Bức thư giữa mùa xuân

Bức thư giữa mùa xuân

Mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789, sau chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa, kinh thành Thăng Long dần trở lại yên bình.

Trong một căn nhà nhỏ, Ngô Thì Nhậm đang ngồi bên án thư. Trước mặt ông là một bức thư chưa viết xong.

Một người học trò hỏi:

— Thưa thầy, quân Tây Sơn đã thắng lớn. Vì sao thầy vẫn phải viết thư?

Ngô Thì Nhậm mỉm cười:

— Chiến thắng trên chiến trường là để bảo vệ đất nước. Nhưng sau chiến thắng, chúng ta còn phải làm một việc khác: giữ cho đất nước được bình yên.

Ông tiếp tục viết.

Trong những ngày ấy, Ngô Thì Nhậm được giao nhiệm vụ giúp vua Quang Trung xử lý việc bang giao với nhà Thanh. Ông hiểu rằng sau một cuộc chiến, nếu không biết cách ứng xử khéo léo, đất nước có thể lại rơi vào cảnh chiến tranh.

Người học trò lo lắng:

— Nếu đối phương không chấp nhận thì sao ạ?

Ngô Thì Nhậm đặt bút xuống:

— Vì vậy mới cần đến trí tuệ. Một người cầm gươm có thể thắng một trận đánh, nhưng một người biết dùng lời nói đúng lúc có thể giúp giữ được hòa bình lâu dài.

Ông cẩn thận xem lại từng câu chữ trong bức thư.

Không một lời nhún nhường làm mất danh dự dân tộc, cũng không một lời kiêu căng khiến chiến tranh có thể bùng lên lần nữa.

Người học trò nhìn thầy và hỏi:

— Vậy điều khó nhất là gì?

Ngô Thì Nhậm đáp:

— Là biết khi nào cần cứng rắn và khi nào cần mềm dẻo. Làm việc nước phải đặt lợi ích của nhân dân lên trước.

Bức thư được hoàn thành.

Người học trò cầm lấy, lòng đầy khâm phục.

Nhiều năm sau, khi đã trưởng thành, người học trò ấy vẫn nhớ mãi buổi chiều mùa xuân năm đó.

Ông thường kể với con cháu:

— Ngô Thì Nhậm đã cho ta hiểu rằng bảo vệ đất nước không chỉ cần lòng dũng cảm trên chiến trường, mà còn cần trí tuệ, sự tỉnh táo và tài ngoại giao.

Ngoài cửa, những cành đào rung nhẹ trong gió.

Mùa xuân năm ấy không chỉ là mùa xuân của chiến thắng, mà còn là mùa xuân của một khát vọng lớn hơn: đất nước được sống trong hòa bình.