Buổi Chiều Lịch Sử Tại Ngọ Môn
Vào những ngày tháng 8 năm 1945, làn sóng Cách mạng Tháng Tám dâng cao cuồn cuộn khắp cả nước. Tại kinh đô Huế, vị hoàng đế trẻ Vĩnh Thụy đứng trước một quyết định lịch sử lớn nhất cuộc đời mình. Thay vì dùng vũ lực hay kêu gọi đồng minh ngoại quốc để bảo vệ ngai vàng đang lung lay, ông đã lựa chọn lắng nghe tiếng gọi của quốc dân đồng bào. Ngày 30 tháng 8 năm 1945, một buổi chiều lịch sử đã diễn ra trước hàng vạn người dân tụ họp tại lầu Ngọ Môn.
Vua Bảo Đại bước ra, run rẩy nhưng dứt khoát đọc bản Tuyên ngôn Thoái vị do chính ông soạn thảo. Trong bản tuyên ngôn ấy, có một câu nói bất hủ đã đi vào lịch sử, thể hiện sự thức tỉnh của một vị vua trước vận mệnh mới của đất nước: "Trẫm ưng làm dân một nước độc lập, hơn làm vua một nước nô lệ". Ngay sau đó, ông đã trao ấn kiếm hoàng gia – biểu tượng của vương quyền nhà Nguyễn suốt 143 năm – cho phái đoàn đại diện của Chính phủ Cách mạng lâm thời do cụ Trần Huy Liệu dẫn đầu. Chiếc long bào được cởi bỏ, Vĩnh Thụy chính thức trở thành công dân của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa với cái tên mới: Cố vấn tối cao Vĩnh Thụy.
