CÁC CHÚ ĐÃ VỀ ĐỦ CẢ CHƯA?

Có những câu nói rất dài nhưng rồi người ta quên đi. Cũng có những câu nói chỉ vài từ, nhưng hơn nửa thế kỷ trôi qua vẫn khiến người nghe xúc động.

Với người thiếu niên anh hùng Vũ Bảo, đó là câu hỏi:

“Các chú đã về đủ cả chưa?”

Một câu hỏi rất ngắn.

Nhưng phía sau câu hỏi ấy là cả một tuổi mười bốn đã dành cho quê hương.

Vũ Bảo, tên thật là Võ Văn Bảo, sinh năm 1949 trong một gia đình nghèo có truyền thống cách mạng ở xã Cát Khánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định.

Cha đi tập kết ra Bắc. Bảo lớn lên bên mẹ và bà con quê nhà.

Mới 14 tuổi, Bảo đã tham gia làm giao liên cho lực lượng du kích địa phương. Công việc của người thiếu niên ấy là chuyển thư hỏa tốc, tài liệu mật, theo dõi tình hình và kịp thời báo tin cho cán bộ cách mạng.

Mười bốn tuổi hôm nay là tuổi đến trường.

Là tiếng trống giờ ra chơi.

Là những trang vở còn thơm mùi giấy mới.

Nhưng tuổi mười bốn của Vũ Bảo lại gắn với những con đường bí mật, những lá thư cần được chuyển thật nhanh và những nhiệm vụ không được phép sơ suất.

Bảo nhỏ tuổi nhưng nhanh nhẹn, tháo vát.

Những con đường quanh quê hương đã trở nên quen thuộc với cậu bé giao liên.

Một bức thư được chuyển đến đúng nơi.

Một tin tức được báo về đúng lúc.

Đối với Bảo, hoàn thành nhiệm vụ chính là góp một phần sức lực nhỏ bé của mình cho quê hương.

Ngày 20 tháng 7 năm 1963, Vũ Bảo nhận nhiệm vụ cảnh giới cho một cuộc họp quan trọng của Huyện ủy Phù Cát.

Cuộc họp đang diễn ra thì tình hình bất ngờ trở nên nguy hiểm.

Lực lượng đối phương bao vây khu vực.

Những cán bộ đang họp cần nhanh chóng rời khỏi nơi đó.

Giữa lúc khẩn cấp, Vũ Bảo đã tìm đường dẫn đoàn cán bộ ra phía bờ sông.

Trước mặt là dòng nước.

Phía sau, vòng vây đang khép lại.

Vũ Bảo đưa các cán bộ xuống thuyền rồi trực tiếp đưa mọi người sang sông. Khi chiếc thuyền bị phát hiện, Bảo vẫn cố gắng thực hiện nhiệm vụ, yêu cầu những người trên thuyền tìm cách tránh nguy hiểm để mình tiếp tục điều khiển thuyền.

Cậu bé mười bốn tuổi ấy lúc đó có thể nghĩ đến bản thân mình.

Có thể tìm nơi an toàn.

Nhưng Bảo vẫn ở lại với nhiệm vụ.

Bởi trên chiếc thuyền ấy là những cán bộ cách mạng mà Bảo phải bảo vệ.

Con thuyền tiếp tục tiến về phía bờ.

Rồi trong những phút cuối của hành trình, Vũ Bảo bị thương nặng.

Dù vậy, cậu vẫn cố gắng để chiếc thuyền tới nơi an toàn.

Các cán bộ vội đưa Bảo lên bờ.

Người thiếu niên giao liên lúc ấy đã rất yếu.

Nhưng điều Bảo quan tâm trước tiên không phải là mình.

Theo những người từng kể lại câu chuyện ấy, Bảo cố đưa tay kiểm tra những người xung quanh rồi hỏi:

“Các chú đã về đủ cả chưa?”

Mọi người đều đã an toàn.

Biết được điều ấy, Bảo yên lòng.

Và người thiếu niên giao liên đã ra đi khi tuổi đời mới 14.

“Các chú đã về đủ cả chưa?”

Đó không phải câu hỏi của một người chỉ nghĩ cho mình.

Đó là câu hỏi của một người làm nhiệm vụ đến tận giây phút cuối cùng.

Bảo không hỏi:

“Con có sao không?”

Không hỏi:

“Bao giờ con được về nhà?”

Điều cậu muốn biết chỉ là:

Những người mình có nhiệm vụ bảo vệ đã an toàn chưa?

Có lẽ chính câu hỏi ấy giúp chúng ta hiểu vì sao một thiếu niên mới mười bốn tuổi lại được các thế hệ sau nhắc nhớ.

Không phải bởi Bảo làm những điều lớn lao bằng lời nói.

Mà bởi trong thời khắc khó khăn nhất, cậu vẫn đặt trách nhiệm với đồng đội và cách mạng lên trước bản thân.

Vũ Bảo đã không có cơ hội bước sang tuổi mười lăm.

Không được tiếp tục lớn lên.

Không được chứng kiến ngày quê hương hoàn toàn hòa bình.

Nhưng những người được Bảo bảo vệ năm ấy đã tiếp tục con đường cách mạng.

Và câu chuyện về người giao liên nhỏ tuổi vẫn được quê hương lưu truyền.

Vũ Bảo được tặng Huân chương Chiến sĩ Giải phóng hạng Ba và năm 2002 được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên Vũ Bảo còn được đặt cho một con đường ở thành phố Quy Nhơn.

Nhưng có lẽ phần thưởng lớn nhất đối với người thiếu niên ấy chính là việc câu chuyện của anh vẫn được các thế hệ hôm nay kể lại.

Hơn sáu mươi năm đã trôi qua.

Tuổi mười bốn hôm nay đã rất khác tuổi mười bốn của Vũ Bảo.

Chúng ta được đến trường.

Được vui chơi.

Được trở về nhà sau mỗi ngày học tập và ngồi bên gia đình trong một bữa cơm bình yên.

Không ai yêu cầu những người trẻ hôm nay phải sống lại cuộc đời của những thế hệ trong chiến tranh.

Nhưng câu chuyện Vũ Bảo vẫn đặt ra cho chúng ta một câu hỏi:

Trong cuộc sống của mình, chúng ta đã biết sống có trách nhiệm với người khác hay chưa?

Trách nhiệm hôm nay có thể chỉ bắt đầu từ những điều rất nhỏ:

Học tập nghiêm túc.

Giữ lời hứa.

Giúp đỡ bạn bè.

Yêu thương gia đình.

Biết đặt lợi ích chung lên trên sự ích kỷ của bản thân.

Biết trân trọng cuộc sống hòa bình mà mình đang có.

Nếu một ngày nào đó chúng ta quên mất Vũ Bảo đã hy sinh ở đâu, vào ngày tháng nào, có lẽ vẫn còn một điều rất khó quên.

Đó là hình ảnh một thiếu niên mới mười bốn tuổi, trong thời khắc cuối cùng vẫn hướng về những người bên cạnh và hỏi:

“Các chú đã về đủ cả chưa?”

Một câu hỏi chỉ có bảy chữ.

Nhưng chứa đựng trong đó là lòng dũng cảm, trách nhiệm và sự hy sinh của cả một tuổi trẻ.

Và cũng chính từ câu hỏi ấy, người thiếu niên Vũ Bảo đã bước ra khỏi tuổi mười bốn của riêng mình để sống mãi trong ký ức của quê hương.

Vũ Bảo – người giao liên tuổi mười bốn.

Tuổi đời dừng lại, nhưng câu chuyện về anh vẫn còn được kể mãi.