CẢ NHÀ CÙNG LÀM CÁCH MẠNG

Sau bao năm tháng để tâm tìm kiếm, đến nay má mới tìm thấy mộ chồng lo chu cất và quy tụ xong phần mộ của chồng cùng về với con ở nghĩa trang liệt sĩ địa phương, má Phái mãn nguyện trở ra Hải Phòng - nơi má đang sống với người con trai duy nhất còn lại trong gia đình. Má Đinh Thị Phái quê ở xã Mỹ Tàm, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định. Gái Bình Định có tiếng ngang tàng, mạnh mẽ như tính cách đàn ông. Má sớm giác ngộ cách mạng và tham gia hoạt động trong các phong trào phụ nữ ngay từ những ngày đầu kháng chiến chống Pháp. Năm 1954, theo yêu cầu của tổ chức, vợ chồng má đã gác tình riêng lo nhiệm vụ chung của cách mạng. Sau buổi lưu luyến tiễn đưa chồng và con trai (lúc ấy mới 9 tuổi) ra Bắc tập kết, má gạt dòng nước mắt nhớ nhung ở lại nuôi 3 con nhỏ, tiếp tục hoạt động. Chồng tập kết ra Bắc, gia đình má ở miền Nam thuộc diện “đối tượng của quốc gia. Nhà cửa, tài sản của má bị tịch thu chia cho “cán bộ quốc gia” ở. Má và các con, hai bàn tay trắng không cửa không nhà. Thương hoàn cảnh của gia đình má, người anh chồng thu xếp cho má về ở nhờ. Thấy có người giúp đỡ, kẻ địch bắt ông đi thủ tiêu để răn đe những người khác. Thân má một mình phải đương đầu với bao sóng gió, khó khăn nhưng má không hề nản. Má tự nhủ: phải tìm cách sống, nuôi con và tiếp tục hoạt động. Dân làng biết má cực, má khổ, thương má lắm, nhưng chẳng ai dám gần, dám giúp đỡ. Bữa cơm hàng ngày của gia đình má chỉ có củ mì, của khoai. Khó khăn vậy nhưng má vẫn tiết kiệm từng đồng tiền bát gạo cùng mọi người tham gia mua công phiếu ủng hộ cách mạng. Năm 1961, chồng má - ông Phan Trưng, tình nguyện trở về quê hương chiến đấu. Lúc này má đang bị địch dồn đến trại tập trung. Má khát khao, mong mỏi từng ngày được gặp lại chồng sau bao năm xa cách. Về quê hương hoạt động, ông Phan Trưng, bị địch bắt. Chúng dùng mọi cực hình, tra tấn dã man nhưng ông vẫn một mực: “việc nấy ông làm, nấy ông biết, việc tôi làm chỉ mình tôi biết, hỏi làm chi”. Biết không khuất phục nổi ý chí kiên cường của người chiến sĩ cộng sản, kẻ địch đã giết ông. Được tin chồng hy sinh, căm thù giặc càng chồng chất, má tìm cách trốn trại tập trung. Bất chấp nguy hiểm, suốt hai ngày đêm ròng rã, má dẫn ba con nhỏ cắt rừng, vượt suối tìm đường về quê. Bằng giọng nói thật thà và khẳng khái của người dân miền Trung Nam bộ, má kể lại rành mạch từng chuyện đã xảy ra trong những ngày đấu tranh ác liệt nhất. Má nói: - Lúc này địch càn dữ lắm, lòng người có kẻ ngược người xuôi. Nhưng đường mình mình cứ đi, ai nói ngả nói nghiêng cũng mặc. Có những việc biết có thể chết, chẳng ái dám làm nhưng tôi vẫn hăng. Làm tổ trưởng nhân dân tôi đứng ra vận động bà con đấu tranh chống lập ấp, làm cán bộ nông hội tôi đứng lên chia ruộng cho dân nghèo. Địch xuống hỏi, bà con tốt bụng trả lời “thấy ruộng bỏ, chúng tôi làm chứ chẳng ai chia”. Nếu có kẻ xấu báo, chắc tôi chết chứ địch chẳng để yên!