CÁNH ÉN BẠC TRÊN BẦU TRỜI HÀM RỒNG

Rạng sáng ngày 3 tháng 4 năm 1965, sân bay còn chìm trong màn sương lạnh. Bên những chiếc MiG-17 màu bạc, bốn phi công Phạm Ngọc Lan, Phan Văn Túc, Hồ Văn Quỳ và Trần Minh Phương lặng lẽ kiểm tra lại trang bị. Không ai nói nhiều, nhưng tất cả đều hiểu rằng một trận chiến lớn đang đến gần.

Phạm Ngọc Lan đứng ở vị trí số một, giữ nhiệm vụ chỉ huy biên đội. Chín năm học tập, rèn luyện và chờ đợi dường như đều hướng đến thời khắc này. Từ năm 1956, ông cùng những đồng đội đầu tiên được cử sang Trung Quốc học lái máy bay quân sự. Ngày trở về nước, họ mang theo một lời hứa: phải làm chủ bầu trời Tổ quốc và bảo vệ nhân dân trước những cuộc đánh phá của máy bay Mỹ.

Khoảng 9 giờ 30 phút, tín hiệu chiến đấu vang lên.

– Biên đội sẵn sàng xuất kích!

Động cơ gầm lên dữ dội. Từng chiếc MiG-17 lao nhanh trên đường băng rồi vút vào không trung. Những “cánh én bạc” bay về phía Thanh Hóa, nơi cầu Hàm Rồng đang trở thành mục tiêu đánh phá của đối phương.

Mây dày đặc, tầm nhìn bị hạn chế. Qua vô tuyến điện, Phạm Ngọc Lan bình tĩnh nhắc đồng đội giữ đội hình. Phía trước, những chiếc F-8E hiện ra giữa khoảng trời xám, bay nhanh và có trang bị hiện đại hơn. Nhưng các phi công Việt Nam hiểu rằng sức mạnh không chỉ nằm ở máy móc. Họ có lòng dũng cảm, sự hiệp đồng và quyết tâm bảo vệ từng nhịp cầu, xóm làng dưới cánh bay.

Biên đội nhanh chóng chia thành hai tốp, tạo thế bao vây. Phạm Ngọc Lan cùng Phan Văn Túc bay chặn đầu, còn Hồ Văn Quỳ và Trần Minh Phương bám phía sau. Khi máy bay đối phương lọt vào tầm ngắm, ông ra lệnh:

– Giữ vững đội hình! Tiếp cận gần hơn!

Chiếc MiG-17 nghiêng cánh, lao vào phía sau mục tiêu. Khoảng cách thu hẹp từng giây. Trong buồng lái nóng bỏng, Phạm Ngọc Lan giữ chắc cần điều khiển, chờ đúng thời cơ rồi nhấn cò. Những loạt đạn pháo xé toạc không trung. Chiếc F-8E trúng đạn, bốc cháy và rơi xuống.

Máy bay phản lực Mỹ đầu tiên đã bị Không quân nhân dân Việt Nam bắn hạ trên bầu trời miền Bắc. Trận đánh còn ghi dấu chiến công của cả biên đội khi hai chiếc F-8 bị tiêu diệt.

Nhưng thử thách đối với Phạm Ngọc Lan chưa kết thúc. Trên đường trở về, sau khi tiếp tục đuổi theo máy bay đối phương, chiếc MiG-17 của ông gần cạn nhiên liệu, la bàn lại bị hỏng. Sở chỉ huy hai lần yêu cầu ông rời khỏi máy bay bằng dù.

Phạm Ngọc Lan nhìn những đồng hồ đang dần trở về mức nguy hiểm. Ông nghĩ đến biết bao công sức của nhân dân đã góp lại để có được chiếc máy bay này.

– Tôi sẽ cố cứu máy bay!

Ông điều khiển chiếc MiG-17 hạ thấp độ cao, tìm một bãi cát ven sông rồi cho máy bay tiếp đất bằng thân. Một tiếng va chạm mạnh vang lên. Cát bụi tung mù, nhưng người phi công vẫn sống và chiếc máy bay vừa lập chiến công không bị bỏ lại giữa trời.

Chiến thắng ngày 3 tháng 4 năm 1965 đã mở đầu trang sử vẻ vang của Không quân nhân dân Việt Nam. Nhiều năm sau, Phạm Ngọc Lan còn góp phần xây dựng phương án cho Phi đội Quyết Thắng ném bom sân bay Tân Sơn Nhất ngày 28 tháng 4 năm 1975.

Cánh én bạc năm xưa đã khép lại hành trình chiến đấu, nhưng tinh thần của người phi công Phạm Ngọc Lan vẫn còn bay mãi. Đó là lòng quả cảm của một người lính dám đối mặt với hiểm nguy, là ý thức giữ gìn tài sản của nhân dân và là niềm tin mãnh liệt rằng bầu trời Việt Nam nhất định thuộc về nhân dân Việt Nam.