Cánh Cổng Làng Không Còn Phải Đóng Sớm Như Trước

Tựa đề: Cánh Cổng Làng Không Còn Phải Đóng Sớm Như Trước

Năm 1969, đầu làng có một cánh cổng gỗ đơn sơ. Mỗi tối, khi trời vừa sụp xuống, người giữ cổng sẽ khép lại để giữ an toàn cho cả làng. Tiếng then cài “cạch” nhẹ nhưng rõ, như một dấu hiệu kết thúc của một ngày.

Từ lúc cổng đóng, làng trở nên yên tĩnh hơn hẳn.

Ông Phước là người giữ cổng ấy.

Ông không thích để cổng mở quá khuya.

Ông nói:
“Cổng mà mở mãi thì đêm cũng không yên.”

Năm 1970, chiến tranh khiến việc đóng cổng trở nên quan trọng hơn. Có những đêm ông phải thức muộn, chờ người cuối cùng trở về mới dám khép lại.

Cánh cổng trở thành ranh giới của an toàn.

Năm 1971, có một lần một người đi xa về trễ. Cả làng chờ. Cổng vẫn chưa thể đóng.

Ông Phước đứng dựa vào cột cổng, không rời đi.

Con trai ông hỏi:

“Ba không buồn ngủ sao?”

Ông đáp:

“Chưa ai về thì chưa thể ngủ yên.”

Năm 1972, có những đêm không ai đi ra ngoài nữa. Cổng được đóng sớm hơn, nhưng ông Phước vẫn đứng đó thêm một lúc, như thói quen không bỏ được.

Năm 1973, có người đề nghị bỏ cổng, vì làng đã yên hơn trước.

Ông lắc đầu:

“Cổng không chỉ để đóng. Nó để người ta biết là còn có nơi để quay về.”

Năm 1974, cánh cổng bắt đầu cũ hơn. Gỗ sờn, bản lề kêu nhỏ mỗi khi đóng mở.

Ông không thay mới, chỉ sửa lại từng chút một.

Ông nói:

“Cổng cũ nhớ được người đã đi qua nó.”

Năm 1975, chiến tranh kết thúc.

Làng bắt đầu mở rộng, đường xá thông thoáng hơn. Cánh cổng không còn phải đóng sớm như trước nữa.

Nhưng ông Phước vẫn giữ thói quen đứng đó mỗi tối.

Một buổi chiều, con trai ông trở về.

Anh đứng trước cánh cổng đang mở:

“Giờ không cần đóng sớm nữa hả ba?”

Ông Phước đặt tay lên cánh cổng gỗ:

“Ít hơn rồi.”

“Vậy giữ làm gì?”

Ông nói:

“Để nhớ là đã từng có những năm… một cánh cổng đóng lại sớm hơn cả ánh đèn tắt trong nhà, chỉ để người ta biết rằng ngoài kia là đêm, còn trong này là nơi chờ đợi và quay về.”

Anh im lặng.

Gió chiều thổi qua cánh cổng gỗ cũ.

Không còn phải đóng sớm như trước, nhưng thói quen nhìn xem mọi người đã về đủ chưa vẫn còn ở lại trong những con người đã từng sống qua những đêm dài không chắc có ai trở về đúng giờ hay không.