Các chiến sĩ tại CHIẾN DỊCH QUANG TRUNG 1951

NHỮNG BƯỚC CHÂN TRÊN ĐỒNG BẰNG

Mùa hè năm 1951.

Đồng bằng Bắc Bộ đang chìm trong những ngày tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Những cánh đồng tưởng như bình yên lại trở thành nơi diễn ra những trận chiến quyết liệt.

Trong hoàn cảnh ấy, Chiến dịch Quang Trung được mở từ ngày 28/5 đến 20/6/1951, trên địa bàn Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình. Đây là một trong những chiến dịch quan trọng của quân và dân ta nhằm tiêu diệt sinh lực địch, phá thế kìm kẹp và mở rộng vùng căn cứ, vùng tự do.

Nhưng phía sau những con số của lịch sử là câu chuyện về những người lính đã bước đi trên những con đường làng năm ấy.

ĐÊM TRƯỚC GIỜ XUNG TRẬN

Một đêm cuối tháng 5.

Trong căn lán nhỏ giữa cánh đồng, những chiến sĩ ngồi sát bên nhau.

Không ai nói lớn.

Người lau khẩu súng.

Người kiểm tra lại ba lô.

Một chiến sĩ trẻ lấy từ túi áo ra tấm ảnh gia đình đã cũ.

Người bên cạnh hỏi:

— Nhớ nhà à?

Anh cười:

— Nhớ chứ.

— Sau này hòa bình, cậu định làm gì?

Anh suy nghĩ một lúc:

— Về quê. Làm ruộng. Rồi dựng lại căn nhà cho mẹ.

Một ước mơ rất bình thường.

Nhưng trong chiến tranh, những ước mơ bình thường ấy lại trở thành điều quý giá nhất.

Người cán bộ bước vào.

— Chuẩn bị.

Tất cả đứng dậy.

Tấm ảnh được gấp lại, cất vào túi áo.

Không ai biết trận đánh ngày mai sẽ đưa mình đến đâu.

QUANG TRUNG – MỘT TRẬN ĐÁNH CỦA Ý CHÍ

Chiến dịch diễn ra trên địa bàn đồng bằng, nơi quân Pháp có hệ thống đồn bốt và lực lượng cơ động mạnh.

Địa hình đồng bằng khiến việc tổ chức chiến đấu trở nên khó khăn.

Không có núi cao để ẩn mình.

Không có rừng sâu để che chở.

Mỗi con đường làng, bờ tre, dòng sông đều có thể trở thành nơi giao tranh.

Các chiến sĩ phải vừa chiến đấu, vừa tìm cách vượt qua hệ thống phòng thủ của đối phương.

Có những trận đánh diễn ra trong đêm.

Có những cuộc hành quân kéo dài hàng giờ.

Có những người lính phải vượt qua ruộng lầy, sông ngòi trong điều kiện thiếu thốn.

Nhưng họ vẫn tiến lên.

NHỮNG NGƯỜI DÂN SAU LƯNG NGƯỜI LÍNH

Chiến dịch không chỉ có những người cầm súng.

Phía sau họ là những người dân.

Một bà cụ mang đến cho bộ đội nồi cơm nóng.

Một người nông dân dùng chiếc thuyền nhỏ đưa thương binh qua sông.

Những thanh niên trong làng giúp vận chuyển lương thực.

Những cô gái làm nhiệm vụ cứu thương.

Có một chiến sĩ bị thương nặng.

Anh được một gia đình đưa vào nhà.

Người mẹ trong gia đình lấy chiếc khăn sạch băng vết thương cho anh.

Anh hỏi:

— Nhà mình có sợ không?

Bà đáp:

— Có chứ.

Rồi bà nói:

— Nhưng các chú đang chiến đấu ngoài kia thì chúng tôi cũng phải làm phần việc của mình.

Người chiến sĩ nắm lấy bàn tay bà.

Không nói được gì.

NHỮNG NGƯỜI KHÔNG TRỞ VỀ

Chiến dịch Quang Trung diễn ra trong điều kiện vô cùng ác liệt.

Có những chiến sĩ đã hy sinh trên những cánh đồng mà họ chưa từng biết tên.

Có người ngã xuống bên một con đường làng.

Có người nằm lại bên bờ sông.

Có người được đồng đội chôn cất vội giữa lúc trận chiến vẫn đang tiếp diễn.

Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Có người chưa kịp cưới vợ.

Có người chưa kịp gặp lại mẹ.

Có người chưa kịp trở về với ruộng đồng quê nhà.

Nhưng sự hy sinh của họ đã góp phần tạo nên những thắng lợi quan trọng trên chiến trường đồng bằng Bắc Bộ.

KHI TRẬN CHIẾN KẾT THÚC

Ngày 20/6/1951, Chiến dịch Quang Trung kết thúc.

Quân và dân ta đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần làm suy yếu lực lượng địch và phá thế kìm kẹp ở một số địa bàn đồng bằng.

Nhưng đối với những người lính trở về sau chiến dịch, ký ức về những đồng đội đã nằm lại mới là điều khó quên nhất.

Một người lính ngồi bên bờ ruộng.

Anh lấy tấm ảnh gia đình ra.

Lần này, anh không nhìn ảnh mình.

Anh nhìn những dòng chữ ghi tên những người đồng đội đã hy sinh.

Rồi anh nói:

— Chúng tôi sẽ sống thay phần các anh.

NHIỀU NĂM SAU

Hơn nửa thế kỷ trôi qua.

Những cánh đồng Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình ngày ấy giờ đã thay đổi.

Những con đường làng rộng hơn.

Những ngôi nhà mới mọc lên.

Trẻ em đến trường.

Tiếng máy gặt vang trên những cánh đồng.

Một cựu chiến binh trở lại nơi chiến trường xưa.

Ông đứng bên bờ ruộng, nhìn những người nông dân đang thu hoạch.

Một người trẻ hỏi:

— Bác từng chiến đấu ở đây sao?

Ông gật đầu.

— Hồi ấy nơi này khác lắm.

Ông nhìn cánh đồng.

— Có những người bạn của bác đã nằm lại ở đây.

Người trẻ im lặng.

Ông mỉm cười:

— Bây giờ thấy các cháu được sống thế này, bác nghĩ họ sẽ vui.

NHỮNG BƯỚC CHÂN KHÔNG QUÊN

Chiến dịch Quang Trung năm 1951 đã lùi xa trong dòng thời gian.

Nhưng những người lính của chiến dịch ấy vẫn để lại một dấu ấn không thể phai mờ.

Họ đã đi qua những cánh đồng bằng đôi chân của mình.

Mang theo súng, ba lô và những ước mơ rất giản dị.

Họ chiến đấu không phải vì những điều xa vời.

Họ chiến đấu để một ngày người nông dân được trở về với ruộng đồng, trẻ em được đến trường, những gia đình được sống trong bình yên và đất nước được độc lập.

Có những người đã trở về.

Có những người mãi mãi nằm lại.

Nhưng tất cả đều là một phần của lịch sử.

Mỗi bước chân người lính trên đồng bằng năm 1951 đã góp thêm một bước cho con đường đi đến ngày độc lập. Và hôm nay, giữa những cánh đồng xanh bình yên, nếu ta còn nhớ đến họ, thì những bước chân năm xưa vẫn chưa bao giờ mất dấu.