"CÁNH ÉN THÉP" CỦA BẦU TRỜI VIỆT NAM

ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN NGUYỄN VĂN BẢY – "CÁNH ÉN THÉP" CỦA BẦU TRỜI VIỆT NAM

Đại tá Nguyễn Văn Bảy sinh năm 1936 trong một gia đình nông dân nghèo ở vùng quê Lai Vung, Đồng Tháp. Tuổi thơ của ông gắn liền với những cánh đồng lúa, những con kênh và cuộc sống lao động vất vả. Từ nhỏ, ông đã quen với việc chăn trâu, cấy lúa, phụ giúp cha mẹ kiếm sống. Những năm ấy, đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh. Người dân Nam Bộ thường xuyên phải chứng kiến cảnh càn quét, bom đạn và mất mát. Chính hoàn cảnh đó đã hun đúc trong cậu bé Nguyễn Văn Bảy lòng yêu nước và ý chí đứng lên bảo vệ quê hương.

Năm 1954, sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, đất nước tạm thời chia cắt hai miền. Cuộc sống của người dân miền Nam vẫn còn nhiều khó khăn, và Nguyễn Văn Bảy quyết tâm tham gia lực lượng cách mạng. Năm 1960, Nguyễn Văn Bảy được tuyển chọn ra miền Bắc để đào tạo phi công quân sự. Đối với một chàng trai chỉ quen làm ruộng, việc được học lái máy bay là điều chưa từng nghĩ tới. Những ngày đầu học tập vô cùng gian khổ. Ông phải học văn hóa, toán học, vật lý, khí tượng, kỹ thuật hàng không và đặc biệt là tiếng Nga để tiếp thu tài liệu huấn luyện. Có lúc ông gặp nhiều khó khăn vì trình độ học vấn còn hạn chế, nhưng với ý chí bền bỉ, ông luôn cố gắng học hỏi và luyện tập. Sau thời gian huấn luyện, Nguyễn Văn Bảy trở thành phi công lái máy bay tiêm kích MiG-17. Dù MiG-17 không hiện đại bằng nhiều loại máy bay của Mỹ, nhưng ông và đồng đội đã khai thác tối đa ưu thế cơ động, khả năng cơ động ở tốc độ thấp và chiến thuật áp sát để đối đầu với đối phương.

Từ năm 1965, không quân Mỹ mở rộng các cuộc tập kích ra miền Bắc. Hàng trăm máy bay hiện đại như F-4 Phantom II, F-105 Thunderchief và A-4 Skyhawk liên tục đánh phá các mục tiêu quân sự, giao thông và dân sự. Trong bối cảnh đó, các phi công Việt Nam phải xuất kích với số lượng ít hơn nhiều, phương tiện cũng kém hiện đại hơn. Mỗi lần cất cánh là một lần đối mặt với nguy cơ không trở về. Nguyễn Văn Bảy luôn ghi nhớ lời dặn của chỉ huy: "Đánh chắc thắng, không ham thành tích, bảo toàn lực lượng." Ông cùng đồng đội nghiên cứu kỹ chiến thuật của đối phương, tận dụng địa hình, mây và sự chỉ dẫn của lực lượng ra-đa để tiếp cận bất ngờ.

Ngày 19/6/1966, Nguyễn Văn Bảy lập chiến công đầu tiên khi bắn rơi một máy bay F-8 Crusader của Hải quân Mỹ. Đây là kết quả của quá trình huấn luyện nghiêm túc và sự bình tĩnh trong chiến đấu. Ông kể rằng khi đã áp sát mục tiêu ở cự ly thích hợp, ông chỉ bóp cò trong thời gian rất ngắn. Loạt đạn trúng mục tiêu khiến chiếc máy bay Mỹ bốc cháy và rơi xuống biển. Chiến công đầu tiên mang lại cho ông niềm tin lớn hơn, đồng thời chứng minh rằng với chiến thuật phù hợp, phi công Việt Nam vẫn có thể đánh bại đối thủ được trang bị hiện đại hơn.

Trong những năm tiếp theo, Nguyễn Văn Bảy liên tiếp tham gia nhiều trận không chiến. Theo các tài liệu của Không quân nhân dân Việt Nam, ông đã bắn rơi 7 máy bay Mỹ, trở thành một trong những phi công đạt cấp "át chủ bài" (ace) của Việt Nam. Điều đáng chú ý là nhiều trận đánh diễn ra trong điều kiện rất khó khăn. Máy bay MiG-17 của ông không được trang bị tên lửa không đối không như một số dòng máy bay hiện đại hơn, mà chủ yếu sử dụng pháo. Điều đó đòi hỏi phi công phải tiếp cận rất gần mục tiêu, chấp nhận nhiều rủi ro. Đồng đội nhận xét Nguyễn Văn Bảy là người gan dạ nhưng không liều lĩnh. Ông luôn bình tĩnh quan sát, kiên nhẫn chờ thời cơ và chỉ nổ súng khi chắc chắn có khả năng tiêu diệt mục tiêu.

Đối với Nguyễn Văn Bảy, chiến công không bao giờ là của riêng một cá nhân. Ông luôn nhấn mạnh rằng mỗi trận thắng đều có sự phối hợp của rất nhiều lực lượng: từ bộ đội ra-đa, lực lượng dẫn đường, kỹ thuật viên bảo dưỡng máy bay cho đến những người phục vụ tại sân bay. Có lần, sau khi hoàn thành nhiệm vụ trở về, điều ông làm đầu tiên không phải là kể về thành tích của mình mà là hỏi xem các đồng đội khác đã hạ cánh an toàn hay chưa. Với ông, sự trở về đầy đủ của cả đơn vị mới là niềm vui lớn nhất.

Với nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, Nguyễn Văn Bảy được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Danh hiệu này không chỉ ghi nhận thành tích cá nhân mà còn là sự tôn vinh những người lính không quân đã góp phần bảo vệ bầu trời Tổ quốc trong những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến.

Sau khi đất nước thống nhất, Nguyễn Văn Bảy không chọn cuộc sống phô trương. Ông trở về quê hương Đồng Tháp, tiếp tục làm nông, trồng cây, nuôi cá và sống giản dị như bao người dân khác. Nhiều đoàn học sinh, sinh viên, chiến sĩ trẻ và du khách đã tìm đến gặp ông. Trong những buổi trò chuyện, ông không kể nhiều về chiến công của bản thân mà thường nhấn mạnh giá trị của hòa bình. Ông từng chia sẻ rằng điều hạnh phúc nhất là được nhìn thấy đất nước yên bình, trẻ em được đến trường và người dân được lao động trong cuộc sống thanh bình.

Dù tuổi cao, Nguyễn Văn Bảy vẫn tham gia nhiều hoạt động giao lưu truyền thống, gặp gỡ thế hệ trẻ và chia sẻ kinh nghiệm về tinh thần yêu nước, trách nhiệm công dân và ý chí vượt khó. Ngày 22 tháng 9 năm 2019, ông qua đời tại quê nhà ở Đồng Tháp, hưởng thọ 83 tuổi. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương đối với đồng đội, nhân dân và những người yêu mến lịch sử dân tộc.