KỈ NIỆM NGÀY NHÀ GIÁO Ở TRONG RỪNG TÂY NGUYÊN

Những ngày cuối của cuộc kháng chiến chông Mỹ cứu nước của nhân dân ta là những ngày vô cùng ác liệt khó khăn cả hai miền Nam Bắc.  Ngày ấy chúng tôi những sinh viên đại học rồi nhiều các thày giáo ở mọi vùng quê đều gác bút nghiên ra trận.

Chuyện tôi kể dưới đây là những ngày ít ỏi tôi được sống bên cạnh các anh, những người thày giáo cấp 3 ở tỉnh Vĩnh Phú ngày xưa

Ấy là vào cuối mùa mưa năm 1973. Tháng 10 tôi được gọi lên trung đoàn viết một số bài văn thơ vở kịch cho đội văn nghệ tập diễn để đón Huân chương chiến công hạng nhất mà trung đoàn 64 của tôi được nhà nước tặng cho chiến dịch xuân hè 1972. Viết xong thì cũng đã giữa tháng 11.  

Một tối ở dưới nhà hầm, các anh Hỏa , Thủy, Vận ( là thày giáo cấp 3 nhập ngũ ) và Hữu Thảnh rì rầm. Tôi ghé vào nghe lỏm. Anh Hỏa nói:

- Tớ còn một bò lạc dấu từ hôm sang bắc đường ( đường 19).

Anh Phạm Hoài Thủy ngập ngừng hồi lâu mới nói:

- Tớ còn 2 lạng đường đấy. Ngày chiến tranh ở chiến trường một thìa đường quý hiếm vô cùng.

- Xong rồi. Tôi nấu kẹo cho các anh. Anh Nguyễn Đức Vận giáo viên cao đẳng SP Phú Thọ nói. Chỉ còn lại anh Thảnh và  tôi chầu rìa cười nụ cười thu hoạch.

-          Chúng em canh gác cho các anh nấu kẹo nhé...

Tối hôm ấy là 19/11/1973 chúng tôi ngồi chờ anh Vận nấu kẹo lạc. Chớm đầu mùa khô, nhất là vừa bị mất Chư Nghé hồi tháng 9 nên đêm nào pháo địch cũng bắn. Lúc đầu bọn Hàm Rồng bắn, sau đó thì pháo Thanh An, pháo từ chốt Mỹ đồn Tầm bắn ùa theo. Đêm mùa khô trời trong veo vỡ ra rồi lại lành trở lại sau mỗi trận pháo.

Kẹo lạc lam nham trên miếng vải mưa cắt ra từ túi đựng gạo thơm hôi hổi. Chúng tôi nhường anh Hỏa anh Thủy nếm trước . Giữa lúc ấy pháo địch lại giã bong bong

Tiếng anh Thảnh kêu thét lên :

-          ối giời ôi!

Tiếng pháo ngớt, mọi người xô vào Thảnh.

Mày Bị à? Mày có sao không Thảnh ơi. Tiếng anh Lê Hỏa thất thanh.

Hữu Thảnh vẫn nhai kẹo :

- Ôi giời ôi, em kêu là vì kẹo ngon quá.

Hóa ra là Thảnh kêu lên vì đa mấy năm nay mới được ăn miếng kẹo lạc ngon chứ không phải vì trúng mảnh đạn pháo.

Trong đêm mùa khô Tây Nguyên khi không có đại bác kẻ thù bắn hay những chùm pháo sáng thì đêm được rắc bởi bao nhiêu là mùi hoa rừng, những lúc ấy đêm ngọt ngào đến thế. Ngoài cửa hầm có tiếng tắc kè và trên trời cao những giọt sao vẫn rơi lấp lánh xuống nương rẫy trong veo, tĩnh lặng.

Có tiếng hỏi từ ngoài cửa hầm:

- Các anh tuyên huấn làm cái trò gì vậy? Các anh không phân tán ra cứ cụm vào một chỗ để chết cả nút à? Làm cái gì? Cái gì?

Tiếng đại úy Nguyễn văn Đác lên. Đại úy vừa dứt anh Hỏa nói ngay:

- Báo cáo Chủ nhiệm. Anh em chúng tôi kỉ niệm ngày nhà giáo Việt Nam ạ. Xin Thủ trưởng cho phép.

Rừng im lặng. Không có tiếng pháo. Bỗng bật lên tiếng nấc của tắc kè, tắc kè. Trong hầm chúng tôi nắm lấy tay nhau không ai nhai kẹo nữa.

Ông đại úy đi về hầm mình.

Anh Phạm Hoài Thủy dậy văn ở trường cấp 3 Trần Phú Vĩnh Yên hát khe khẽ….

Hát rằng :

“ – Thôn em cách một dòng sông,

Sang chơi qua một con đò

Bên em ruộng lúa bờ tre

Thôn anh ruộng màu tươi tốt… »

Lại có tiếng tắc kè. Rừng đêm hiền thế, lúc ấy nó xanh đen lại và không hề có tiếng pháo kích.

Ai cũng ngậm miếng kẹo lạc trong mồm không dám nuốt. Để cái vị ngọt nồng ấy kéo dài trong mùa đói.

 Hồi lâu bỗng cả ba thày giáo cùng hát.

« ..Bao đêm trăng hẹn hò bên sông , bao đêm trăng hẹn hò bên sông.. »

  Các anh hát :

…_ ’ Thách thức thôn chàng thôn em / thách thức thôn chàng thôn em

Trồng nhiều ngô lúa khoai tươi tốt

Bên em thua..em thành người làng bên

Bên anh thua…xin đừng qua sông.. »

Mãi về sau tôi mới nghe anh Lê Hỏa kể rằng đó là một bài hát kháng chiến mà chả nhớ nhạc sĩ nào sáng tác khi các ông ấy chuyển lên vùng Gia Điền Hạ Hòa Phú thọ. Ngày ấy Văn hóa cứu quốc viết để động viên nông dân tăng gia sản xuấ kháng chiến. Một bản tình ca của vùng trung du Phú THọ mà bây giờ chỉ còn những lứa thiếu niên sinh những năm 40 còn nhớ. 

Khuya lắm, đến đoạn kết của bài hát quê mùa trung du thì các thày giáo trong hầm cũng thổn thức.

« ..Tan hội em về chàng ơi/ tan hội anh về ơi nàng ơi.

Nhìn chuyến đò ngang

Trăm nhớ ngàn thương… »

Hôm ấy là 19/11 năm 1973.

Hôm nay 19/11/2017 . Tức là sau 44 năm. Anh Lê Hỏa , anh Hoài Thủy , anh Đức Vận là ba thày giáo cấp 3 ở Vĩnh Phú nhập ngũ năm 1972 đã thành người thiên cổ. Chỉ còn tôi và Họa sĩ Hữu Thảnh công tác ở Bộ Công An đang còn sống.

Các anh ơi, các thày giáo của em, những người đồng đội của em ơi. Em có nhời

chúc mừng 20/11 tới các anh. Dù các anh ở tận suối vàng thì em cũng gửi theo khói hương đến các anh nhé.

Lời chú : các thày giáo hôm ấy

- Anh Lê Hỏa sau khi ra quân về làm Hiệu trưởng PTTH Hạ Hòa Phú Thọ

- Anh Phạm Hoài THủy về dậy ở PTTH TRần Phú Vĩnh yên rồi về Bộ GD

- Anh Nguyễn  Đức Vận .  sau năm 1975 về lại làm thày giáo trường CĐ SP Phú Thọ .

 19/11/2017 NTL