Bùi Thị Xuân

Bùi Thị Xuân (sinh ?–1802), quê tại Bình Định, là một trong những nữ tướng kiệt xuất nhất trong lịch sử Việt Nam, là trụ cột quân sự lỗi lạc của triều đại Tây Sơn. Bà không chỉ văn võ song toàn, thông thạo binh pháp, cưỡi ngựa bắn cung điêu luyện mà còn trực tiếp chỉ huy việc huấn luyện hàng vạn binh sĩ, thậm chí cả thuần hóa voi chiến cho quân đội Tây Sơn. Bà đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong nhiều trận đánh lớn, đặc biệt là chiến dịch Ngọc Hồi - Đống Đa năm 1789, nơi bà trực tiếp chỉ huy đạo quân chủ lực phối hợp tấn công chớp nhoáng khiến quân Thanh kinh hồn bạt vía. Sau khi nhà Tây Sơn sụp đổ trước thế lực của Nguyễn Ánh, bà bị bắt và chịu hình phạt khốc liệt nhất của triều Nguyễn, nhưng suốt quãng thời gian đối mặt với cái chết, bà vẫn giữ vững khí phách hiên ngang, hiên ngang không hề chớp mắt. Nữ tướng Bùi Thị Xuân là biểu tượng đỉnh cao của khí phách quật cường và tài năng quân sự tuyệt vời của người phụ nữ Việt Nam.