BỨC THƯ GỬI LẠI TUỔI HAI MƯƠI

Họ và tên: NGÔ HUỲNH TÚ NHI

Chi đoàn: Trường Mầm non Hoa Sen

BỨC THƯ GỬI LẠI TUỔI HAI MƯƠI

Có những người đi qua chiến tranh bằng những bước chân rất trẻ. Họ chưa kịp sống hết tuổi thanh xuân, chưa kịp thực hiện những ước mơ bình dị của một đời người… nhưng họ đã để lại cho Tổ quốc một điều lớn lao hơn tất cả: đó là tuổi xuân, là tình yêu và sự hy sinh.

Hôm nay, khi đứng giữa cuộc sống bình yên, tôi thường tự hỏi: Nếu được trở về một ngày của hơn nửa thế kỷ trước, tôi sẽ nói gì với những cô gái tuổi đôi mươi?

Có lẽ, tôi sẽ chẳng biết nói gì.

Bởi trước những con người đã dùng chính tuổi trẻ của mình để giữ lấy từng mét đường cho

Tổ quốc, mọi lời nói dường như đều trở nên quá nhỏ bé.

Và câu chuyện tôi muốn kể hôm nay bắt đầu từ một nơi như thế…

Ngã ba Đồng Lộc.

Hình 1. Toàn cảnh Ngã ba Đồng Lộc trong những năm tháng chiến tranh

Ngày ấy, Đồng Lộc là một trong những trọng điểm giao thông ác liệt trên tuyến đường vận tải chi viện cho chiến trường miền Nam. Máy bay địch liên tục đánh phá. Bom đạn cày xới mặt đất. Những con đường vừa được san lấp lại có thể bị đánh sập chỉ sau một trận bom.

Nhưng đường phải thông.

Xe phải đi.

Hàng hóa, lương thực, vũ khí phải được đưa vào chiến trường. 

Và ở nơi ấy có những cô gái tuổi đời còn rất trẻ, thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552 thanh niên xung phong.

Họ là mười cô gái. Mười tuổi thanh xuân.

Mười cuộc đời còn dang dở.

Trong số đó có Võ Thị Tần – người tiểu đội trưởng.

Hình 2. Minh họa Võ Thị Tần cùng các nữ thanh niên xung phong tại Ngã ba Đồng Lộc

Tần cũng như bao cô gái trẻ khác. Cô có một gia đình để thương, một quê hương để nhớ, những người thân để mong ngày trở về.

Nhưng chiến tranh đã đặt trước mặt họ một nhiệm vụ mà mỗi ngày đều có thể là ngày cuối cùng.

Ở tuổi hai mươi, người ta thường nghĩ về những chuyến đi, những ước mơ, những ngày mai.

Còn các chị nghĩ về con đường.

Con đường phải được thông.

Mỗi khi máy bay địch đi qua, mặt đất rung lên.

Tiếng bom xé ngang bầu trời.

Khói bụi phủ kín những mái tóc còn xanh.

Nhưng khi tiếng bom vừa dứt, các cô lại lao ra đường.

Người cuốc.

Người xẻng.

Người xúc đất.

Người san lấp hố bom.

Người quan sát máy bay địch.

Không ai bảo ai, tất cả cùng làm việc.

Hình 3. Minh họa mười nữ thanh niên xung phong làm nhiệm vụ trên tuyến đường Đồng Lộc.

Họ hiểu rằng phía sau con đường này là những đoàn xe đang chờ. Phía sau những đoàn xe là tiền tuyến. Và phía sau tiền tuyến là Tổ quốc.

Có những hôm bom đánh ngay trước mặt.

Có những hôm vừa đặt cuốc xuống thì máy bay lại xuất hiện.

Có những hôm mệt đến mức đôi chân tưởng như không thể bước thêm.

Nhưng các chị vẫn đứng dậy.

Bởi họ biết, nếu mình dừng lại, con đường sẽ bị chia cắt.

Và giữa những ngày tháng khốc liệt ấy, Võ Thị Tần vẫn luôn nghĩ về mẹ.

Có một buổi tối, sau một ngày dài làm nhiệm vụ, Tần ngồi bên ánh đèn nhỏ.

Ngoài kia, chiến tranh vẫn chưa ngủ.

Nhưng trong căn phòng nhỏ, cô gái tuổi đôi mươi lại trở về với hình ảnh của một người con.

Cô lấy giấy ra.

Viết thư cho mẹ.

Không ai biết chính xác những câu chữ cuối cùng cô đã viết trong khoảnh khắc ấy. Nhưng ta có thể hình dung được trong lá thư ấy chắc hẳn có nỗi nhớ quê nhà, có lời hỏi thăm mẹ, có những câu chuyện giản dị về cuộc sống nơi chiến trường.

Và có lẽ, ở đâu đó giữa những dòng chữ, là một niềm mong ước rất đỗi bình thường:

Hình 4. Minh họa khoảnh khắc cô gái trẻ viết thư gửi mẹ giữa những ngày chiến tranh

“Mong ngày đất nước hòa bình, con sẽ được trở về…” 

Cô gái ấy có thể đã nghĩ đến một ngày mình được bước qua cánh cửa quê nhà. Được nhìn thấy mẹ.

Được ngồi bên mâm cơm gia đình.

Được sống một cuộc đời bình dị như bao cô gái khác.

Nhưng chiến tranh không cho người ta quyền lựa chọn ngày trở về.

Có những lá thư được gửi đi. Nhưng cũng có những lá thư trở thành lời tạm biệt mà người viết không hề biết.

Ngày 24 tháng 7 năm 1968.

Một ngày hè.

Trên tuyến đường Đồng Lộc, những chiếc máy bay lại xuất hiện.

Bom trút xuống.

Đất đá tung lên.

Khói lửa bao phủ cả một vùng.

Những con đường bị cày xới.

Những hố bom nối tiếp nhau.

Nhưng nhiệm vụ vẫn còn đó.

Các cô lại ra đường.

Không ai biết rằng đó là lần cuối cùng họ cùng nhau thực hiện nhiệm vụ. 

Rồi một tiếng nổ dữ dội vang lên.

Mặt đất rung chuyển.

Khói bụi phủ kín.

Sau trận bom, đồng đội chạy đi tìm các chị.

Nhưng…

Mười cô gái đã mãi mãi nằm lại dưới lòng đất mẹ.

Mười con người. Mười tuổi xuân.

Mười ước mơ chưa kịp hoàn thành.

Và có lẽ, trong khoảnh khắc ấy, những cánh cửa quê nhà vẫn đang mở.

Những người mẹ vẫn đang chờ.

Những người thân vẫn tin rằng một ngày nào đó con gái mình sẽ trở về.

Nhưng các chị đã không trở về nữa.

Tôi từng nghĩ điều đau lòng nhất của chiến tranh là tiếng bom.

Nhưng càng tìm hiểu câu chuyện về mười cô gái Đồng Lộc, tôi càng nhận ra:

Điều đau lòng nhất không phải là tiếng bom đã tắt, mà là những ước mơ của tuổi hai mươi đã vĩnh viễn dừng lại.

Một người con gái có thể chưa kịp mặc chiếc áo đẹp mà mình yêu thích.

Một người có thể chưa kịp trở về thăm mẹ.

Một người có thể chưa kịp nói lời yêu thương với người mình thương.

Một người có thể chưa kịp sống một ngày bình thường như chúng ta đang sống hôm nay.

Tất cả đều dừng lại ở tuổi thanh xuân.

Hai mươi tuổi – cái tuổi đáng lẽ phải thuộc về những ước mơ.

Nhưng các chị đã trao tuổi hai mươi ấy cho đất nước.

Nhiều năm đã trôi qua.

Chiến tranh đã lùi xa.

Con đường Đồng Lộc hôm nay không còn chìm trong khói bom.

Những chiếc xe đi qua con đường ấy không còn phải tránh những hố bom.

Bầu trời đã xanh trở lại.

Hoa vẫn nở.

Trẻ em vẫn cười.

Những gia đình vẫn sum họp bên mâm cơm mỗi tối.

Và tại nơi các chị nằm xuống, những nén hương vẫn được thắp lên.

Hình 5. Khu tượng niệm mười nữ thanh niên xung phong tại Ngã ba Đồng Lộc

Người ta đến đây không chỉ để tưởng nhớ.

Người ta đến để biết rằng hòa bình hôm nay không phải tự nhiên mà có.

Nó được đánh đổi bằng mồ hôi.

Bằng nước mắt.

Bằng máu.

Và bằng cả những tuổi xuân không bao giờ trở lại. 

Nếu được đứng trước khu tưởng niệm mười nữ thanh niên xung phong hôm nay, tôi muốn nói với các chị một điều:

“Các chị ơi, chúng em đã lớn lên trong một đất nước hòa bình.”

Chúng em được đến trường.

Được làm việc.

Được yêu thương.

Được trở về nhà sau một ngày dài.

Được nhìn thấy bầu trời bình yên mà không phải lo tiếng máy bay hay tiếng bom. Những điều tưởng như rất bình thường ấy…

lại chính là điều mà thế hệ các chị đã dùng cả tuổi trẻ để bảo vệ.

Tôi không biết lá thư của Võ Thị Tần gửi mẹ ngày ấy đã được đọc bao nhiêu lần.

Nhưng tôi tin rằng, có một bức thư khác vẫn đang được viết.

Nó không nằm trên giấy.

Nó được viết bằng những con đường hôm nay. Bằng những mái trường.

Bằng tiếng cười trẻ thơ.

Bằng những buổi sáng bình yên.

Bằng lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên bầu trời không còn tiếng bom.

Đó chính là bức thư mà thế hệ hôm nay gửi lại cho những người đã nằm xuống. 

Rằng:

Chúng em vẫn nhớ.

Chúng em biết ơn.

Và chúng em sẽ sống xứng đáng với những gì các chị đã trao lại.

Có thể những cô gái Đồng Lộc ngày ấy không bao giờ biết được đất nước sẽ đổi thay như thế nào.

Họ không biết con đường mình giữ bằng máu và tuổi trẻ sẽ có một ngày trở thành con đường của hòa bình.

Họ cũng không biết những cái tên của mình sẽ được nhắc lại qua nhiều thế hệ.

Nhưng hôm nay, hơn nửa thế kỷ sau, chúng ta vẫn nhớ đến họ.

Nhớ Võ Thị Tần.

Nhớ mười cô gái tuổi đôi mươi.

Nhớ Ngã ba Đồng Lộc.

Và nhớ một thời hoa lửa mà ở đó, những người trẻ đã sống một cuộc đời ngắn ngủi nhưng cao đẹp đến vô cùng.

Nếu có một câu hỏi dành cho mỗi chúng ta:

“Bạn sẽ làm gì để xứng đáng với hòa bình hôm nay?”

Tôi nghĩ, câu trả lời không nhất thiết phải là những điều thật lớn lao.

Đó có thể là sống tử tế hơn.

Làm tốt công việc của mình.

Biết yêu thương gia đình.

Biết trân trọng quê hương.

Biết giữ gìn lịch sử.

Và biết cúi đầu trước những người đã hy sinh.

Bởi khi ta sống một ngày bình yên, hãy nhớ rằng đã có những người không có ngày mai  để chúng ta có được hôm nay.

Tôi khép lại câu chuyện về mười cô gái Đồng Lộc bằng hình ảnh một con đường.

Ngày ấy, con đường chìm trong bom đạn.

Hôm nay, con đường ngập tràn ánh nắng.

Ngày ấy, những cô gái trẻ cầm cuốc, cầm xẻng chạy giữa tiếng bom.

Hôm nay, những thế hệ trẻ bước đi trên con đường ấy trong hòa bình.

Hình 6. Ngã ba Đồng Lộc hôm nay - con đường hòa bình và lá cờ Tổ Quốc.

Khoảng cách giữa hai thời đại là hơn nửa thế kỷ.

Nhưng có một điều chưa bao giờ thay đổi:

Lòng biết ơn.

Và có lẽ, ở đâu đó giữa những hàng cây xanh của Đồng Lộc, trong tiếng gió thổi qua những con đường hôm nay, chúng ta vẫn có thể nghe thấy tiếng gọi của một thời tuổi trẻ:

“Đường phải thông.” 

Và họ đã giữ con đường ấy bằng chính tuổi hai mươi của mình.

Mười cô gái – mười đóa hoa của tuổi xuân – đã hóa thành bất tử.

Để hôm nay, khi chúng ta được sống dưới bầu trời hòa bình, chúng ta hiểu rằng:

Hòa bình là món quà được trao bằng máu.

Tuổi trẻ là để sống, nhưng cũng có những thế hệ đã dùng tuổi trẻ để giữ lấy non sông.

Và bức thư đẹp nhất mà chúng ta có thể gửi lại cho các chị chính là một cuộc đời được sống tử tế, có trách nhiệm và biết trân trọng hòa bình.

Xin nghiêng mình trước những người con gái tuổi hai mươi.

Xin gọi tên các chị bằng tất cả lòng biết ơn.

Võ Thị Tần và chín người đồng đội – các chị mãi mãi ở lại với tuổi hai mươi, nhưng tuổi hai mươi ấy sẽ còn sống mãi trong lòng Tổ quốc Việt Nam.