Cảm tử quân phá bom
Như hàng ngàn chàng trai, cô gái của Thủ đô Hà Nội ngày ấy, hưởng ứng phong trào “Ba sẵn sàng”, ông Nguyễn Cao Vãng (sinh năm 1944, xã Việt Hùng, huyện Đông Anh) đã viết đơn tình nguyện gia nhập Đội TNXP N43, vào tuyến lửa Khu 4.
Cuối năm 1967, trước yêu cầu khẩn trương của chiến trường, Đội TNXP N43 lựa chọn những TNXP ưu tú nhất để thành lập Đại đội “Xung kích Thăng Long”, tiến sâu vào phía trong mở đường 20-7 Đông Trường Sơn. Đây là tuyến trọng điểm phục vụ cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân (1968) nên địch đánh phá rất ác liệt.
Ông Nguyễn Cao Vãng luôn trăn trở việc hỗ trợ giải quyết chính sách cho đồng đội. Ảnh: Bảo Lâm
Ông Vãng là một trong gần 200 TNXP ưu tú được lựa chọn vào đội. “Phát hiện ra ta đã mở tuyến đường quan trọng này, địch dùng nhiều loại máy bay F4, F5, B52 với nhiều loại bom để diệt sinh lực ta, quyết ngăn chặn ta mở tuyến đường huyết mạch. Trên dọc tuyến đường, cây rừng cháy xác xơ, hố bom dày đặc. Có ngày, máy bay B52 đánh 4 đến 5 lần, đại đội tôi hy sinh tới 10 người..,”, ông Vãng bùi ngùi nhớ lại.
Ở địa bàn trọng điểm này, vì bom đạn cày xới không ngớt, xe chở hàng chi viện cho chiến trường miền Nam ùn tắc hàng cây số, Đại đội “Xung kích Thăng Long” quyết định thành lập “Đội cảm tử” phá gỡ bom nổ chậm để thông đường. Ông Vãng nằm trong số 7 thành viên của “Đội cảm tử”. Họ đều là những người dũng cảm, gan dạ, bởi mỗi khi bước chân đi rà phá bom đều là những lần đi giữa lằn ranh của sống – chết. Đã nhiều lần, “Đội cảm tử” được đơn vị tổ chức “truy điệu sống” trước khi làm nhiệm vụ.
Thoáng trầm ngâm, ông Vãng kể tiếp: “Ngày ấy, thông đường cho xe ra tiền tuyến luôn là mục tiêu cao nhất của chúng tôi. Tháo bom, phá bom từ trường, bom nổ chậm đầy nguy hiểm nhưng chúng tôi vẫn xung phong. Trong hơn hai năm, “Đội cảm tử” chúng tôi đã phá, thu gom được hơn 3.000 quả bom các loại, giải tỏa được hàng ngàn chuyến xe, chi viện cho chiến trường miền Nam”.
Ông Nguyễn Cao Vãng chia sẻ. Clip: Bảo Lâm
Chứng kiến sự hy sinh của liệt sĩ Hoàng Lộc, sau ngày ra quân, ông Vãng thường xuyên đến thăm mẹ của liệt sĩ ở phố Trần Xuân Soạn. Gia đình liệt sĩ cũng coi ông như người thân. Với nghĩa tình đồng chí, đồng đội, năm 2009, ông Vãng đã làm nhân chứng và thủ tục giấy tờ để ngày 18-6-2009, liệt sĩ Hoàng Lộc được Chủ tịch nước ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Đây cũng là liệt sĩ duy nhất của Đội TNXP chống Mỹ cứu nước của Thủ đô vinh dự nhận danh hiệu này.
