Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

CÁNH CỬA CUỐI CÙNG HƯỚNG TÂY BẮC SÀI GÒN

Vùng đất Củ Chi đã trơ trọi bao lâu rồi, cả 10 năm Củ Chi bị lính Mỹ chà đi sát lại như một hoang mạc trên mặt đất, còn trong lòng đất thì vẫn hừng hực lửa chiến đấu. Ven sông Sài Gòn là những vạt cây lúp xúp, cóc kèn, ô rô, cỏ lau phơ phất. Mấy Trung đoàn Bộ binh và cả Pháo binh dải quân từ bến Dược bến Đình trở xuôi. Khúc sông này khá hẹp, vì thế hay làm chỗ vượt sông cho quân ta hoạt động từ lâu rồi. Con sông đầy những lục bình cứ trôi xuôi khi thủy triều xuống rồi lại dềnh lên lúc thủy triều lên. Những tảng lục bình to như tấm chiếu đầy những bông hoa tím chĩa lên trời trôi qua.

Ninh Bình24/10/2026Phường An Lộc (Đoàn phường An Lộc)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Vùng đất Củ Chi đã trơ trọi bao lâu rồi, cả 10 năm Củ Chi bị lính Mỹ chà đi sát lại như một hoang mạc trên mặt đất, còn trong lòng đất thì vẫn hừng hực lửa chiến đấu. Ven sông Sài Gòn là những vạt cây lúp xúp, cóc kèn, ô rô, cỏ lau phơ phất. Mấy Trung đoàn Bộ binh và cả Pháo binh dải quân từ bến Dược bến Đình trở xuôi. Khúc sông này khá hẹp, vì thế hay làm chỗ vượt sông cho quân ta hoạt động từ lâu rồi. Con sông đầy những lục bình cứ trôi xuôi khi thủy triều xuống rồi lại dềnh lên lúc thủy triều lên. Những tảng lục bình to như tấm chiếu đầy những bông hoa tím chĩa lên trời trôi qua.

Trước giờ vào trận

Chúng tôi đã nằm ở bờ sông Sài Gòn 7 ngày rồi. Nói là nằm thật đúng nghĩa. Bởi những ngày cuối tháng Tư năm 1975 này quân ta áp sát Sài Gòn thật khủng khiếp về cả số quân và binh khí. Đại đội 3 Tiểu đoàn 1 của chúng tôi đủ 120 tay súng. Khí thế đang rất cao. Chúng tôi đào hầm qua loa, vén lau sậy lùm ổi bụi mây ra làm ổ, chui vào dưới tán những cây dừa nước ngay mép sông mà nằm, mà họp, mà hạ quyết tâm chuẩn bị cho trận đánh sắp tới. Đại đội 3 ở sát ngay một cái chòi lấn ra sông dưới tán những cây găng rậm rịt. Một tổ giao thông bưu điện Củ Chi bắc chòi sống ngay trên tán cây. Ở đó, luôn thấy một người phụ nữ còn trẻ mắt cứ nhìn đăm đắm ra sông. Mặt sông lốm đốm những đám lục bình trôi. Những chùm hoa lục bình tím chĩa lên trời, sóng sông lòm tom như cá quẫy. Chưa bao giờ thấy chị nói, chị nhìn đoàn quân ào ã trẻ trung mà cứ như người mộng du, tay dụi mắt rồi lại nhìn ra sông. Bầu trời Củ Chi xanh đến lạ. Những đám mây như những cụm bông gòn trôi rất nhanh. Giữa trưa mà nghe tiếng bìm bịp kêu trong những bụi lau. Tiếng bìm bịp nghe buồn như ướt hơi nước. Cứ thế, người đàn bà ở bến Đình Củ Chi như một hòn Vọng phu búi tóc. Trung đội trưởng Ngô Vy Hòa là lính sinh viên làm quen với chị không được. Chị ấy cứ lạnh lùng. Một buổi tối, chúng tôi nghe một chiến sĩ giao bưu kể rằng cách đây không lâu chồng chị và đứa con trai duy nhất bị tàu rọ bắn chìm dưới sông. Chị còn lại một mình. Hầu như lúc nào chị cũng nhìn ra sông nơi chồng và con trai chìm xuống nước.

Hết họp Đại đội rồi họp Trung đội, hạ quyết tâm từ Tiểu đoàn, Đại đội, quyết tâm Trung đội, quyết tâm Tiểu đôi. Từ đầu chiến dịch tới giờ đây là những ngày nhàn nhã nhất, lính cứ xúm lại ngồi bên nhau không họp thì đánh bài, ghi nhật kí. Nắng cả ngày rồi chiều thì mưa. Cơn mưa chiều nào ở đây cũng to và thật nhanh. Trung đội của Hòa nằm trong một khoảng vườn cũ của gia đình nào đấy đã bị Mỹ chà sát bỏ đi từ lâu. Có những lùm hoa giấy rậm rì, những thân cây cây hoa còng queo đan kít vào nhau. Bộ đội nằm dưới những chùm hoa đỏ trắng xen vào nhau mỗi khi gió thổi hoặc đại bác địch nổ là hoa lại rung lên ngằn ngặt. Một tuần nay lính đã quen với những cơn mưa bất chợt và quen nhìn thấy gái Củ Chi không thèm trú mưa bao giờ, họ cứ để áo quần ướt rồi lại khô. Cả đơn vị ba lô gói buộc sẵn sàng chỉ để tấm ni lông lên trên cùng. Súng cứ lau đi lau lại, dép cứ nắn đi nắn lại từng quai, vuốt ve cái dây ba lô mòn bóng nhem nhẻm mồ hôi. Tựa lưng vào ba lô mà trò chuyện. Có anh đọc đi đọc lại lá thư nhà mà giao liên đuổi theo đưa thư cho bộ đội ở Chơn Thành. Ngắm nhìn những khuôn mặt đồng đội trước lúc vào trận sao mà thấy ai cũng trẻ, khuôn mặt nào cũng bâng khuâng, cũng hiền…. Đã bao lần trước lúc vào chiếm lĩnh trận địa nhưng tôi đâu có để ý như bây giờ. Có lẽ bởi những trận đánh ở Tây Nguyên rất bất thình lình hoặc do rừng rú, đêm tối hay những lúc mùa mưa thâm xám trời đất chả có thời gian đâu mà để ý. Chỉ biết gập mình dò dẫm, bò trườn trong đêm. Còn bây giờ, giữa vùng bình địa gần sát đô thành Sài Gòn này mọi khuôn mặt vào trận nó mới sáng trưng ra trước hàng ngàn đồng đội. Suốt cả mấy ngày nay pháo ta và pháo địch bắn đối nhau ầm ầm. Cái thứ tiếng xèo xèo bay ngược chiều nhau buốt cả tai. Pháo từ Đồng Dù bắn ra, từ thành Quan Năm Hóc Môn, từ Ngã ba Tân Qui đồng loạt nã về. Trái phá nổ trên ngọn đồi có cửa hầm địa đạo, nổ dưới sông, nổ phía bên kia sông. Cột nước tóe trắng hắt ngược những cụm lục bình lên trời, cánh hoa lục bình tím bay lả tả hòa vào mặt sông như ánh cầu vồng.

Chiều 28/4/1975. Mặt trời thật vàng mà trôi thật chậm. Không khí Tiểu đoàn tự nhiên ắng lặng. Linh tính cho biết sắp đến giờ xuất kích. Bộ đội ngồi ôm súng tựa vào ba lô đã cả tiếng đồng hồ. Lính cũ thì gà gật, lính mới thì phấp phỏng nhìn các đàn anh như dò hỏi. Vào lúc 2 giờ chiều cả Trung đoàn đứng chật bên bờ sông làm lễ xuất kích và nhận cờ từ Chính uỷ Sư đoàn. Lần đầu tiên lính ta nhìn thấy Chính uỷ. Cứ nghĩ ông ấy to béo và oai phong lắm, hoá ra ông hiền lành và cũng chỉ trạc tuổi bốn mươi thôi. Chưa có trận đánh nào từ trước đến giờ Trung đội của Hoà được xếp hàng trong đội quân đông đủ trước giờ xuất kích. Lá cờ truyền thống Sư đoàn được trao cho Tiểu đoàn trưởng. Lá cờ đó lại được Tiểu đoàn trao cho Đại đội mở cửa Trần Nhật Tăng. Trung đội trưởng Ngô Vy Hòa nhìn ba mươi tư chiến sĩ của mình, những gương mặt trai trẻ mười tám, đôi mươi nghiêm trang dưới cờ thêu dòng chữ QUYẾT THẮNG mà nước mắt tự nhiên chảy dài trên má. Trong Trung đội của Hoà mỗi Tiểu đội đều phải chuẩn bị một lá cờ nhỏ có cán chừng 1 mét mang theo vào trận.

4 giờ chiều, thấy đơn vị Biệt động thành hành quân qua. Họ sẽ đi tránh căn cứ địch để luồn sâu vào nội đô cùng bộ phận nằm vùng phát động quần chúng vùng lên khi quân ta tấn công. Họ trẻ quá, nhiều con gái quá, lại rất xinh nữa. Hành quân vào trận đánh cuối cùng sống chết mà cô nào cũng nở nụ cười, cô nào cũng lúng liếng mắt nhìn các anh lính chủ lực, còn các anh chủ lực thì đang há mồm ngơ ngác, các anh nhìn theo mãi những bắp chân trắng cứa đỏ bởi dây dép cao su.

Mặt trời khuất hẳn. Lệnh hành quân.

Cả ngàn người bám vào nhau. Chưa có cuộc chiếm lĩnh nào mà đội hình bám xít nhau như thế. Sau nhiều năm chiến đấu Hoà chưa thấy một cuộc hành quân chiếm lĩnh nào mà rộn rực lòng, bồn chồn nôn nao đến vậy. Hơi thở người đằng sau phả vào gáy người đi trước. Tiểu đoàn trưởng và chú liên lạc lúc thì dừng lại đốc thúc, lúc lại vượt lên đầu Tiểu đoàn. Nhìn bóng dáng Tiểu đoàn trưởng và cậu liên lạc, Hoà lại nhớ lúc mình làm liên lạc cho anh ấy đánh căn cứ Chư Nghé hai năm trước. Khuôn mặt anh già đi nhiều so với lúc còn làm Đại đội trưởng. Lúc vượt qua Trung đội Hoà, anh nắm lấy quai súng của Hoà thì thầm: “Cố gắng Hòa nhé. Nhất định phải mở cửa thành công.” Hòa khẽ gật đầu: “Vâng anh!” Trong đầu Trung đội trưởng Hòa vang lên lời hứa khi nhận cờ mở cửa. Cánh cửa hướng Tây Bắc cuối cùng này nhất định được mở toang và Sư đoàn ta sẽ hoàn thành mở đường cho quân đoàn tiến vào chiếm Tân Sơn Nhất, giải phóng đô thành.

Hoà biết cả Trung đoàn đều đi về một hướng nhưng khi cách căn cứ địch chừng năm ki-lô-mét thì mỗi Tiểu đoàn sẽ tách đi một đường khác vào vị trí mở cửa của Tiểu đoàn mình. Trong đêm Hoà lại gặp anh em trinh sát. Chúng nó ghé sát tai Hoà bảo, hẹn gặp nhau ở Sài Gòn nhé. Hoà nhìn bóng mấy thằng trinh sát thoáng cái đã biến mất. Anh ngoái lại nhìn trong đêm mấy chục chiến sĩ của mình đang thở hí hóp, ai cũng căng mắt đăm đăm nhìn về hướng có cái đèn đỏ trên cao phía trước. Có chú lính mới hỏi Hoà thì thầm: “Trung trưởng ơi đèn gì mà treo cao thế?” Hoà suỵt, khẽ thôi. Đèn trên cột ăng ten của căn cứ địch đấy. Đội hình lúc đi qua những bãi dưa, bãi khoai, lúc lội qua ruộng lúa. Tháng Tư lúa đang trổ đòng, mùi bùn ruộng và đòng lúa hệt như ở quê mình. Lúc vào chiếm lĩnh, bộ đội hình như quên hết mọi thứ trên đời. Chỉ còn một đích đến là mục tiêu phía trước. Đánh trận càng nhiều thì sẽ dạn dày thêm và cái nỗi quên, nỗi căng cứng ấy cũng dần bớt đi, nó trở lại thanh thản tự tin như chuẩn bị một chuyến hành quân bình thường vậy thôi. Là cán bộ trưởng thành từ lính trinh sát, Hoà có thói quen hít thở cái mùi trước trận đánh. Trước mỗi trận đánh ngửi mùi trận địa là Hoà đoán được sự ác liệt của trận đánh đến cỡ nào. Đêm nay, cái mùi trước cửa mở Đồng Dù - Củ Chi này có gì lạ lắm. Nó có mùi của đồng làng minh, mùi mồ hôi của mẹ ngày mùa. Mùi bùn mùi lúa mùi nước con sông Sài Gòn có tiếng chim bìm bịp ướt át. Đêm chiếm lĩnh một trận địa ven đô có mùi của cánh đồng lúa đang kì trổ đòng. Hương cỏ ngai ngái sương đêm, có cả mùi phân của trâu bò. Mùi mồ hôi của lính, mùi súng và các cây bộc phá vác vai. Mùi tóc đồng đội đang cùng chúi người về phía đồn địch. Hì hụi lội đồng rồi chui lên vườn tược lại ngửi thấy, cảm nhận thấy những mùi vị có tên chung, nhưng cũng có mùi mang cái tên riêng chỉ người cảm nhận nó đặt tên được. Nhìn về Tân Sơn Nhất đèn đỏ nhấp nháy trên cao. Những cái máy bay bay đêm lên xuống, đại bác 130 li của ta vẫn cầm canh bắn vào phía ấy. Ngoài phía đường số Một từ hướng Tây Ninh về Sài Gòn thỉnh thoáng có vệt đèn xe Honda. Trong đêm, tiếng động cơ xèn xẹt thành vệt dài rồi chìm vào bóng tối. Trận địa im lặng. Nghe thấy cả tiếng ếch nhái. Mắt đăm đăm dõi về hướng mấy cái lô cốt mờ mờ trên con đê chạy bao quanh căn cứ, những chiến sĩ ôm bộc phá đợi giờ xung phong như bỗng già đi mấy tuổi. Những người lính trận trước giờ nổ súng người nào cũng thấy gáy mình ướt mồ hôi, còn cặp mắt như bị thôi miên về hướng tấn công ở phía trước. Đêm chiếm lĩnh cuối cùng có mùi hương rất quyến rũ rất khác lạ, đó là hương đất của Củ Chi - một vùng đất thép.

Từ lúc chiều, trước khi hành quân pháo của ta đã nã hàng trăm quả vào căn cứ địch. Kho xăng địch bốc cháy dữ dội. Bộ đội xa gần chục cây số mà vẫn thấy ánh lửa hồng rực góc trời. Gần 2 giờ sáng, căn cứ Đồng Dù sáng xanh ánh đèn nê-ông, như một thành phố. Nếu không có các cột khói bốc lên, không có tiếng đạn pháo thì cái “thành phố” sáng trưng ánh điện kia giống như đang trong giấc ngủ yên bình. Đại đội trưởng Trần Nhật Tăng dừng lại kiểm tra từng Trung đội. Anh nắm tay Trung đội trưởng Hoà thì thầm: “Quyết tâm nhé. Thời cơ chiến thắng trông chờ vào Trung đội mở cửa đấy nhé.” Từ đây, từng Tiểu đội một, phải đi khom khom men theo các ruộng dưa leo, ruộng lạc, vai mang vác bộc phá ống, mìn định hướng và cả mìn tăng. Thằng Sáng vác lá cờ cuốn gọn không khác gì một ống bộc phá. Chiều hôm qua khi giao người cầm cờ, Trung đội nào cũng rà soát rất kĩ tinh thần chiến sĩ. Những người được giao cờ đều là những chiến sĩ dũng cảm là đảng viên hay là cảm tình đảng mới được cầm cờ. Lội qua cả nương rau, ruộng lạc thoảng mùi lá hăng hăng. Trung đội trưởng Hoà đến từng Tiểu đội để dẫn họ vào vị trí. Tiểu đội của thằng Sáng nằm ở vị trí thứ ba kể từ hàng rào ngoài cùng trở ra. Hoà mò mẫm tới sát bờ ruộng cao chừng đến đầu gối, anh lấy xẻng khoét thêm một cái hố rồi ngồi xuống.

Đêm dần chuyển về sáng, bộ đội nằm im trước cửa mở nghe côn trùng rên rỉ. Lúc chiều qua Pháo binh ta bắn cháy kho xăng trong căn cứ, lửa bốc lên cao hơn chục mét. Nằm ngoài hàng rào mà mùi xăng cháy vẫn nồng nặc. Cái thứ mùi lửa và khói đạn pháo đặc quánh đắng mù. Hòa vơ nắm lá đậu phộng dưới chân vò nát đưa lên mũi. Cảm giác như ngày theo mẹ đi làm cỏ bãi lạc ở nhà. Hòa bỗng thấy thư thái lạ thường. Lúc này mọi người mới bình tĩnh quan sát phía hàng rào mà Đại đội sẽ phải vượt qua vào lúc nổ súng. Sau những lớp rào dày đặc, lớp lớp là mìn các loại nằm lẫn vào cỏ tranh như những mớ rác rưởi bùng nhùng khô ráp. Vượt qua cả chục lớp hàng rào thép gai mới đến bức tường đất đen thẫm, cao hơn đầu người giống như con đê ở quê mình. Cứ cách quãng lại nhô lên một tháp canh, mờ mờ bóng lính gác. Hoà bò đi kiểm tra mấy cái hố của các Tiểu đội. Hố nào cũng nông choèn. Có thằng đã tranh thủ lăn ra ngủ. Giấc ngủ của người lính trước cửa mở một trận đánh sao mà đáng yêu đến thế. Hoà chợt nghĩ không biết bố mẹ ở nhà có hình dung ra con mình đang ngủ trước giờ nổ súng thế này hay không? Hoà thì thầm với anh em: “Lần mở cửa này đánh bằng mìn tăng tạo hố cho hoả lực rồi liên kết điểm hỏa đánh mìn định hướng, nó sẽ quét cả mìn của địch và hàng rào, chúng ta sẽ đỡ nhọc nhằn hơn. Cứ vững dạ tin vào chiến thắng nghe chưa.” Trong đêm Hoà vẫn nhận ra những cặp mắt của lính mình lấp lánh ngoài hàng rào cửa mở. Họ nhìn người chỉ huy Trung đội trìu mến tin tưởng. Hoà dặn anh em xem xét lại trang bị rồi nghỉ ngơi chờ giờ nổ súng.

Đã bao nhiêu lần tiếp cận địch và nằm chờ giờ nổ súng như thế này. Lần nào cũng như lần nào càng gần đến giờ G thì càng quên hết mọi thứ vặt vãnh trên đời. Nhìn nhau chỉ thấy mắt, không biết tim đồng đội hay tim mình đập mà nghe rõ lắm. Quên cả tên mình, quên cả tuổi người nằm bên cạnh, quên sự chết sống đang sắp ùa xuống cửa mở cuối cùng. Lạ thế, nhưng mùi đất trên hướng Trung đội nổ súng thì Hòa thấy rõ lắm. Đất và cỏ nồng nồng ngai ngái rất giống ngoài quê.

Trong bóng đêm nhợt nhạt, nhận ra nơi cửa mở của Đại đội Hoà bằng phẳng không hề có bất cứ vật che chắn nào. Hoà nghĩ, chọn vị trí này để xe tăng ta đột kích thật nhanh vượt qua cửa mở vào tiêu diệt địch trong căn cứ. Hoà thấy lạnh người, nghĩ tới mấy cái hố trú thân nhỏ nhoi của những người lính ôm bộc phá trước giờ khai hoả. Suốt đêm hành quân chiếm lĩnh, người bã ra như dưa muối. Hoà nhìn về phía căn cứ địch im lìm và bóng đêm dần về sáng nhạt nhoè, thứ ánh sáng có mùi mà chỉ người lính mới thấy được.

"Tập trung vào chiến đấu!"

5 giờ sáng.

Bùm bùm.

Trời sáng lóa lên.

Đạn pháo, cối các loại dồn dập nã vào căn cứ địch như một trận mưa lửa dữ dội chưa từng có. Từng đợt, từng đợt, đạn đại bác vụt qua đầu quân ta xèo xèo không ngừng nghỉ. Nằm dưới làn đạn pháo của mình lắng nghe xem phản ứng của địch mà thấy nó bắn trả lẹt đẹt quá. Có lẽ quân của Lí Tòng Bá đang choáng óc vì pháo của ta bắn dữ dội chưa kịp ngóc đầu lên. Bao lâu nay Pháo binh ta luôn đói đạn bây giờ thì bắn thả cửa. Quân Mỹ và Việt Nam Cộng hòa cung cấp thoải mái đạn pháo suốt dọc đường từ Tây Nguyên về đồng bằng. Pháo ta bắn liên tục gần một tiếng đồng hồ thì chuyển làn. Lệnh Tiểu đoàn. Đánh bộc phá! Một chớp lửa kèm theo một làn sóng mạnh tạt qua đầu. Ta đã kích nổ mìn định hướng quét rào. Đánh luôn mìn chống tăng vừa phá rào vừa tạo hố. Lúc này các loại đạn pháo đã chuyển làn vào phía trong căn cứ. Các pháo thủ DKZ lao lên hố mìn tăng vừa nổ giá súng. Lúc này đồng thời với các loại súng DKZ, cối B40, B41, 12 ly 7... quân ta nổ liên hồi. Những vạch đạn màu da cam lao vun vút về phía các ổ hỏa lực của địch. Tháp canh ngay trước mặt bên phải cửa mở sạt một góc. Con đê bao bọc căn cứ sạt đi một ít. Thấy pháo của ta chuyển làn vào sâu bên trong biết là chuẩn bị xung phong đánh chiếm lô cốt đầu cầu. Hoà quát to: "Bộc phá! Thằng Sáng, thằng Bảo đâu?" Sáng nhoài người lên. Cả một khoảng trống trước mắt mịt mù bụi khói! Mấy cuộn dây thép gai vẫn đung đưa. Mấy hố đất nằm giữa. Bụi lắng đi, nhìn thấy rõ vẫn còn rào thép gai sát tường đất. Tình huống này phải lao lên đánh bộc phá tiếp. Hoà lệnh cho Tiểu đội 7 lên đánh. Vừa bật dậy để đánh bộc phá mấy lớp rào còn lại thì đạn địch như một đàn ong lửa trùm xuống. Sau mấy chục phút chúi đầu tránh đạn pháo của ta bây giờ địch mới củng cố phản đòn. Địch đã phát hiện ra vị trí cửa mở của ta. Chúng huy động tối đa quân lính, hoả lực và cả thiết giáp ra bịt cửa mở. Hình như mọi hỏa lực trong cái căn cứ này đều đổ vào cái khoảng trống mới mở ra. Tai ù đi, thậm chí điếc đặc chỉ cách nhau vài mét mà phải gào lên. Xung quanh đội hình chỉ còn thấy những chớp lửa, khói bụi và những thân người lao lên rồi khựng lại, ngã vật ra. Tất cả các hỏa lực trong căn cứ của địch đang dồn dập chụp xuống khoảng đất trống mới được mở ra chiều ngang chỉ hơn chục mét này. Xe tăng của địch tràn ra bịt cửa mở. Tiếng gầm rú của xe tăng, tiếng đạn 12 ly 8 trên xe tăng M41 của địch như không một giây nào ngừng! Tai ù đi. Mắt cay nhức lên. Thằng Bảo A7 đánh phăng một hàng rào, vừa quay lưng lại thì gục xuống. Hai thằng nữa nhổm lên bị phạt ngang người, máu và ruột bung ra, nằm sấp mà bàn chân vẫn động đậy. Bọn A8 bò lên, mấy thằng đều bị gục trước cửa mở. Rải rác dọc đường lên cửa mở, gần hai chục chiến sĩ của Hoà nằm bất động. Mũ cối, giày dép, súng đạn văng ra. Thằng Sáng dẫn A9 lên tiếp ứng cho A8 gặp ngay một loạt M79 nổ giữa đội hình. Máu hai bên đùi Sáng tứa ra nhớp nháp. Hình như bị cả ở ngực nhưng Sáng biết chỉ bị phần mềm. Lá cờ Sáng mang theo rách tươm ra kéo lê đằng sau. Hoà quát lên: "Tập trung vào chiến đấu!" Thằng Lĩnh người Thanh Ba đánh xong hàng rào cuối cũng ngã xuống tắt thở ngay bên cạnh bờ đất. Có đến cả hai giờ đồng hồ bộ đội mới lên được tường đất. Hai giờ đồng hồ ấy là bao nhiêu bom, bao nhiêu đạn và hàng chục trai trẻ đã ngã xuống. Khói mịt mù, cái thứ khói đắng nghét tràn vào mồm vào mắt. Người nào cũng như khóc. Mà khóc thật. Khóc vì bao đồng đội nằm chết gối cả vào chân nhau. Trung đội trưởng Hòa động viên chiến sĩ mình. Những người còn lại vừa khóc vừa cắn răng mà xông lên nhất định mở cửa bằng được. Cái lô cốt ngay trước mặt lù lù điên cuồng nhả đạn. Nằm ngay dưới chân Sáng, thằng Thiệu kêu “ối” một cái. Ngoái lại thấy bả vai nó loang máu đỏ. Có tiếng rít xé tai. Sáng nghiêng người thấy bóng ba chiếc máy bay lao thẳng xuống. Tiểu đội trưởng Sáng chỉ kịp nghĩ. Địch cho xe tăng rồi cả máy bay bịt cửa mở. Có thằng nào đó kêu: “Thôi mờ đời rồi!” Mấy bóng đen quả bom lao xuống phía sau... Đội hình xe tăng đang lao lên cửa mở thì bị trúng bom. Pháo tăng của địch chọi đúng vào xe tăng ta đang loay hoay tránh các chiến sĩ nằm ngổn ngang cửa mở. Xe tăng của ta cháy ngùn ngụt. Trong con đê bằng đất một xe tăng địch chôn chìm một nửa bắt đầu nã đạn vào bộ đội ta đang lao lên cửa mở. Hàng loạt chiến sĩ gục xuống. Đất bụi văng lên. Lửa bốc cháy trên xe tăng , bốc cháy ở lô cốt địch, cháy cỏ, cháy áo quần và những ổ đề kháng trên con đê. Bụi bốc mù mịt, bụi đất cũng như đang bốc cháy mùi khét khô họng. Hòa cay đắng nhìn các chiến sĩ thương vong vì cái xe tăng địch chôn ngầm. Anh nghĩ bằng mọi cách phải diệt nó ngay. Khói bom chưa dứt, Trung đội trưởng Hoà vớ được khẩu B41 của một người lính đã hi sinh, xua xua tay ra phía sau như nhắc mọi người tránh xa lửa phản lực. Lúc vừa ngớt tiếng súng, trong nháy mắt Hoà đứng vụt lên nhằm vào cái xe tăng nửa chìm nửa nổi bên trái bức tường đất đang tuôn đạn xối xả, bóp cò. Phát súng trúng đích làm chiếc xe tăng bùng cháy khiến đạn trong xe nổ phụt lên một cột lửa cao cả chục mét làm nhụt chí bọn phía trong tường đất. Địch bỏ chạy vào phía trong. Phát súng B41 của Trung đội trưởng Hòa và lửa bùng lên ở chiếc xe tăng làm sức mạnh cho mấy chục chiến sĩ đang nằm ép xuống mặt đất bật dậy lao lên như tên bắn. Cửa mở đã thông. Đại đội trưởng Trần Nhật Tăng vọt lên đầu. Chưa kịp vượt qua tường đất anh bị đạn trúng bụng ngã xuống. Anh ngước lên vừa lúc Hoà lao qua. Đại đội trưởng vẫy tay ra hiệu tiến lên vào trung tâm. Thằng Sáng tập tễnh chạy theo Trung đội trưởng Hoà. Hoà vứt khẩu B41 đã hết đạn, cắp khẩu AK báng gấp lia cả loạt về phía địch đang lao ra, anh cúi xuống kéo lê cái cán cờ đã rách lươm nhươm ào lên qua bức tường đất. Đại đội xuất kích cả trăm người bây giờ chỉ còn khoảng hơn bốn chục chiến sĩ vượt được qua cửa mở. Không kịp dừng lại chấn chỉnh đội hình, các Trung đội xốc ngay vào các hỏa điểm phía trước. Ngay trước mắt là khu lán trại với các ụ súng bao cát vây quanh. Tiếng đạn thẳng chiu chíu ngang tai. B40, B41 ùng oang. Tiếng địch la hét. Bên trái cửa mở là hai chiếc xe bọc thép đang bò ra, hình như muốn bịt lại chỗ cửa mở vừa bị phá. Mấy thằng vác B40 vọt lên, lính ta lia đạn về phía địch co cụm sau những dãy thùng phuy nhồi đất chống trả. Bọn trong căn cứ đang vãi đạn về bộ đội ta. Trung đội trưởng Hoà bị một viên AR 15 xuyên vào bụng máu trào ra, ngay sau đó anh bị một viên vào đầu... Hoà ngã ngửa nhìn trố mắt lên trời. Lúc ấy là mười giờ sáng ngày 29 tháng 4. Cũng vào lúc ấy hai mũi mở cửa của đơn vị bạn cũng đã hoàn thành nhiệm vụ. Bộ đội ta tràn vào căn cứ. Hoà hi sinh được 30 phút thì lá cờ của Tiểu đoàn được những chiến sĩ của Trung đội anh kéo lên Tổng hành dinh của Sư đoàn địch. Cánh cửa thép cuối cùng án ngữ hướng Tây Bắc Sài Gòn đã mở toang.

Vĩ thanh

Trưa hôm ấy, ở một bãi rừng cao su cách căn cứ địch một cây số là nơi Sư đoàn làm chỗ thu thập các liệt sĩ và thương binh. Tiểu đoàn trưởng đến từng thi hài những người lính hi sinh nắm tay họ và vuốt mắt cho từng người. Lúc anh đến bên Trung đội trưởng Hoà. Tiếng gọi tức tưởi nghẹn ngào bật ra: “Hoà ơi!” Có một chiến sĩ ngồi bên xác Hoà là Tiểu đội trưởng Sáng người quấn đầy băng trắng. Sáng đang giết những con kiến bò vào hốc mắt lỗ mũi của Hoà. Vừa giết những con kiến quái ác Sáng vừa khóc…

Nguyễn Trọng Luân

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
CÁNH CỬA CUỐI CÙNG HƯỚNG TÂY BẮC SÀI GÒN | Câu chuyện thời hoa lửa