Cách mạng tháng Tám

Tháng 8 năm 1945, tình hình thế giới và trong nước có những biến chuyển lớn:

Phát xít Nhật tuyên bố đầu hàng Đồng minh

Chính quyền tay sai hoang mang, rệu rã

Nhân dân Việt Nam sục sôi ý chí giành độc lập. Tại Hà Nội, không khí cách mạng lan nhanh khắp các phố phường, từ công nhân, học sinh đến tiểu thương, trí thức. Trong hồi ký, Đại tướng Võ Nguyên Giáp kể lại những cuộc họp khẩn trương của lãnh đạo cách mạng.

Thời cơ được nhận định là: “Ngàn năm có một”

Và một quyết định quan trọng được đưa ra: Phải tổng khởi nghĩa ngay, không được chậm trễ. Nếu chậm:Kẻ thù có thể củng cố lại lực lượng. Cơ hội giành chính quyền sẽ trôi qua. Ngày 19/8/1945 – Hà Nội đứng lên. Sáng ngày 19/8, hàng vạn người dân đổ về trung tâm thành phố.

Họ đến từ khắp nơi: Công nhân từ nhà máy, nông dân từ ngoại thành, học sinh, thanh niên yêu nước. Ai cũng mang theo:Cờ đỏ sao vàng, biểu ngữ, khẩu hiệu. Không khí lúc đó sôi sục, quyết tâm, nhưng rất trật tự và có tổ chức. Đoàn người tiến về các cơ quan quan trọng: Phủ Khâm Sai, Sở cảnh sát, Trại lính. Điều đặc biệt là không có vũ khí hiện đại. Nhưng có lực lượng quần chúng đông đảo. Trước sức mạnh ấy chính quyền cũ nhanh chóng tan rã, cách mạng giành thắng lợi gần như không đổ máu. Chỉ trong thời gian ngắn: Chính quyền về tay nhân dân. Tạo tiền đề cho ngày 2/9/1945

Tại Quảng trường Ba Đình,

Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.