Càng Long: Khúc ca hùng tráng giải phóng (1)
Giới thiệu: Bối Cảnh Lịch Sử và Ý Chí Kiên Cường
Sau chiến dịch Mậu Thân đầy tổn thất, quân và dân huyện Càng Long phải đối mặt với muôn vàn khó khăn khi địch nhanh chóng tái chiếm và siết chặt kìm kẹp bằng những chiến dịch “bình định cấp tốc” tàn bạo. Ánh sáng hy vọng lóe lên từ Hiệp định Pari năm 1973, nhưng niềm vui hòa bình chưa kịp trọn vẹn đã nhanh chóng bị dập tắt bởi sự bội ước của chính quyền Sài Gòn qua chiến dịch "tràn ngập lãnh thổ". Trong bối cảnh ngặt nghèo ấy, một chiến lược cốt lõi, bắt rễ từ chính lòng dân, đã trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động, giúp Càng Long vượt qua thử thách và đi đến thắng lợi cuối cùng. Đó là sức mạnh tổng hợp của thế trận chiến tranh nhân dân, được kết tinh một cách tài tình và sáng tạo qua chiến thuật "ba mũi giáp công".
--------------------------------------------------------------------------------
1. "Thế Trận Lòng Dân" - Sức Mạnh Của Ba Mũi Giáp Công
Trước âm mưu phá hoại Hiệp định của địch, Huyện ủy Càng Long đã xác định con đường cách mạng phải dựa trên bạo lực, tự lực tự cường, và sự kết hợp chặt chẽ của ba mũi tấn công để tạo nên sức mạnh tổng hợp, liên tục tiến công kẻ thù.
• Mũi Chính trị: Đây là mũi tấn công đi đầu, lấy chính nghĩa làm vũ khí. Lực lượng nòng cốt là quần chúng, đặc biệt là "đội quân tóc dài" và gia đình binh sĩ. Nhiệm vụ của họ là trực tiếp đấu tranh đòi địch thi hành Hiệp định, chống các cuộc càn quét, lấn chiếm, và kêu gọi hòa bình.
• Mũi Binh vận: Mũi tấn công nhằm vào lòng người bên kia chiến tuyến. Thông qua gia đình, thư từ và các đội tuyên truyền, ta vận động, thuyết phục binh lính địch nhận ra lẽ phải, bỏ hàng ngũ trở về với nhân dân, hoặc cao hơn là trở thành nội ứng cho cách mạng ngay trong lòng địch.
• Mũi Vũ trang: Lực lượng vũ trang (bộ đội địa phương, du kích) đóng vai trò then chốt trong việc bao vây đồn bót, tiêu diệt những phần tử ngoan cố, và quan trọng nhất là làm hậu thuẫn vững chắc, bảo vệ và tạo thế cho các cuộc đấu tranh chính trị và binh vận giành thắng lợi.
Sự kết hợp nhuần nhuyễn của chiến thuật này được minh chứng rõ nét ngay sau khi Hiệp định có hiệu lực. Ngày 28-1-1973, khi địch đổ một tiểu đoàn chủ lực xuống 5 ấp giải phóng của xã Nhị Long để cắm cờ, lấn đất, ta đã lập tức triển khai thế trận. Trong khi lực lượng vũ trang bao vây, ngăn chặn, một đội gồm 7 người phụ nữ đã dũng cảm mang thư của chính quyền cách mạng đến tận nơi gặp chỉ huy địch. Bằng lý lẽ sắc bén và sức mạnh của chính nghĩa, họ đã buộc tiểu đoàn địch phải chấp nhận yêu sách và hứa rút quân. Đây là một thắng lợi tiêu biểu, cho thấy chỉ bằng sức mạnh chính trị và lòng dân, với lực lượng vũ trang làm chỗ dựa, ta hoàn toàn có thể đẩy lùi kẻ thù.
Sức mạnh ấy tiếp tục lan tỏa. Tháng 4-1973 tại xã Huyền Hội, du kích xã đã phối hợp chặt chẽ với cơ sở binh vận trong lòng địch để đánh chiếm đồn Gò Cát ngay giữa ban ngày, diệt gọn một trung đội địch 17 tên và thu nhiều vũ khí. Những chiến thắng như vậy đã khẳng định hiệu quả phi thường của thế trận ba mũi, gieo niềm tin và cổ vũ tinh thần cho toàn quân, toàn dân.
Từ nền tảng chiến thuật vững chắc này, quân và dân Càng Long đã viết nên những trang sử chói lọi bằng các chiến công vang dội trên khắp chiến trường huyện nhà.
--------------------------------------------------------------------------------
2. Những Trận Đánh Lừng Lẫy - Minh Chứng Cho Mưu Trí và Dũng Cảm
2.1. Trận Gò Cà (21-4-1974): Trận Đánh "Tiệc Rượu" Độc Đáo
Trận đánh chiếm đồn Gò Cà (xã Nhị Long) là một ví dụ kinh điển về sự mưu trí, kiên nhẫn và sáng tạo. Thắng lợi này không phải là một kế hoạch chớp nhoáng, mà là kết quả của một quá trình binh vận kéo dài hơn một tháng. Lực lượng ta đã kiên trì xây dựng mối quan hệ "liên hiệp" với lính trong đồn, đến mức khi chúng bị luân chuyển đi nơi khác, những người lính cũ còn dặn dò toán lính mới rằng "phải liên hiệp với cách mạng mới ở được". Nắm bắt được thời cơ chín muồi, Ban chỉ huy huyện cùng với Ban chỉ huy xã do đồng chí Mười Thọ (Bí thư xã ủy) làm trưởng ban đã quyết định dùng mưu để hạ đồn.
Sáng ngày 21-4-1974, một cảnh tượng chưa từng thấy đã diễn ra. Bộ phận chính trị - binh vận của ta, trong vai những người dân đi liên hoan, đã mang theo tiếng đàn, rượu nồng và một món mồi không thể chối từ là "tiệc rượu thịt chó" đến thẳng trước đồn. Từng tốp lính địch, không chút nghi ngờ, hồ hởi kéo ra chung vui. Trong khi bữa tiệc đang diễn ra ồn ào, lực lượng vũ trang gồm 65 chiến sĩ đã âm thầm, bí mật áp sát, siết chặt vòng vây. Khi rượu đã ngấm và lính địch đã say mềm, lệnh tấn công được phát ra. Chớp nhoáng, toàn bộ số lính ra dự tiệc bị bắt sống. Một tên lính chạy thoát được vào đồn báo động, nhưng đã quá muộn. Ta lập tức dùng loa phóng thanh kêu gọi những người còn lại đầu hàng, đồng thời buộc tên trưởng đồn ra lệnh cho thuộc cấp hạ súng, trong khi vợ con binh sĩ ở ngoài khóc lóc kêu gọi người thân buông vũ khí.
Đến 16 giờ 15 phút cùng ngày, 10 tên lính cuối cùng trong đồn kéo ra hàng. Ta thắng lợi trọn vẹn, bắt sống 20 tên, thu toàn bộ vũ khí. Ngay sau đó, trong niềm vui khôn xiết, hơn 500 người dân ấp Gò Cà đã cùng nhau xông lên san bằng đồn địch, xóa sổ một cứ điểm quân sự ngay trên quê hương mình.
2.2. Giải Phóng Nhị Long (20-5-1974): Xã Đầu Tiên Được Giải Phóng Hoàn Toàn
Thắng lợi ở Gò Cà đã tạo ra một khí thế tiến công mạnh mẽ. Lực lượng ta tiếp tục vây hãm các đồn còn lại trong xã, đặc biệt là cụm đồn Bờ Bao và Cầu Đúc. Tại đây, tinh thần "tự lực tự cường" đã sản sinh ra những chiến thuật vây hãm đầy sáng tạo. Ta cho đắp các pháo đài bằng đất cao hơn cả tường đồn địch, từ đó các xạ thủ có thể dễ dàng bắn tỉa, khống chế mọi hoạt động bên trong. Đặc biệt, một loại vũ khí tự chế độc đáo là "giàn thun" đã trở thành nỗi kinh hoàng của kẻ địch. Bằng những chiếc giàn thun đơn sơ, quân ta liên tục bắn lựu đạn và thủ pháo vào đồn địch suốt ngày đêm, gây cho chúng tổn thất nặng nề và khủng hoảng tinh thần tột độ.
Bị bao vây chặt, không thể nhận tiếp tế hay tải thương, tinh thần địch suy sụp hoàn toàn. Đêm 20-5-1974, chúng buộc phải bỏ đồn tháo chạy. Ngay lập tức, hơn 300 người dân đã nổi dậy san phẳng hai đồn Bờ Bao và Cầu Đúc. Với thắng lợi này, ngày 20-5-1974 đã đi vào lịch sử khi Nhị Long trở thành xã đầu tiên của huyện Càng Long được giải phóng hoàn toàn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Việc giải phóng hoàn toàn một xã đã tạo ra một hậu phương vững chắc, một bàn đạp chiến lược quan trọng để quân và dân Càng Long mở các chiến dịch lớn hơn.
2.3. Chiến dịch mùa khô 1974-1975: Thay Đổi Cục Diện Chiến Trường
Từ bàn đạp Nhị Long và khí thế đang lên, quân và dân Càng Long bước vào chiến dịch mùa khô 1974-1975 với sự hỗ trợ của Trung đoàn 3 Quân khu, giành được những thắng lợi mang tính quyết định, đặc biệt là ở các xã cánh A.
• Kết quả chính: Tiêu diệt 10 đồn, bức rút 16 đồn, và xóa sổ 3 phân chi khu của địch.
• Lực lượng địch bị tổn thất: Tiêu diệt và làm tan rã 3 tiểu đoàn bảo an chủ lực của địch là Tiểu đoàn 471, 472, và 473.
• Mở rộng vùng giải phóng: Giải phóng hoàn toàn 4 xã quan trọng: Mỹ Cẩm, Tân An, An Trường, và Huyền Hội.
• Ý nghĩa chiến lược: Chiến dịch đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện chiến trường Càng Long, đẩy địch vào thế co cụm phòng thủ bị động tại một vài khu vực còn lại.
Những thắng lợi vang dội này không chỉ giải phóng phần lớn đất đai và nhân dân mà còn tạo ra thời cơ chiến lược chín muồi cho cuộc tổng tấn công và nổi dậy cuối cùng.
--------------------------------------------------------------------------------
3. Mùa Xuân Đại Thắng 1975 - Ngày Càng Long Hoàn Toàn Giải Phóng
3.1. Khí Thế Chuẩn Bị Cho Trận Đánh Cuối Cùng
Nhận lệnh từ cấp trên, Huyện ủy Càng Long nhanh chóng triển khai kế hoạch giải phóng huyện nhà theo phương châm "huyện giải phóng huyện, xã giải phóng xã". Một Ban chỉ đạo chiến dịch được thành lập do đồng chí Lê Văn Nha (Sáu Đại), Bí thư Huyện ủy làm Trưởng ban; đồng chí Huỳnh Công Tâm (Bảy Tâm) và đồng chí Trần Văn Bé (Ba Bé) làm Phó ban. Không khí chuẩn bị diễn ra vô cùng khẩn trương, thể hiện rõ tinh thần tự lực, tự cường.
Một điểm son nổi bật cho sự sáng tạo và quyết tâm của toàn dân là phong trào tự chế tạo vũ khí. Huyện đã phát động quần chúng thu gom bom đạn lép của địch. Chỉ trong một đợt, ta đã thu được hơn 300 quả bom và 500 đầu đạn lép. Từ số thuốc nổ này, công binh xưởng của huyện đã chế tạo ra hơn 2.000 quả lựu đạn, 1.000 quả thủ pháo, 400 quả phi lôi và 300 pháo bệ. Đây là nguồn vũ khí tại chỗ vô cùng quý giá, đảm bảo cho lực lượng vũ trang có đủ hỏa lực để bước vào trận đánh quyết định.
3.2. Cuộc Tổng Tấn Công Đêm 29 Rạng Sáng 30 Tháng 4
Đêm 29-4-1975, hòa cùng khí thế của cả miền Nam, lệnh tổng tấn công được ban bố. Các lực lượng vũ trang huyện được chia thành 6 mũi, đồng loạt đánh vào chi khu Càng Long và các cứ điểm trọng yếu của địch. Kế hoạch phối hợp được thể hiện rõ qua nhiệm vụ của các mũi:
1. Mũi 1: Đánh chiếm khu vực chợ Càng Long, diệt tề xã, sau đó áp sát và hợp đồng đánh chiếm dinh Quận trưởng.
2. Mũi 3: Sử dụng hỏa lực mạnh (pháo cối, phi lôi) để khống chế trận địa pháo 155 ly của địch, đồng thời cắt đứt giao thông trên tuyến đường đi Mây Tức để chặn đường viện trợ.
3. Mũi 6: Bao vây và tiêu diệt đồn đầu cầu Mây Tức, làm chủ hoàn toàn tuyến giao thông huyết mạch, cô lập chi khu.
3.3. Thời Khắc Lịch Sử: 16 Giờ Ngày 30 Tháng 4 Năm 1975
Sáng 30-4, trong khi các mũi quân sự siết chặt vòng vây và liên tục dùng loa kêu gọi địch đầu hàng, hàng ngàn người dân đã ào ạt tiến về quận lỵ, tạo sức ép chính trị vô cùng lớn. Trước sức mạnh áp đảo cả về quân sự và chính trị, đến 14 giờ, địch buộc phải lên máy mời ta vào thương lượng.
Trong quá trình đàm phán, đồng chí Nguyễn Văn Thanh, đại diện phái đoàn cách mạng, đã thể hiện sự khôn khéo và quyết đoán. Nhận thấy lực lượng ta chưa đủ sức đánh chiếm ngay lập tức, đồng chí đã đưa ra ba điều kiện vừa mềm dẻo vừa có lợi về mặt chiến thuật: mở thông đường sông để ta vận chuyển hậu cần, rút dân vệ khỏi các tuyến đường trọng yếu để lực lượng ta chiếm lĩnh vị trí, và không được nổ súng vào đoàn biểu tình.
Địch đã chấp nhận cả ba điều kiện. Tận dụng thời cơ, ta nhanh chóng triển khai lực lượng, tạo ra thế trận áp đảo. Sau đó, trong cuộc gặp trực tiếp, trước lý lẽ và khí thế của cách mạng, tên Quận trưởng thiếu tá Chương đã mời phái đoàn ta vào quận đường để bàn giao chính quyền. Thời khắc lịch sử đã điểm: đúng 16 giờ ngày 30 tháng 4 năm 1975, huyện Càng Long được hoàn toàn giải phóng.
--------------------------------------------------------------------------------
4. Lời kết: Âm Vang Bản Hùng Ca
Hành trình giải phóng Càng Long là một bản hùng ca về ý chí kiên cường và trí tuệ Việt Nam. Từ trong gian khó, quân và dân Càng Long đã biến "thế trận lòng dân" thành sức mạnh vật chất, vận dụng sáng tạo chiến thuật "ba mũi giáp công" để từng bước đánh bại kẻ thù hùng mạnh. Thắng lợi này không chỉ là chiến công của lực lượng vũ trang mà còn là kết quả của khối đại đoàn kết toàn dân, nơi mỗi người dân, từ cụ già đến em nhỏ, từ những người mẹ, người chị trong "đội quân tóc dài" đều là một chiến sĩ.
Lịch sử hào hùng trên mảnh đất Càng Long là di sản được viết bằng mưu trí và máu xương. Mong rằng thế hệ trẻ hôm nay sẽ luôn tự hào, bước tiếp trên con đường mà cha ông đã mở, ghi nhớ rằng mỗi tấc đất quê hương đều thấm đượm lòng dũng cảm phi thường và trí tuệ của một dân tộc không bao giờ chịu cúi đầu.
