"Cánh chim đại ngàn" giải phóng Tây Bắc và mở đường Điện Biên
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (LLVTND) Lò Văn Bường (1927 – 1990) là biểu tượng ngời sáng cho tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm và ý chí sắt đá của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Bắc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Người con dân tộc Thái, sinh ra tại xã Chiềng Pung, huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La. Ông nhập ngũ năm 1950, trưởng thành từ chiến sĩ bộ binh lên Trung đội trưởng thuộc Đại đội 1, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 148 (Trung đoàn Sơn La - Quân khu Tây Bắc). Tên tuổi của ông gắn liền với các trận đánh giáp lá cà dũng mãnh và chiến công vây lấn, diệt bốt trên chiến trường Tây Nguyên, Sơn La và Điện Biên Phủ.
Tôi luyện bản lĩnh qua Chiến dịch Tây Bắc (1952)
Năm 1952, Bộ Quốc phòng mở Chiến dịch Tây Bắc nhằm tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, giải phóng đất đai và mở rộng căn cứ địa Việt Bắc. Trung đoàn 148 của Lò Văn Bường nhận nhiệm vụ là lực lượng nòng cốt đánh phá hệ thống đồn bốt của Pháp trải dài từ Lào Cai, Yên Bái đến Sơn La.
Trận tiến công cứ điểm Mộc Châu (Tháng 10/1952): Mộc Châu là mắt xích phòng thủ kiên cố của Pháp bảo vệ cửa ngõ Sơn La. Trong trận tiến công đêm, Lò Văn Bường đảm nhiệm vai trò tiểu đội trưởng mũi nhọn đột phá. Khi cửa mở bị khống chế bởi hỏa lực đại liên từ một lô cốt góc, ông dũng cảm ôm bộc phá bò áp sát tiền duyên, giật nổ tiêu diệt hoàn toàn ổ súng địch, mở đường cho đơn vị tràn lên làm chủ trận địa.
Mưu trí trong truy kích quân địch: Sau khi các trung tâm phòng ngự chính bị vỡ, quân Pháp tháo chạy dọc theo Đường 41 (nay là Quốc lộ 6). Lò Văn Bường chỉ huy tiểu đội băng rừng, đón lỏng và tổ chức phục kích, tiêu diệt và bắt sống nhiều lính Pháp, thu giữ nhiều vũ khí và quân trang quân dụng.
Dấu ấn rực rỡ tại Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954)
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Lò Văn Bường lúc này là Trung đội trưởng thuộc Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 148. Đơn vị của ông nhận nhiệm vụ tác chiến vây lấn, đánh chiếm các điểm cao ngoại vi và làm nhiệm vụ chốt chặn tuyến tiếp tế của địch ở phía Bắc và Tây Bắc tập đoàn cứ điểm.
Trận vây lấn điểm cao phía Bắc (Tháng 3 – Tháng 4/1954): Áp dụng chiến thuật đào giao thông hào siết chặt vòng vây, Lò Văn Bường trực tiếp dẫn đầu trung đội đào hầm ngầm áp sát sát chân rào gai của địch. Mặc cho pháo binh Pháp dội mưa đạn và máy bay oanh tạc, ông bình tĩnh chỉ huy chiến sĩ giữ vững từng mét hào.
Trận đánh giáp lá cà sinh tử: Trong một đợt phản kích của quân dù Pháp nhằm san phẳng hệ thống giao thông hào của ta, Lò Văn Bường đã dũng cảm nhảy lên khỏi công sự, dùng lựu đạn và lưỡi lê đánh giáp lá cà, đẩy lùi 3 đợt tiến công của đối phương. Tinh thần "bám thắt lưng địch mà đánh" của ông đã truyền cảm hứng mạnh mẽ, giúp trung đội giữ vững trận địa chốt chặn then chốt, cắt đứt sự chi viện giữa các phân khu của tập đoàn cứ điểm Mường Thanh.
Sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước
Trong suốt thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Lò Văn Bường đã tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ trên chiến trường miền núi phía Bắc, luôn thể hiện phẩm chất của người chỉ huy sâu sát, dũng cảm, mưu trí và hết lòng vì đồng đội.
Ngày 31/8/1955, đồng chí Lò Văn Bường vinh dự được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba khi đang là Trung đội trưởng thuộc Trung đoàn 148.
Cuộc đời và chiến công của Anh hùng Lò Văn Bường là niềm tự hào lớn lao của đồng bào các dân tộc tỉnh Sơn La, góp phần tô thắm truyền thống đoàn kết toàn dân tộc và lịch sử vẻ vang của Quân đội Nhân dân Việt Nam anh hùng.
