Cánh Chim Thép Trên Bầu Trời Miền Bắc – Nguyễn Văn Bảy

Trong trang sử vàng của Không quân Nhân dân Việt Nam, Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Bảy (1936–2019) là cái tên để lại nhiều dấu ấn đặc biệt. Ông không chỉ là một trong mười phi công Việt Nam đạt cấp "Ace" (bắn rơi từ 5 máy bay địch trở lên), mà còn ghi danh vào lịch sử hàng không thế giới khi dùng chiếc tiêm kích phản lực hạ âm MiG-17 để hạ gục những dòng máy bay siêu thanh hiện đại bậc nhất của Mỹ thời bấy giờ.

Sinh ra tại vùng đất Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp, Nguyễn Văn Bảy là con thứ bảy trong một gia đình nông dân Nam Bộ. Năm 1953, để tránh bị ép duyên, ông trốn nhà tham gia lực lượng Việt Minh rồi tập kết ra Bắc năm 1954.

Năm 1960, khi Không quân Việt Nam tuyển chọn nhân sự sang Liên Xô đào tạo phi công, ông Bảy trúng tuyển dù trình độ văn hóa lúc đó mới chỉ học xong lớp 3. Với trí thông minh bản năng và sự kiên trì phi thường, ông học xong chương trình văn hóa 10 năm chỉ trong vòng vài tháng ngắn ngủi để đủ điều kiện tiếp thu kỹ thuật hàng không phức tạp. Năm 1965, ông tốt nghiệp trường không quân tại Cự Lộc (Trung Quốc) và trở về nước chiến đấu trong đội hình Trung đoàn Không quân 923.

Trong giai đoạn 1965–1967, bầu trời miền Bắc Việt Nam chứng kiến cuộc đối đầu không cân sức giữa những chiếc MiG-17 cận âm, trang bị pháo cơ khí với hàng loạt chiến đấu cơ hiện đại của Không lực và Hải quân Mỹ như F-4 Phantom II, F-105 Thunderchief, F-8 Crusader được trang bị ra-đa và tên lửa tầm xa. Để khắc phục điểm yếu về tốc độ và hỏa lực, ông Bảy cùng đồng đội sáng tạo nên chiến thuật “bám thắt lưng địch”— bay sát địa hình để né ra-đa, xuất hiện bất ngờ và tiếp cận mục tiêu ở khoảng cách dưới 400 mét. Ở cự ly này, tên lửa Mỹ không thể kích hoạt, còn pháo 23mm và 37mm của MiG-17 lại phát huy tối đa sức mạnh công phá.

Trong hai năm 1966–1967, ông đã xuất kích 94 lần, 13 lần nổ súng và bắn rơi tại chỗ 7 máy bay Mỹ (gồm 2 chiếc F-105, 3 chiếc F-4 và 2 chiếc F-8). Ông trở thành phi công lái MiG-17 bắn rơi nhiều máy bay Mỹ nhất trong toàn bộ cuộc chiến.

Trong một trận không chiến năm 1966, chiếc MiG-17 của ông bị mảnh đạn pháo đối phương làm thủng hơn 80 lỗ trên thân và cánh, nhưng ông vẫn bình tĩnh điều khiển máy bay hạ cánh an toàn xuống sân bay Kép.

Năm 1967, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân khi mới 31 tuổi và được Bác Hồ nhiều lần biểu dương, tặng huy hiệu.

Sau khi đất nước thống nhất, ông giữ nhiều chức vụ chỉ huy quan trọng như Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Phòng không – Không quân, Chỉ huy trưởng Sư đoàn 372. Năm 1989, ông nghỉ hưu với cấp hàm Đại tá.

Rời quân ngũ, ông Bảy từ chối cuộc sống thành thị để trở về quê nhà Lai Vung, Đồng Tháp làm một người nông dân thực thụ. Ông bắt cá, trồng cây, làm ruộng và sống mộc mạc đúng với bản chất "Anh hùng Bảy lúa". Ông mất năm 2019 tại TP.HCM, hưởng thọ 83 tuổi, để lại hình ảnh một huyền thoại không chiến tài ba nhưng vô cùng khiêm nhường trong lòng nhân dân và bạn bè quốc tế.