Bức thư cuối cùng từ chiến hào

Trong chiếc tủ gỗ cũ đặt ở góc nhà, ông Nguyễn Hữu Bình luôn cất giữ một chiếc hộp sắt đã hoen gỉ. Mỗi dịp tháng Bảy, ông lại nhẹ nhàng mở hộp, lấy ra một lá thư đã ngả màu vàng, những nét mực tím tuy nhòe theo năm tháng nhưng vẫn còn đọc được.

Ông nói, đó là bức thư cuối cùng của người đồng đội thân thiết tên Trần Văn Phúc, người đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường mùa hè năm 1972.

Ông Bình và anh Phúc cùng nhập ngũ năm 1970. Họ bằng tuổi nhau, cùng quê ở vùng trung du Bắc Bộ. Hai người nhanh chóng trở thành đôi bạn thân vì cùng thích đọc sách và thường thức trắng đêm kể cho nhau nghe về gia đình, về những dự định sau ngày đất nước hòa bình.

Phúc vẫn thường nói:

"Ngày chiến thắng, tớ sẽ về dựng lại ngôi nhà cho mẹ, rồi đi học nghề cơ khí."

Ông Bình cười:

"Còn tớ chỉ mong được về cày lại mảnh ruộng của bố."

Ước mơ của họ giản dị như bao chàng trai tuổi đôi mươi thời ấy.

Một buổi chiều, đơn vị nhận lệnh chuẩn bị tiến công vào một cứ điểm quan trọng. Ai cũng hiểu trận đánh sẽ rất ác liệt.

Trong lúc chờ xuất phát, Phúc lấy từ ba lô ra một tờ giấy học trò đã gấp sẵn, cặm cụi viết thư cho mẹ. Viết xong, anh gấp lá thư thật cẩn thận rồi đưa cho ông Bình.

"Nếu tớ không trở về, cậu giúp tớ gửi lá thư này nhé."

Ông Bình vỗ vai bạn:

"Đừng nói gở. Hết trận mình cùng về."

Phúc chỉ cười.

Đêm ấy, pháo binh dội lửa mở màn trận đánh. Đơn vị xung phong vượt qua hàng rào thép gai dưới làn đạn dày đặc. Tiếng súng, tiếng hò xung phong và tiếng pháo hòa vào nhau làm rung chuyển cả cánh rừng.

Trong lúc áp sát mục tiêu, một quả đạn pháo nổ ngay bên cạnh.

Khi khói bụi tan đi, ông Bình chỉ còn nhìn thấy chiếc ba lô của Phúc nằm cạnh một gốc cây cháy sém.

Đồng đội đã anh dũng hy sinh.

Sau trận đánh, đơn vị giành được thắng lợi nhưng niềm vui không trọn vẹn. Ông Bình lặng lẽ nhặt lại chiếc ba lô của bạn. Bên trong vẫn còn lá thư được gấp ngay ngắn.

Ngày đất nước thống nhất, việc đầu tiên ông làm là tìm đến quê của Phúc.

Người mẹ già mở cửa, nhận ra bộ quân phục bạc màu của ông thì nghẹn ngào:

"Có phải... con tôi nhờ chú mang gì về không?"

Ông Bình không nói nên lời. Ông chỉ lặng lẽ trao bức thư.

Bà cụ run run mở từng nếp gấp.

Trong thư, Phúc viết:

"Mẹ kính yêu! Nếu con trở về, con sẽ phụng dưỡng mẹ. Nếu con không về, mẹ đừng khóc nhiều nhé. Con tin đất nước mình sẽ có ngày hòa bình. Khi ấy, những người còn sống sẽ thay chúng con xây dựng quê hương..."

Đọc đến đó, nước mắt bà rơi xuống làm nhòe những dòng chữ cuối cùng.

Bà ôm lá thư vào ngực rất lâu rồi nói:

"Mẹ có thể mất con, nhưng mẹ tự hào vì con đã sống xứng đáng."

Hơn năm mươi năm trôi qua, ông Bình vẫn thường đến thắp hương cho gia đình người đồng đội mỗi dịp 27/7. Chiếc hộp sắt năm xưa giờ chỉ còn lưu giữ một bản sao của bức thư, còn bản gốc đã được gia đình Phúc ép kính cẩn thận.

Ông bảo với các cháu:

"Chiến tranh lấy đi tuổi trẻ của nhiều người. Nhưng điều không bao giờ mất là tình đồng chí và lòng yêu nước."

Mỗi lần kể lại câu chuyện ấy, ông đều dừng lại rất lâu trước chiếc hộp sắt cũ. Đối với ông, đó không chỉ là kỷ vật của một người bạn, mà còn là biểu tượng của cả một thế hệ đã gửi gắm tuổi xuân và những ước mơ bình dị vào độc lập, tự do của Tổ quốc.