Bùi Thị Chín

Mẹ Bùi Thị Chín sinh đúng vào năm Đảng ra đời, năm 1930 (Canh Ngọ) trong một gia đình nông dân nghèo đông con tại xã Phú Hội, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai. Mẹ là con thứ chín, các vị thân sinh lấy luôn thứ đặt thành tên (trong danh sách tuyên dương anh hùng ghi là Bùi Thị Chính). Khi mẹ lớn lên, quân Pháp đã đóng bót Phú Hội, thường ngày ruồng bố, càn quét trong xã. Mẹ lấy chồng là Hồ Văn Tư, một nông dân cũng nghèo. Hai người không một thước ruộng vườn, để kiếm sống đã phải lầm lũi làm mướn. Vợ chồng mẹ ở một căn nhà lá nhỏ tại Xóm Hố, được cán bộ xã và du kích giáo dục nên ông Tư liên tục trốn bắt lính, và dù thuộc loại nghèo nhất nhì trong xã, nếu có cơm thì sẵn sàng cho anh em ăn, cũng không chối từ những đóng góp nhỏ cho kháng chiến. Năm 1962-1963, quân đội Sài Gòn ra sức dồn dân vào ấp chiến lược ở ven lộ 17. Không muốn chịu cảnh o ép, vợ chồng mẹ tạm lánh qua Vũng Gấm cùng một số gia đình khác. Cuộc sống thiếu thốn hơn, gian khổ hơn song mẹ vui vì không bị giam hãm trong cảnh cá chậu chim lồng. Mẹ chỉ thương con trai Hồ Văn Ro còn nhỏ, bom đạn rền trời, ăn uống thất thường, nắng mưa dầu dãi. Những tháng ngày long đong cực khổ khiến mẹ nhuốm bệnh, đành phải về sống ở quê hương. Ít lâu sau, vì không tiền thuốc thang, mẹ qua đời (năm 1965). Ông Hồ Văn Tư lâm cảnh gà trống nuôi con, vẫn làm thuê làm mướn để kiếm sống. Mỗi năm, ông đi hái sầu riêng mướn trong hai ba tháng mùa vụ, cũng được ít nhiều. Năm 1969, Hồ Văn Ro vừa 17 tuổi, hội đồng xã làm giấy gọi đi quân dịch. Đồng chí Hai Hùng, cán bộ huyện, đã vận động Ro đi thoát ly, gia nhập đội du kích xã. Địch cho gọi ông Tư lên hỏi, bắt ông đi tìm con. Ông trả lời: - Nó đi đâu mất từ hồi đó, có khi nó qua mấy cô mấy dì nó ở Sài Gòn. Xin xã cho tôi giấy tôi qua tìm nó... Vùng lòng chảo Nhơn Trạch đã bị địch rải chất độc khai quang và dùng máy ủi trọc lóc địa hình. Cán bộ, bộ đội, du kích xã hồi này phải vào bám trụ ở các vườn cây sum suê của Phú Hội. Vì vậy Ro thường được gặp cha. Địch biết Việt Cộng trà trộn trong dân nên ra lệnh cấm đủ thứ. Nhà ít người mà mua nhiều bánh, nhiều thuốc lá, nhiều thực phẩm... dễ bị ghép tội “tiếp tế cho Việt Cộng”... Nhưng vì thương con, thương đồng đội của con, ông Tư tìm cách mua và nhờ người mua những thứ các anh cần đến. Một bữa đi công tác, Ro bị thương. Ông Tư biết tin, yêu cầu đồng đội đưa Ro về xóm, tìm cách che giấu, mua thuốc chữa chạy; ít bữa sau vết thương lành, anh lại tham gia công tác. Có những bữa ông Tư gặp anh ngồi ven đường đi trong xóm không được kín đáo, đã nhắc con phải cẩn thận. Ngày 20/7/1970, Hồ Văn Ro và hai đồng đội đột ấp Xóm Hố gặp cơ sở để lấy gạo tải về căn cứ. Khi trở ra, ba anh vướng mìn Claymore địch gài, hy sinh toàn bộ. Bọn lính phục kích gần đó đem xác về đồn Miễu phơi nắng nhằm khủng bố tinh thần nhân dân rồi cho người nhắn thân nhân. Ông Hồ Văn Tư lên xã, xin phép chôn gần nơi các anh bị chết. Mẹ Bùi Thị Chín không phải chịu đựng nỗi đau mất người con trai độc nhất. Mẹ đã cống hiến núm ruột duy nhất cho sự nghiệp giải phóng đất nước cao cả. Mẹ đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng cao quý theo Quyết định số 438/KTCTN ngày 24/4/1995. Mẹ và gia đình được Nhà nước truy tặng Huân chương Độc lập hạng Ba năm 2000.