BÙI VIỆN – NGƯỜI ĐI TÌM ĐƯỜNG RA BIỂN

Một người Việt nhìn ra đại dương

Bùi Viện là một quan lại và nhà hoạt động ngoại giao của triều Nguyễn trong thế kỷ XIX. Ông thuộc lớp trí thức nhận thấy đất nước cần mở rộng giao thương và học hỏi thế giới bên ngoài.

Thời đại của ông là thời đại mà Việt Nam phải đối mặt với sự xâm lược của các nước phương Tây.

Trong hoàn cảnh ấy, việc chỉ nhìn vào những vấn đề bên trong đất nước không còn đủ.

Bùi Viện đề xuất mở rộng quan hệ đối ngoại và tìm kiếm sự hỗ trợ quốc tế. Ông từng có những chuyến đi ra nước ngoài, trong đó có Hoa Kỳ.

Những chuyến đi ấy cho thấy ông muốn trực tiếp quan sát thế giới bên ngoài và tìm kiếm những khả năng có thể giúp đất nước.

Biển đối với Bùi Viện không chỉ là một không gian địa lý.

Đó là con đường để kết nối với thế giới.

Muốn giao thương phải đi ra biển. Muốn hiểu thế giới phải đi xa. Muốn tìm kiếm sự hỗ trợ phải biết quan hệ với các quốc gia khác.

Trong tư tưởng của Bùi Viện có một sự thay đổi quan trọng: đất nước không thể tự cô lập trong lúc thế giới đang biến đổi mạnh mẽ.

Tên tuổi ông thường được đặt cạnh những nhà canh tân như Nguyễn Trường Tộ, Phạm Phú Thứ, Đặng Huy Trứ và Nguyễn Lộ Trạch.

Câu chuyện Bùi Viện vì thế là câu chuyện của một người Việt thế kỷ XIX đã nhìn ra ngoài đường biên quen thuộc và nhận thấy rằng tương lai của đất nước có liên quan mật thiết đến khả năng hiểu và kết nối với thế giới.