Cao Bá Quát
Cao Bá Quát là một danh sĩ, nhà thơ lỗi lạc của Việt Nam dưới triều Vua Tự Đức (thế kỷ XIX), nổi tiếng với tài năng thơ phú tuyệt vời và tính cách ngông, phóng khoáng, bất khuất.
Ông là người học rộng, tài cao, được mệnh danh là "Thần Siêu, Thánh Quát" (tức là cùng với Nguyễn Văn Siêu được coi là hai nhà văn chương kiệt xuất).
Tuy nhiên, Cao Bá Quát lại nổi tiếng với sự khinh thường thói đời xu nịnh, cửa quyền của quan lại phong kiến. Ông không chấp nhận sự ràng buộc của lễ giáo và các quy tắc cứng nhắc.
Chính vì tính cách ngông và thẳng thắn, ông đã nhiều lần bị giáng chức hoặc bị nghi ngờ. Ông đã từng bị phạt phải đi theo đoàn sứ bộ sang Indonesia để ghi chép.
Vì quá căm ghét triều đình nhà Nguyễn nhu nhược, không dám chống lại Pháp và sự hà khắc của quan lại, Cao Bá Quát đã lãnh đạo cuộc Khởi nghĩa Mỹ Lương (năm 1854) chống lại triều đình Tự Đức.
Dù khởi nghĩa thất bại, Cao Bá Quát đã trở thành biểu tượng của người trí thức có tâm huyết, không chỉ dùng ngòi bút mà còn dùng hành động để đấu tranh chống lại bất công và sự lạc hậu của chế độ.
