ông mới tìm được ngôi nhà cũ.

Mẹ Hòa đã mất từ nhiều năm trước.

Người em họ của Hòa vẫn còn sống.

Ông lặng lẽ trao lại phong bì đã úa màu.

Cả gia đình nghẹn ngào.

Họ quyết định mở lá thư trước bàn thờ mẹ và liệt sĩ Hòa.

Từng dòng chữ hiện ra, nét bút vẫn ngay ngắn như mới viết hôm qua.

*"Mẹ ơi!

Con vẫn khỏe.

Đừng lo cho con.

Con nhớ bữa cơm có cà muối mẹ làm.

Con nhớ cây bưởi sau vườn.

Ngày thắng lợi chắc không còn xa nữa.

Con sẽ về phụ mẹ lợp lại mái nhà, đưa mẹ ra chợ huyện mua chiếc áo mới.

Con trai của mẹ..."*

Lá thư dừng lại ở đó.

Không có lời kết.

Không có ngày trở về.

Người em họ ôm lá thư bật khóc.

Ông Phúc đứng lặng.

Ông cảm thấy mình vừa hoàn thành lời hứa đã mang theo suốt hơn bốn mươi năm.

Từ đó, lá thư được gia đình ép kính và đặt trang trọng trên bàn thờ.

Mỗi dịp 27 tháng 7, con cháu lại đọc cho nhau nghe những dòng chữ ấy.

Không ai xem đó chỉ là một lá thư.

Đó là tình yêu của một người con dành cho mẹ.

Là lời hẹn còn dang dở của một người lính.

Và là minh chứng cho sự hy sinh cao cả của cả một thế hệ.

Năm sau, ông Phúc được mời nói chuyện truyền thống tại một trường trung học.

Ông mang theo bản sao của lá thư.

Ông không đọc to.

Ông chỉ đưa cho từng học sinh chuyền tay nhau.

Nhiều em lặng lẽ lau nước mắt.

Một em học sinh hỏi:

"Thưa bác, điều gì khiến bác giữ lá thư suốt từng ấy năm?"

Ông nhìn lá cờ Tổ quốc bay ngoài sân trường rồi nhẹ nhàng đáp:

"Bởi có những lời hứa, người lính dù đi hết cuộc đời cũng phải thực hiện."

Cả hội trường đứng dậy vỗ tay thật lâu.

Ngoài kia, tiếng ve vẫn ngân vang trên những hàng phượng đỏ.

Đất nước đã thanh bình.

Những lá thư hôm nay chỉ mất vài giây để gửi đi.

Nhưng bức thư năm ấy đã mất hơn bốn mươi năm mới đến được nơi cần đến.

Và cũng mất từng ấy thời gian để nhắc mọi người rằng, tình yêu gia đình và lòng yêu nước luôn là sức mạnh lớn nhất giúp người lính Việt Nam vượt qua mọi gian khổ.