Cánh nhạn đơn độc trong Dinh Độc Lập

Sài Gòn những năm 1960 - 1970 là một bàn cờ chính trị đầy biến động, nơi mạng lưới an ninh của Mỹ và chính quyền Sài Gòn bủa vây dày đặc. Thế nhưng, ngay tại những nơi tưởng như nội bất xuất, ngoại bất nhập ấy, có một người phụ nữ Nam Bộ hiền lành, mang vẻ ngoài của một tiểu thư khuê các tên là Nguyễn Thị Ba hằng ngày vẫn lặng lẽ đi về.

Dưới vỏ bọc là một thợ may áo dài sang trọng cho phu nhân các tướng tá và viên chức cao cấp trong chính quyền Sài Gòn, chị Ba có cơ hội tiếp xúc với những nguồn thông tin tuyệt mật. Đằng sau những nụ cười xã giao, những phép đo thước vải tinh tế là một cái đầu lạnh và một trái tim rực lửa yêu nước. Nhiệm vụ của chị là giao liên, nhận tài liệu từ các "lưới tình báo" chiến lược (như cụm tình báo của nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn) rồi vận chuyển ra vùng căn cứ.

Mỗi chuyến hàng của chị là một cuộc đấu trí nghẹt thở với tử thần. Tài liệu được chụp lại thành những cuộn phim siêu nhỏ (microfilm), giấu trong ruột những hộp phấn trang điểm, đế giày cao gót, hay thậm chí khâu giấu vào bên trong những chiếc cúc áo dày cộm.

Một ngày năm 1971, chị Ba nhận nhiệm vụ chuyển một tài liệu đặc biệt quan trọng về kế hoạch hành quân quân sự của địch tại vùng tam giác sắt. Khi đến trạm kiểm soát cửa ngõ Sài Gòn, bất ngờ địch ra lệnh phong tỏa toàn bộ khu vực để lục soát ngặt nghèo vì nghi có rò rỉ thông tin. Từng người một bị khám xét từ đầu đến chân.

Tiếng giày đinh nện bôm bốp trên mặt đường, tiếng roi da vụt vun vút, không khí căng thẳng đến nghẹt thở. Cuộn phim mật lúc này đang nằm ngay trong chiếc giỏ mây đựng trầu cau của chị. Nếu bị phát hiện, không chỉ mạng sống của chị chấm hết, mà cả hệ thống tình báo lẫn tính mạng của hàng ngàn chiến sĩ ngoài mặt trận sẽ bị đe dọa.

Khi tên lính ngụy hất hàm, tiến lại gần chiếc giỏ của chị, chị Ba không hề biến sắc. Chị khéo léo nở một nụ cười dịu dàng, tự nhiên mở tráp trầu mời tên chỉ huy trưởng toán gác bằng giọng ngọt ngào đậm chất Nam Bộ: "Mấy thầy làm việc vất vả quá, ăn miếng trầu cho ấm bụng rồi khám xét sau cũng được mà". Sự bình tĩnh, phong thái ung dung của một "mệnh phụ phu nhân" cùng cái nhìn sắc sảo của chị đã làm tên chỉ huy phân tâm. Nghĩ đây chỉ là một bà nhà giàu đi chùa, hắn khoát tay cho qua. Chị Ba thong thả bước đi, lưng áo ướt đẫm mồ hôi nhưng đôi chân vẫn vững vàng.

Suốt mười mấy năm ròng rã, "cánh nhạn" Nguyễn Thị Ba đã thực hiện trót lọt hàng trăm chuyến đi như thế, vận chuyển hàng ngàn tài liệu, bản đồ quân sự cốt tử mà không một lần để lại dấu vết.

Chị đã sống và chiến đấu như một cái bóng thầm lặng, từ bỏ hạnh phúc cá nhân, chấp nhận hiểm nguy rình rập mỗi giây mỗi phút. Khi đất nước hòa bình, người ta mới biết đến người phụ nữ gầy gò ấy chính là một trong những chiếc cầu nối quan trọng nhất làm nên chiến thắng. Sự kiên trung của chị chính là một nốt nhạc trầm hùng, tuy lặng lẽ nhưng lại có sức công phá mãnh liệt, góp phần dệt nên trang sử hoa lửa tự hào của dân tộc.