Cách mạng Tháng Tám năm 1945
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử Việt Nam, đập tan ách thống trị của thực dân Pháp, phát xít Nhật cùng chế độ phong kiến, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Năm 1945, bối cảnh lịch sử xuất hiện thời cơ "ngàn năm có một". Trên thế giới, Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc khi phát xít Đức sụp đổ ở châu Âu và phát xít Nhật tuyên bố hàng đầu không điều kiện trước Đồng minh vào giữa tháng 8. Tại Đông Dương, chính quyền Nhật hoảng loạn, rệu rã và rơi vào khủng hoảng sâu sắc, trong khi quân Đồng minh chưa kịp vào giải giáp. Nắm bắt thời cơ chiến lược này, Đảng Cộng sản Đông Dương cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ động triệu tập Hội nghị Toàn quốc tại Tân Trào và Đại hội Quốc dân, quyết định phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trên phạm vi cả nước trước khi quân Đồng minh kéo vào.
Chiều 16 tháng 8 năm 1945, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân do Đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên, mở màn cho làn sóng khởi nghĩa bùng nổ khắp ba miền. Với tinh thần "đem sức ta mà tự giải phóng cho ta", quần chúng nhân dân dưới sự lãnh đạo của Mặt trận Việt Minh đã đồng loạt nổi dậy giành chính quyền.
Diễn biến chính diễn ra nhanh chóng, ít tốn xương máu tại ba trung tâm lớn:
Hà Nội (19/8): Hàng chục vạn nhân dân và tự vệ chiến đấu xuống đường biểu tình, chiếm các cơ quan đầu não của chính quyền tay sai như Phủ Khâm sai, Tòa Thị chính, Trại Bảo an binh.
Huế (23/8): Quần chúng nhân dân chiếm giữ các công sở; đến ngày 30/8, vua Bảo Đại tuyên bố dâng ấn kiếm thoái vị, chấm dứt hoàn toàn chế độ phong kiến kéo dài hàng ngàn năm.
Sài Gòn (25/8): Hàng triệu quần chúng nhân dân Sài Gòn - Gia Định và các tỉnh lân cận làm chủ thành phố, đập tan bộ máy chính quyền cũ.
Đến cuối tháng 8 năm 1945, Tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi trọn vẹn trên toàn quốc. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, trang trọng tuyên bố trước toàn thể quốc dân và thế giới về sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám không chỉ khẳng định đường lối lãnh đạo sáng suốt, nghệ thuật chớp thời cơ tài tình của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà còn thể hiện sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho đất nước.
