CÁNH ÉN BẠC – DẤU ẤN CỦA MỘT ANH HÙNG NAM BỘ - KHXH

CÁNH ÉN BẠC – DẤU ẤN CỦA MỘT ANH HÙNG NAM BỘ

(Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Bảy)

Lịch sử dân tộc từ thời xưa đến nay không chỉ được viết bằng giấy trắng - mực đen mà là bằng máu, nước mắt và lòng quả cảm của biết bao thế hệ đi trước. Dòng chảy vừa bi tráng xen lẫn hào hùng ấy có những con người huyền thoại mà chỉ cần khi được nhắc đến lòng ta lại trào dân một niềm tự hào khôn xiết. Một trong số đó chính là Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy – người phi công huyền thoại của Không quân Nhân dân Việt Nam, người đã dùng chiếc tiêm kích MiG-17 già cỗi để hạ gục 7 máy bọc thép hiện đại của không lực Hoa Kỳ. CÁNH ÉN BẠC – DẤU ẤN CỦA MỘT ANH HÙNG NAM BỘ

Ông Nguyễn Văn Bảy (2 tháng 2 năm 1936 – 22 tháng 9 năm 2019), còn gọi Bảy A, tên khai sinh Nguyễn Văn Hoa, là Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, sĩ quan cao cấp của lực lượng Không quân Nhân dân Việt Nam, cấp bậc Đại tá. Nguyên là Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Phòng không – Không quân Việt Nam. Người hùng ấy sinh ra trong một gia đình thuần nông ở Lai Vung, Đồng Tháp, tuổi thiếu niên học chưa hết tiểu học, Nguyễn Văn Bảy đã lên đường đi theo cách mạng. Ít ai ngờ rằng, sau một loạt ngẫu nhiên của số phận Nguyễn Văn Bảy được chọn đi học lái máy bay phản lực – một lĩnh vực tưởng chừng như chỉ dành cho những người được đào tạo bài bản, có học vấn cao. Thế hệ trẻ ngày nay, khi đọc lại những dòng hồi ký về ông, không khỏi kinh ngạc trước một chi tiết: Một người chưa từng học hết tiểu học, bước vào lớp huấn luyện bay với hành trang kiến thức gần như bằng không, lại có thể làm chủ được những cỗ máy chiến đấu hiện đại, phức tạp bậc nhất thời bấy giờ. Để đuổi kịp chương trình, ông và các đồng đội đã phải học theo kiểu bổ túc cấp tốc, học ngày học đêm, lấy sự cần cù và quyết tâm bù đắp cho xuất phát điểm. Đó là một minh chứng hùng hồn cho ý chí và trí tuệ Việt Nam – những con người không chịu khuất phục trước hoàn cảnh, sẵn sàng chinh phục những đỉnh cao tri thức mới để phục vụ Tổ quốc.. Chính bước ngoặt ấy đã biến chàng trai Nam Bộ bình dị ấy trở thành một trong những phi công chiến đấu xuất sắc nhất của Không quân nhân dân Việt Nam. Ông là Đại tá Không quân, được phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào tháng 1/1967 khi mới 31 tuổi.

Ông tham gia kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, rồi được tuyển chọn học lái máy bay MIG. Trong giai đoạn khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Nguyễn Văn Bảy là phi công lái MIG-17, dòng tiêm kích do Liên Xô sản xuất. Trong gần 3 năm không chiến trên bầu trời miền bắc (1965-1967), xuất kích 93 trận với 13 lần nổ súng, ông đã bắn hạ được 7 máy bay địch. Tính ra hiệu suất đạt nhỉnh hơn 50%.

Nhưng con số ấy không nói lên tất cả về người anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy. Điều khiến ông được nhắc đến nhiều không chỉ là thành tích, mà là phong cách chiến đấu dũng cảm, táo bạo và mưu trí. Ông được truyền thông ca ngợi như huyền thoại, bởi tuy lái máy bay máy bay MIG-17 được trang bị 3 khẩu pháo (1 khẩu 37 ly, 2 khẩu 23 ly) với cơ số đạn 200 viên, nhưng ông có kinh nghiệm tận dụng hiệu quả hỏa lực tầm gần ở cự ly dưới 400m. Ông được người dân đặt cho tên gọi thân thương “Người anh hùng chân đất lái MIG-17 dũng cảm”. Chiến công ấy không chỉ khiến kẻ thù nể sợ mà còn làm cho cả thế giới phải ngả mũ thán phục. Cánh én ấy cũng dành một tình yêu thương - sự tôn trọng ngưỡng mộ đặc biệt đối với vị lãnh tụ vĩ đại Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khi Bác mất, ông Bảy là người đứng trực bên linh cữu của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những ngày lễ tang Bác. Và ông cũng là người dẫn đầu 12 chiếc máy bay trên Quảng trường Ba Đình trong lễ chào tiễn biệt Bác Năm 1990, đang làm Phó Tham mưu trưởng Quân chủng PK-KQ, ông Bảy viết đơn xin nghỉ hưu trước tuổi. Ông bảo: “Đủ rồi, giao lại cho lớp trẻ. Tao muốn về quê cày ruộng”. Nói sao làm vậy. Rời quân ngũ sau 40 năm chinh chiến, với những chiến công lẫy lừng, ông Bảy “bỏ phố về làng” về sống như những người dân quê thực thụ. Đến nỗi nhiều đoàn cựu chiến binh - phi công Mỹ đến thăm nhà, gặp ông, không ai nghĩ ông già nông dân rặt Nam bộ này là đối thủ của mình trên bầu trời miền Bắc Việt Nam những năm chiến tranh. Cuối năm 2015, khi gặp ông, Thiếu tá phi công Hải quân Charlie Plumb, người từng đụng độ với ông tại Quảng Yên ngày 24/4/1967 tỏ ra ngỡ ngàng khi một người tài giỏi như ông Bảy mà lại về quê sống mộc mạc như vậy. Nhưng với cánh én ấy "Ở Việt Nam, ra ngõ là gặp anh hùng" ông chưa từng nhận mình giỏi, mà chỉ là lòng yêu nước và xen lẫn sự mai mắn. Thế hệ trẻ hôm nay nhìn vào tấm gương anh hùng này không chỉ với sự sùng bái một tài năng quân sự, mà là sự tự hào về tinh thần mưu trí, sáng tạo – bản sắc cốt lõi của nghệ thuật quân sự Việt Nam.

Nếu như những chiến công trên bầu trời làm nên sự vĩ đại của phi công Nguyễn Văn Bảy, thì cuộc sống sau khi rời quân ngũ của ông lại làm nên sự cao cả, vĩ đại trong tâm hồn ông. Đây chính là điểm chạm mạnh mẽ nhất vào trái tim của thế hệ trẻ ngày nay. Sau ngày đất nước thống nhất, giữ nhiều chức vụ quan trọng trong Quân chủng Không quân và nghỉ hưu với quân hàm Đại tá, ông Nguyễn Văn Bảy không chọn cuộc sống an nhàn nơi phố thị phồn hoa. Ông chọn cách trở về quê nhà Lai Vung - Đồng Tháp, tự tay khai hoang, lập vườn, đào ao nuôi cá, sống cuộc đời của một người nông dân chân chất.

Ông từng tâm niệm rằng bầu trời là của đất nước, khi đất nước cần thì mình bay lên chiến đấu, hòa bình rồi thì mình lại về với đất, làm người nông dân trồng cây, nuôi cá. Đó là triết lý sống giản đơn nhưng chứa đựng một nhân sinh quan cao đẹp. Hình ảnh một ông già Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, đầu đội nón lá, mình trần tay cầm chén rượu đế vui vầy bên chòm xóm đã trở thành một biểu tượng vô giá. Khi về hưu tại quê nhà ông còn đóng góp không ít trong việc phát triển quê mình, giúp cho các em có hoàn cảnh khó khăn được cắp sách đến trường, quyên góp gạo từ mảnh ruộng tự tay ông chăm cho các trường học... Đặc biệt người phi công ấy còn truyền lửa truyền tình yêu cho các em học sinh qua các buổi trò chuyện đầu năm đầy sâu sấu, hóm hỉnh của lảo nông Miền Tây. Giữa một thời đại mà nhiều người dễ bị cuốn vào vòng xoáy của danh vọng, tiền tài, địa vị, trong xã hội mà sự hào nhoáng bề ngoài đôi khi lấn át những giá trị cốt lõi, lối sống của cụ Bảy như một dòng nước mát lành, thức tỉnh thế hệ trẻ về giá trị của sự khiêm nhường, giản dị và lòng trung thành với cội nguồn. Người trẻ yêu kính ông Bảy không chỉ vì ông giỏi, mà vì ông quá đỗi dễ thương, gần gũi. Ông tiếp khách quốc tế, những phi công Mỹ từng một thời là đối thủ bên kia chiến tuyến, cũng bằng sự hiếu khách, bao dung của một người miền Tây chân chất. Không còn hận thù, không còn lằn ranh chiến tuyến, chỉ còn những người đàn ông từng đi qua giông bão lịch sử ngồi lại với nhau, chia sẻ chén rượu, củ khoai. Sự bao dung, tinh thần hòa giải ấy chính là biểu tượng cao đẹp nhất của văn hóa Việt Nam: yêu chuộng hòa bình và luôn hướng về tương lai. Sinh ra khi khói bom đã lùi xa, thế hệ hôm nay thường bị hoài nghi là thờ ơ với lịch sử, sống thực dụng hay quên đi cội nguồn. Nhưng thực tế, tình cảm dành cho những người như Anh hùng Nguyễn Văn Bảy đã chứng minh điều ngược lại. Trái tim của tuổi trẻ vẫn luôn rung lên những nhịp đập thổn thức trước những giá trị chân-thiện-mỹ đích thực.

Đối với thế hệ trẻ, cụ Bảy không phải là một nhân vật thần thoại trong sách giáo khoa, mà là một bằng chứng sống bằng xương bằng thịt về sức mạnh của con người Việt Nam. Nhìn vào cuộc đời ông, người trẻ tự hào nhận ra rằng dân tộc ta có thể nghèo về vật chất tại một thời điểm lịch sử, nhưng chưa bao giờ nghèo về ý chí, chưa bao giờ lạc hậu về lòng yêu nước và trí thông minh.

Lòng biết ơn của thế hệ trẻ không dừng lại ở những lời ca tụng sáo rỗng vào các ngày lễ kỷ niệm. Nó thấm sâu vào nhận thức của từng người trẻ khi họ hiểu rằng mỗi phút giây hòa bình họ đang tận hưởng, mỗi cơ hội được học tập, làm việc và bước ra thế giới ngày hôm nay đều được đổi bằng những chuyến bay cảm tử của cụ Bảy và đồng đội, bằng những vết đạn loang lổ trên thân máy bay MiG-17 ngày ấy. Trong thế giới của mạng xã hội, nơi những giá trị ảo, những thần tượng nhất thời dễ dàng nổi lên rồi vụt tắt, cuộc đời của cụ Bảy hiện lên như một điểm tựa tinh thần vững chắc. Người trẻ ngưỡng mộ ông bởi tư thế sống ngẩng cao đầu: lúc cần phụng sự Tổ quốc thì hiến dâng trọn vẹn, lúc hoàn thành nhiệm vụ thì thanh thản lui về, không đòi hỏi, không công thần, không màng danh lợi. Thế hệ trẻ tìm thấy ở ông câu trả lời cho câu hỏi sống thế nào là một cuộc đời đáng sống. Không cần phải là những điều đao to búa lớn, đáng sống là khi ta hoàn thành xuất sắc trách nhiệm với đất nước và giữ được sự trong sạch, bình yên trong tâm hồn mình.

Giữa làn sóng văn hóa toàn cầu, nguy cơ đánh mất bản sắc luôn hiện hữu. Hình ảnh cụ Bảy yêu thương từng câu hò điệu lý, gắn bó với chiếc áo bà ba, với mảnh vườn ao cá quê hương là bài học sâu sắc về việc hòa nhập nhưng không hòa tan. Thế hệ trẻ nhận thức được rằng dù có đi xa đến đâu, có trở thành những công dân toàn cầu, nói tiếng nước ngoài lưu loát, làm việc tại các tập đoàn đa quốc gia, thì gốc rễ nguồn cội, lòng tự tôn dân tộc và dòng máu Việt Nam vẫn là bệ phóng vững chắc nhất. Khát vọng cống hiến và phụng sự Tổ quốc của lý tưởng sống mang tên Nguyễn Văn Bảy đã khơi dậy trong lòng thế hệ trẻ khát vọng hành động mãnh liệt. Tuổi trẻ hôm nay hiểu rằng, yêu nước trong thời bình không nhất thiết phải là cầm súng ra trận, mà là người chiến sĩ kiên cường trên các mặt trận chống thiên tai dịch bệnh, là những kỹ sư thức trắng đêm để sáng tạo ra những giải pháp công nghệ thuần Việt, là những người thầy tình nguyện cắm bản ở vùng sâu vùng xa để gieo con chữ, hay những vận động viên nỗ lực đổ mồ hôi trên sàn đấu để quốc kỳ Việt Nam được tung bay trên đấu trường quốc tế. Tất cả những hành động đẹp đẽ ấy đều chung một mạch nguồn cảm xúc: phụng sự nhân dân, phụng sự Tổ quốc, sống một cuộc đời có ích và lưu lại những giá trị tốt đẹp cho mai sau.

Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy đã thực hiện chuyến bay cuối cùng của cuộc đời mình để trở về với bầu trời bao la, về với đất mẹ Nam Bộ bao dung. Nhưng hình ảnh người phi công huyền thoại với nụ cười rạng rỡ, hàm răng ám khói thuốc bên buồng lái MiG-17 hay góc vườn sẽ mãi mãi in đậm trong tâm khảm của các thế hệ trẻ ngày nay. Ông không chỉ là quá khứ, không chỉ là lịch sử. Ông là hiện tại, là tương lai, là ngọn lửa sưởi ấm và thúc giục lòng yêu nước của tuổi trẻ. Thế hệ hôm nay nguyện sẽ giữ vững ngọn lửa lý tưởng ấy, sống một cuộc đời rực rỡ, kiên cường trên bầu trời tri thức, và luôn giữ một trái tim bình dị, ấm áp hướng về đất mẹ quê hương. Ngôi sao Nguyễn Văn Bảy sẽ luôn sáng trên bầu trời Việt Nam, soi đường cho những thế hệ mới tiếp tục bay cao, bay xa, đưa đất nước đi tới đài vinh quang. Chúng cháu cùng hàng triệu con dân hôm nay, mai sau đời đời nhớ ơn “CÁNH ÉN BẠC ” Nguyễn Văn Bảy và vô số anh hùng đã làm nên hình dáng đất nước Việt Nam tươi đẹp bình yên này.