ÚT TỊCH - “Còn cái lai quần cũng đánh”

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam không chỉ dịu dàng, đảm đang mà còn vô cùng kiên cường, dũng cảm nơi chiến trường. Nổi bật trong số đó là Anh hùng Nguyễn Thị Út (Út Tịch) – người con gái của vùng đất Cầu Kè, Trà Vinh, người đã đi vào văn học và lịch sử với câu nói bất hủ thể hiện chí khí đánh giặc đến cùng: “Còn cái lai quần cũng đánh!”.

Sinh năm 1931 tại tỉnh Trà Vinh trong một gia đình nông dân nghèo, chị Út Tịch sớm chịu nhiều cực khổ, làm tớ gái từ nhỏ. Chính sự áp bức, bất công của chế độ phong kiến và thực dân đã hun đúc trong chị tinh thần phản kháng mạnh mẽ và niềm khao khát tự do mãnh liệt. Khi cách mạng nổ ra, chị tích cực tham gia lực lượng du kích địa phương, hoạt động linh hoạt, gan hùm giữa lòng địch, giúp đỡ cho cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại.

Không chỉ là một người chiến sĩ dũng cảm, chị Út Tịch còn là một người mẹ vĩ đại. Dù bận rộn chăm sóc đàn con nhỏ, chị vẫn không rời tay khỏi súng. Chị cùng chồng và những chiến sĩ cách mạng tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ, lập nhiều chiến công hiển hách như trinh sát, phá đồn Tam Ngãi, tiêu hao lực lượng địch. Tinh thần chiến đấu của chị đã trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ, thôi thúc quân và dân miền Nam kiên cường bám đất, bám làng giữ vững phong trào cách mạng.

Năm 1965, tại Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn miền Nam lần thứ nhất, chị vinh dự được tặng thưởng Huy chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhất và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Chị là một trong bảy người đầu tiên được phong danh Anh Hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân

Ngày 27 tháng 11 năm 1968, trong một trận ném bom dữ dội của máy bay ném bom chiến lược B-52 địch tại vùng căn cứ Tân Châu (Châu Thành, Trà Vinh), chị Út Tịch đã hy sinh anh dũng khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại niềm thương tiếc vô hạn cho đồng bào và chiến sĩ cách mạng cả nước cả nước.

Di sản Anh hùng Út Tịch để lại là vô cùng to lớn với tinh thần chiến đấu quật cường qua câu nói bất hủ “Còn cái lai quần cũng đánh”, trở thành biểu tượng sống động cho khí chất "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang" của người phụ nữ Việt Nam. Cuộc đời vừa làm mẹ của 9 người con vừa kiên cường cầm súng của chị đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho tác phẩm văn học kinh điển "Người mẹ cầm súng" của nhà văn Nguyễn Thi, đồng thời tên chị được trang trọng đặt cho nhiều con đường, trường học và khu di tích lịch sử — trở thành "địa chỉ đỏ" mãi nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của độc lập, tự do được đổi bằng máu xương của cha ông.

Hướng tới Lễ kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), tấm gương hy sinh oanh liệt của Anh hùng Út Tịch là minh chứng sáng ngời cho tinh thần "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang" của người phụ nữ Việt Nam, nhắc nhở thế hệ hôm nay luôn trân trọng và giữ gìn nền hòa bình, độc lập của Dân tộc.

Câu chuyện thời hoa lửa” của dân tộc không chỉ được viết bằng những chiến công trên chiến trường, mà còn bằng tuổi xuân, nước mắt và sự hy sinh của những người phụ nữ. Trong những năm tháng chiến tranh, nhiều người phụ nữ vừa làm mẹ, làm vợ, vừa trực tiếp cầm súng chiến đấu. Anh hùng Nguyễn Thị Út là một hình ảnh tiêu biểu cho thế hệ ấy. Dù có những người con nhỏ cần chăm sóc, chị vẫn kiên cường tham gia lực lượng du kích, bám đất, bám làng và chiến đấu giữa những năm tháng khốc liệt. Câu nói “Còn cái lai quần cũng đánh!” không chỉ thể hiện quyết tâm đánh giặc đến cùng mà còn trở thành biểu tượng cho ý chí bất khuất của người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến.

Nhìn lại cuộc đời Nguyễn Thị Út, có thể thấy phía sau hình ảnh một nữ chiến sĩ gan dạ là một người mẹ đã phải đánh đổi những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời cho cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do. Chị hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại những người con và đồng đội cùng bao nỗi tiếc thương. Đó cũng là hình ảnh chung của biết bao người phụ nữ trong “thời hoa lửa”: họ chiến đấu khi Tổ quốc cần, chấp nhận hiểm nguy, mất mát và đặt vận mệnh đất nước lên trên hạnh phúc riêng. Sự hy sinh của những người như Nguyễn Thị Út đã góp phần làm nên truyền thống “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” của phụ nữ Việt Nam và nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng nền hòa bình đang có được đã được đánh đổi bằng biết bao tuổi trẻ, máu xương và nước mắt của thế hệ đi trước.