Bùi Thị Xuân – Nữ đại tướng dũng mãnh và biểu tượng kiêu hãnh của triều đại Tây Sơn
Trong lịch sử quân sự Việt Nam, nếu như triều đại Tây Sơn lừng lẫy với vị anh hùng áo vải Quang Trung – Nguyễn Huệ, thì bên cạnh ông cũng ghi dấu hình ảnh của những kiệt nữ anh hùng vượt qua mọi giới hạn của thời đại. Tiêu biểu nhất trong số đó là Bùi Thị Xuân – vị nữ đại tướng kiệt xuất, người chỉ huy đội tượng binh hùng hậu và được mệnh danh là một trong "Tây Sơn ngũ phụng thư".
Bùi Thị Xuân (sinh khoảng giữa thế kỷ XVIII, mất năm 1802) quê ở vùng đất võ Tây Sơn, tỉnh Bình Định. Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống, từ nhỏ bà đã nổi tiếng xinh đẹp, giỏi võ nghệ, có sức khỏe phi thường và đặc biệt có tài thu phục, huấn luyện voi chiến.
Bà kết duyên cùng Trần Quang Diệu – một trong "Tây Sơn thất hổ tướng". Khi phong trào Tây Sơn dấy binh khởi nghĩa, vợ chồng bà đã đem toàn bộ tài lực, trí tuệ gia nhập quân khởi nghĩa, cùng sát cánh bên anh em Nguyễn Huệ đánh đuổi thù trong giặc ngoài.
Những đóng góp và khí tiết lẫy lừng của Bùi Thị Xuân bao gồm:
Tướng chỉ huy binh chủng tượng binh vĩ đại: Bùi Thị Xuân là người trực tiếp xây dựng và huấn luyện đội tượng binh (quân cưỡi voi) khét tiếng của quân Tây Sơn. Trong cuộc tiến công thần tốc diệt 29万 quân Thanh mùa xuân năm Kỷ Dậu (1789), đội tượng binh do bà chỉ huy đã trở thành cơn ác mộng kinh hoàng đối với quân giặc, góp phần làm nên chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa lịch sử.
Tài năng quân sự và sự kiên cường trên chiến trường: Bà là vị tướng trực tiếp cầm quân xông pha ở nhiều trận đánh sinh tử. Trong giai đoạn triều đại Tây Sơn suy yếu, trước sức tiến công dồn dập của quân Nguyễn Ánh, bà vẫn kiên cường cầm quân chống trả đến cùng. Tại trận Trấn Ninh (Quảng Bình), bà trực tiếp cưỡi voi xông trận, thúc quân chiến đấu suốt từ sáng đến chiều khiến đối phương vô cùng khiếp sợ.
Khí tiết lẫy lừng trước cái chết: Khi bị quân Nguyễn bắt giữ cùng gia đình, trước bản án hành hình tàn khốc, Bùi Thị Xuân vẫn giữ nguyên thái độ bình tĩnh, hiên ngang, không một chút sợ hãi hay van xin. Khí tiết lẫm liệt của bà trước giờ tử hình đã khiến ngay cả phe đối lập cũng phải kinh ngạc và kính nể.
Nhìn lại cuộc đời Bùi Thị Xuân, thế hệ hôm nay luôn kính cẩn nghiêng mình trước một tấm gương sáng ngời về lòng trung trinh, tài năng quân sự kiệt xuất và bản lĩnh kiên cường của người phụ nữ Việt Nam.
