CÁC HÌNH THỨC VƯỢT NGỤC

CÁC HÌNH THỨC VƯỢT NGỤC

Ở Trại giam tù binh Phú Quốc, địch bố trí phòng thủ, canh gác chặt chẽ, kiểm soát nghiêm ngặt và bọn quân cảnh tuần tra suốt đêm ngày, bên trong và bên ngoài mỗi khu giam, nền phòng giam được tráng xi măng để chống đào hầm. Tuy nhiên, chúng vẫn không ngăn được tù binh vượt ngục.

Đảng ủy chủ động lãnh đạo quần chúng tù bình tổ chức những cuộc vượt ngục có kế hoạch, có phương án hợp đồng, có chỉ huy tác chiến nên nhìn chung các cuộc vượt ngục có sự lãnh đạo của Đảng đều vượt thoát trở về căn cứ an toàn.

Ban đầu khi tù binh mới bị đày ra đảo, bọn địch còn chủ quan, việc cảnh giác đề phòng còn sơ hở. Khi chúng giải tù binh đi xin thuốc chữa bệnh hoặc đi làm tạp dịch bên ngoài trại giam, gần mé núi, hay lên rừng đốn củi, nhằm lúc chúng chủ quan tụ tập nhau ngồi chơi để mặc tù bình lấy củi là anh em nháy nhau chạy vào rừng. Về sau, khi tù binh đi làm tạp dịch, chúng cho rất đông quân cảnh đi theo canh chừng, cứ hai tù một lính hoặc có khi một tù một lính. Mỗi lần đưa tù đi đốn củi, khi sắp đến bìa rừng là bọn quân cảnh thường bắn vào gần chân tù binh để dọa tỉnh thần. Nếu vác cây mà kêu nặng thì chúng càng giảm người ra và nếu nghi ai muốn trốn chạy, chúng sẽ bắn người đó chết ngay tại rừng và lấy lý do tù đào thoát.

Các cuộc vượt ngục đã diễn ra liên tục, bằng nhiều hình thức như: vượt rào (đi lẻ tẻ hoặc đi tập thể), đào hầm vượt Trại, chui gầm xe chở nước, nằm ém trong thùng rác, đi làm bên ngoài đánh quân cảnh cướp súng. Trừ những cuộc vượt rào đi lẻ tẻ tự phát là không có sự lãnh đạo của Đảng ủy, còn lại tất cả các cuộc vượt ngục đều được Đảng ủy, Chi bộ các phân khu lãnh đạo chặt chẽ và đông đảo tù binh tham gia. Mặc dù một số cuộc vượt ngục ban đầu có tổn thất, nhưng các cuộc vượt ngục vẫn tiếp diễn, nhất là những cuộc vượt ngục tập thể đã gây được tiếng vang lớn, tạo không khí phấn khởi, tin tưởng trong tù binh, đồng thời làm cho bọn Mỹ - ngụy vô cùng đau đầu và phải tìm mọi cách đối phó.

Do đặc điểm Trại giam tù binh Phú Quốc có nhiều phân khu với số lượng tù binh đông đảo, mặt khác không có tổ chức Đảng ủy trại giam, vì vậy cho đến nay chúng tôi chưa thống kê được số liệu cuối cùng.

Nhưng số liệu được các đồng chí Đảng ủy các phân khu thống nhất cao là số liệu trong bản ghi chép của một đồng chí Khu ủy viên khu 9 được giao giải quyết số tù binh ở Phú Quốc vượt ngục, tính đến tháng 4-1972, có 41 vụ vượt ngục về tới căn cứ cách mạng ở Phú Quốc, trong đó có:

- 16 lần đi lẻ tẻ.

- 14 lần vượt rào.

- 4 lần ra bằng đường hầm.

- 7 lần đánh quân cảnh, hải quân.

Trên thực tế, cho đến khi trao trả, số lần tù binh vượt ngục chắc chắn là nhiều hơn vì có những lần đi lẻ tẻ hoặc vượt rào không về đến căn cứ cách mạng, như lần đi của anh Tuấn (quê Phú Yên) ở phân khu sĩ quan, lần đi của anh Nguyễn Bá Hợi và Lê Văn Đường đêm 29-5-1971 tại phân khu B4...

Trong các cuộc vượt ngục, có cuộc đi trót lọt như cuộc vượt rào của anh Hai Hội, Nguyễn Ngọc Toản (Ba Toản), các cuộc đi bằng đường hầm của 21 người và 27 người ở các phân khu B2 và A5, có cuộc tổn thất một phần như trân đánh hải quân của phân khu C8, trận đánh quân cảnh của phân khu A6, có cuộc bị thiệt hại nhiều như vụ vượt ngục bằng đường hẩm của 41 người ở phân khu A4 hay trận đánh quân cảnh ngày 11-10-1972, có cuộc ra đi mấy hôm rồi bị bắt lại hết như toán của Đoàn Văn Công và có một số cuộc ra đi với số lượng ít và bị hy sinh tất cả.