BÙI ĐÌNH CƯ – NGƯỜI PHÁO THỦ VIẾT NÊN HÀO KHÍ ĐIỆN BIÊN
Bài viết khắc họa cuộc đời và chiến công của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Bùi Đình Cư (1927–1988) – người Trung đội trưởng pháo binh thuộc Trung đoàn 675, Đại đoàn 351 đã trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Trưởng thành từ thực tiễn chiến đấu, ông cùng đồng đội vượt qua những ngày tháng “khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt”, kiên trì giữ vững trận địa pháo và góp phần chi viện hiệu quả cho bộ binh tiến công tập đoàn cứ điểm. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 13/8/1955, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Ba. Tấm gương Bùi Đình Cư mãi là biểu tượng đẹp của bản lĩnh, ý chí và tinh thần quyết chiến, quyết thắng của người lính pháo binh Điện Biên.

Trong chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu, bên cạnh những người lính bộ binh xung phong qua hàng rào thép gai, những chiến sĩ công binh mở đường và dân công hỏa tuyến ngày đêm vận chuyển lương thực, còn có những người lính pháo binh âm thầm kéo những khẩu pháo nặng vượt núi, xuyên rừng, kiên trì bám trận địa để giáng những đòn chính xác vào hệ thống phòng thủ của quân Pháp. Trong hàng ngũ ấy, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Bùi Đình Cư là một gương mặt tiêu biểu – người cán bộ pháo binh đã trưởng thành qua nhiều chiến dịch lớn và góp phần quan trọng vào thắng lợi lịch sử Điện Biên Phủ.
Bùi Đình Cư sinh năm 1927 tại xã Việt Tiến, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Sinh ra trên quê hương giàu truyền thống yêu nước, ông trưởng thành trong những năm tháng đất nước còn chìm trong chiến tranh. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, người thanh niên Bùi Đình Cư đã lựa chọn con đường cầm súng bảo vệ Tổ quốc.
Đầu năm 1949, ông gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ những ngày đầu quân ngũ, Bùi Đình Cư được rèn luyện và trưởng thành trong lực lượng pháo binh – binh chủng còn non trẻ nhưng ngày càng giữ vai trò quan trọng trên chiến trường.
Pháo binh là một lực lượng đặc biệt. Đằng sau mỗi phát đạn chính xác là cả một quá trình tính toán, quan sát, vận chuyển, ngụy trang và hiệp đồng chặt chẽ. Trong điều kiện chiến tranh thiếu thốn, pháo thủ phải chiến đấu giữa địa hình hiểm trở, liên tục cơ động những khẩu pháo nặng hàng tấn qua núi cao, vực sâu.
Chính môi trường khắc nghiệt ấy đã tôi luyện Bùi Đình Cư trở thành một người cán bộ pháo binh vững vàng, bình tĩnh và giàu kinh nghiệm.
Từ năm 1949 đến năm 1954, ông liên tục tham gia chiến đấu, trải qua chín trận đánh lớn tại Bắc Bộ, từng bước trưởng thành qua từng chiến dịch. Trong mỗi nhiệm vụ, ông luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm, khả năng tổ chức và ý chí quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ bất chấp gian khó.
Đến Chiến dịch Điện Biên Phủ, Bùi Đình Cư giữ cương vị Trung đội trưởng pháo binh thuộc Trung đoàn 675, Đại đoàn 351 – lực lượng pháo binh chủ lực trực tiếp tham gia chiến dịch.
Những khẩu pháo vượt núi vào Điện Biên
Điện Biên Phủ là một thung lũng rộng lớn được quân Pháp xây dựng thành tập đoàn cứ điểm kiên cố, với hệ thống hầm ngầm, lô cốt, sân bay, pháo binh và lực lượng cơ động mạnh. Để đánh bại một hệ thống phòng thủ như vậy, pháo binh của ta giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Nhưng trước khi có thể khai hỏa, những người lính phải đưa được pháo vào trận địa.
Đó là một kỳ công.
Những khẩu pháo nặng được bộ đội kéo bằng sức người qua những con đường núi trơn trượt, những vực sâu và những đoạn dốc hiểm trở. Ban ngày, các trận địa phải được che giấu cẩn thận trước máy bay trinh sát của địch. Ban đêm, cán bộ, chiến sĩ tranh thủ đào công sự, mở đường và đưa pháo vào vị trí chiến đấu.
Bùi Đình Cư cùng đồng đội đã sống và chiến đấu giữa những ngày tháng được khắc họa bằng câu thơ nổi tiếng:
“Năm mươi sáu ngày đêm khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt…”
Đó không chỉ là những câu thơ mà là cuộc sống thực của người lính Điện Biên.
Mỗi ngày trôi qua là một ngày giữa bùn đất, pháo đạn và sự khắc nghiệt của núi rừng Tây Bắc.
Nhưng tất cả đều chung một quyết tâm: đưa pháo vào trận địa, giữ vững hỏa lực và cùng bộ binh đánh sập tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Người trung đội trưởng giữa trận địa pháo
Trên cương vị Trung đội trưởng, Bùi Đình Cư không chỉ phải thành thạo kỹ thuật sử dụng pháo mà còn phải tổ chức chiến đấu, xác định mục tiêu, điều chỉnh hỏa lực và động viên chiến sĩ trong những thời điểm căng thẳng nhất.
Mỗi khi trận đánh bắt đầu, trận địa pháo trở thành mục tiêu phản kích quyết liệt của quân Pháp.
Pháo binh địch bắn trả.
Máy bay trinh sát liên tục quần thảo.
Bom, đạn có thể rơi xuống bất cứ lúc nào.
Nhưng giữa hoàn cảnh ấy, Bùi Đình Cư vẫn cùng đồng đội bám chắc trận địa, giữ vững khả năng chiến đấu và thực hiện nhiệm vụ chi viện cho bộ binh.
Những loạt pháo từ các trận địa bí mật của ta đã góp phần phá hủy nhiều công sự, chế áp hỏa lực đối phương, hỗ trợ các đơn vị bộ binh tiến công từng cứ điểm.
Qua mỗi trận đánh, hệ thống phòng thủ của quân Pháp tại Điện Biên Phủ bị thu hẹp dần.
Chiến hào của quân ta tiến từng bước vào trung tâm Mường Thanh.
Và từng phát đạn pháo của những người lính như Bùi Đình Cư góp phần mở đường cho bước tiến ấy.
Hào khí của 56 ngày đêm
Từ ngày 13/3 đến ngày 7/5/1954, quân và dân ta trải qua 56 ngày đêm chiến đấu liên tục.
Him Lam thất thủ.
Độc Lập bị tiêu diệt.
Các cứ điểm phía đông Mường Thanh lần lượt bị đánh chiếm.
Vòng vây ngày càng siết chặt.
Trong suốt chiến dịch, pháo binh ta không chỉ hỗ trợ bộ binh mà còn góp phần làm tê liệt sân bay, cắt đứt nhiều tuyến tiếp tế và khiến quân Pháp ngày càng bị cô lập.
Đối với những người pháo thủ, mỗi lần khai hỏa là một lần phải chiến đấu với thời gian, với hỏa lực phản pháo và với điều kiện sinh hoạt vô cùng khắc nghiệt.
Bùi Đình Cư đã cùng đồng đội kiên trì chiến đấu đến ngày toàn thắng.
Chiều 7/5/1954, lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” tung bay trên nóc hầm chỉ huy của tướng De Castries. Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ hoàn toàn sụp đổ.
Chiến thắng ấy không phải thành quả của riêng một đơn vị hay một cá nhân.
Đó là sự kết tinh của sức mạnh toàn dân tộc.
Nhưng trong chiến thắng chung ấy có phần đóng góp của những người pháo thủ như Bùi Đình Cư – những người đã âm thầm kéo pháo vượt núi, đào công sự giữa mưa bom và kiên trì bám trận địa trong suốt chiến dịch.
Từ người pháo thủ đến Anh hùng
Những thành tích chiến đấu xuất sắc của Bùi Đình Cư đã được đơn vị và Nhà nước ghi nhận.
Trong quá trình chiến đấu, ông được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì, Huân chương Chiến công hạng Ba và được trung đoàn, đại đoàn khen thưởng 42 lần.
Đặc biệt, ngày 13/8/1955, Chủ tịch nước đã tặng ông Huân chương Quân công hạng Ba và phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Ông trở thành một trong 16 Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân được tuyên dương vì thành tích trong chiến dịch lịch sử này.
Đó không chỉ là phần thưởng dành cho cá nhân Bùi Đình Cư mà còn là sự ghi nhận đối với những người lính pháo binh đã góp phần quan trọng làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ.
Bùi Đình Cư qua đời năm 1988, nhưng tên tuổi của người Trung đội trưởng pháo binh năm xưa vẫn gắn liền với một thời kỳ hào hùng của dân tộc.
Cuộc đời ông là hình ảnh tiêu biểu của lớp thanh niên Việt Nam trong kháng chiến chống thực dân Pháp: từ những người dân bình dị, họ khoác áo lính, trưởng thành giữa chiến trường và sẵn sàng chịu đựng mọi gian khổ để giành lại độc lập cho đất nước.
Từ quê hương Phú Thọ đến lòng chảo Điện Biên, Bùi Đình Cư đã đi qua những năm tháng tuổi trẻ bằng tiếng pháo của chiến trường và niềm tin mãnh liệt vào ngày chiến thắng. Những phát pháo năm xưa đã lùi vào lịch sử, nhưng tinh thần của người pháo thủ Điện Biên vẫn còn vang vọng – như một phần bất tử của bản hùng ca “56 ngày đêm khoét núi, ngủ hầm”, làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lẫy lừng của dân tộc Việt Nam.



